Cushman & Wakefield: ponad 1/3 pracodawców wprowadziła lub zamierza wprowadzić zmiany w funkcjonowaniu przestrzeni biurowej

mariola_bitner
Międzynarodowa firma doradcza Cushman & Wakefield przeprowadziła badanie wśród najemców w zakresie organizacji pracy biurowej po pandemii. Wyniki pokazują, że 10% respondentów dokonało zmian w przestrzeni biurowej w trakcie pandemii, a blisko co czwarty ankietowany planuje to zrobić.

Blisko co czwarty ankietowany (24%) nie podjął jeszcze decyzji odnośnie dostosowania powierzchni biurowej do nowej rzeczywistości, co przekłada się na spadek wyniku o 6 pp. względem badania z czerwca 2021 roku.

Niespełna 32% badanych najemców biurowych zadeklarowało, że nie wprowadziło i nie wprowadzi żadnych zmian. Przyczyną takiej decyzji może być etap trwania umowy lub brak nakładów kapitałowych udzielanych zwyczajowo przez właścicieli na modernizację powierzchni. Ograniczeniem dla planów inwestycyjnych najemców może być również, obserwowany od początku 2022 r., wzrost kosztów wykończenia powierzchni.

Nadal odsetek badanych firm, w których nie zdecydowano się jeszcze na wprowadzenie zmian w przestrzeni biurowej jest wysoki i wynosi 24%. Zaobserwowaliśmy, że często są to przedsiębiorstwa, które nie chcą ponosić kosztów związanych z rearanżacją biura. Czekają na wygaśnięcie umowy najmu, aby biuro w nowej lokalizacji odpowiadało ich potrzebom – komentuje Mariola Bitner, Head of Workplace Strategy Poland, Cushman & Wakefield.

Źródło: Cushman & Wakefield.

Firma Mabion S.A. przedłużyła umowę najmu powierzchni biurowej w nieruchomości komercyjnej Textorial Park w Łodzi

Textorial Park
Nieruchomość komercyjna Textorial Park w Łodzi zatrzymuje na dłużej swojego najemcę. Firma Mabion S.A. przedłużyła umowę najmu powierzchni biurowej na okres 5 lat.

Nieruchomość komercyjna Textorial Park to kompleks trzech budynków biurowych klasy A położonych na zabytkowym łódzkim osiedlu – Księży Młyn, bezpośrednio przy Parku Źródliska i 10 min. od centrum miasta. Dotychczasowy najemca kompleksu, firma Mabion S.A., przedłużyła umowę do 2027 r. Polska firma biofarmaceutyczna wynajmuje 625 mkw. powierzchni biurowo-laboratoryjnej w budynku C.

– Najemcy doceniają Textorial Park za położenie, warunki i udogodnienia. Dowodem na to jest między innymi przedłużenie umowy najmu przez Mabion S.A., który łącznie z nowym okresem najmu będzie z nami już 18 lat – mówi Anna Banaś, prezes spółki Fabryczna 17 SPP Polska, do której należy Textorial Park.

Kompleks biurowy Textorial Park w Łodzi to miejsce z którym czujemy się mocno związani. Właśnie tutaj rodziło się wiele naszych innowacyjnych rozwiązań, które powstały dzięki zaangażowaniu zespołu utalentowanych osób, które mogą pracować w komfortowych warunkach. Mabion jest jednym z liderów polskiego rynku biofarmaceutycznego i z sukcesem poszerza zakres swojej działalności o ofertę usług produkcji kontraktowej leków tzw. CDMO – komentuje Grzegorz Grabowicz, członek Zarządu Mabion.

REDD PRESS: spada liczba budowanych biurowych nieruchomości komercyjnych

Krzysztof_Foks
Spada liczba budowanej powierzchni biurowej w Polsce. Jak pokazuje raport REDD, na początku września w budowie pozostawało 639 tys. mkw. i jest to najniższy wynik od początku 2022 roku. W sumie do wynajęcia pozostaje w Polsce ponad 2,8 mln mkw. powierzchni biurowej w budynkach dostępnych oraz pozostających w budowie, ale już komercjalizowanych.

Spis treści:
Zasoby biurowe w Polsce
Średni czas wynajmu biur w Polsce

Jeszcze w styczniu 2022 roku w budowie pozostawało ponad 1,2 mln mkw., w kwietniu budowało się 875 tys. mkw., a w sierpniu w budowie pozostawało 700 tys. mkw. Jak pokazuje raport REDD, na początku września w budowie pozostawało 639 tys. mkw. i jest to najniższy wynik od początku 2022 roku.

Zasoby biurowe w Polsce

Według analityków REDD zasoby powierzchni biurowej w całej Polsce wynosiły na początku września 13,7 mln mkw. – Przez ostatni miesiąc zasoby zwiększyły się o 66,4 tys. mkw. – mówi Krzysztof Foks, head of research w REDD. Na najemców w całej Polsce czeka w sumie ponad 2,8 mln mkw. powierzchni biurowej. W budynkach oddanych to 2,3 mln mkw., a w budynkach w budowie 522 tys. mkw. wolnej powierzchni.

Z danych REDD wynika, że w Warszawie tzw. współczynnik pustostanów to 11,1 proc., we Wrocławiu 17 proc. w Trójmieście 12,3 proc. w Katowicach 16,4 proc. w Poznaniu 11,3 proc., w Łodzi 15,7 proc., a w Krakowie 12,6 proc. Od początku roku średni poziom pustostanów spadł we Wrocławiu, Krakowie, Łodzi, Warszawie i w Trójmieście. – Znacznie wzrósł w Katowicach, na co wpływ ma oddanie do użytku sporej liczby biur, które teraz czekają na najemców – wyjaśnia Krzysztof Foks.

Średni czas wynajmu biur w Polsce

Z analiz REDD wynika, że średni czas wynajmu biur w Polsce wynosi 420 dni. – W I kw. odnotowywaliśmy stopniowy wzrost liczby dni, kiedy biura stałe puste. W II kw. czas ten się skrócił, ale teraz znów się wydłuża – dodaje Krzysztof Foks. Raport pokazuje, że najszybciej biura wynajmują się w Poznaniu (362 dni), a najdłużej biura czekają na najemców w Trójmieście, gdzie REDD Index wynosi 550 dni. – Nasze dane pokazują, że szybciej wynajmują się stosunkowo niewielkie moduły. Ze względu na pracę zdalną wiele firm szuka mniejszych biur – zaznacza Foks.

W ocenie eksperta szybciej wynajmują się także biura w tańszych lokalizacjach. Na początku września najwyższa stawka za mkw. była w Warszawie i wynosiła prawie 14 euro za mkw. Najmniej najemcy zapłacą z kolei w Łodzi — niecałe 10 euro za mkw.

Raport został opracowany przez Dział Analiz na podstawie zaktualizowanych danych w 95% budynków w Polsce.

Źródło: REDD Group.

Colliers: biurowi najemcy powracają do aktywności sprzed pandemii

Kapil Izabela_Colliers
Zarówno dane rynkowe, jak i wyniki Działu Powierzchni Biurowych w Colliers w I połowie 2022 r., pokazują, że aktywność najemców na rynku biurowym dynamicznie rośnie. Od stycznia do końca czerwca eksperci Colliers z pionów Reprezentacji Najemcy i Właściciela doradzali w transakcjach najmu prawie 160 tys. mkw. – to niespełna o 60 tys. mkw. więcej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku.

Spis treści:
Kluczowe transakcje
Ubywa biur w Warszawie

Jesteśmy w trakcie ewolucji rynku biurowego. Część firm wciąż opracowuje strategie dotyczące modelu pracy, w tym zapotrzebowania na powierzchnię biurową, ale na rynku jest już widoczna rosnąca aktywność najemców. Nadal obserwujemy zainteresowanie nowymi powierzchniami – szczególnie wśród firm z sektora nowoczesnych usług dla biznesu – BPO, SSC. Z kolei w procesie decyzyjnym bardzo istotne są kwestie związane z ESG (aspekty środowiskowe, społeczne oraz ład korporacyjny) i to, czy i jakie rozwiązania wspierające wdrażanie jego wymogów przez najemców posiada budynek – mówi Paweł Skałba, Senior Partner, Dyrektor Działu Powierzchni Biurowych, Colliers.

Największy wolumen transakcji z udziałem ekspertów Colliers w I połowie 2022 r. odnotowano w Warszawie (34,3 tys. mkw.), Poznaniu (12,6 mkw.) i Krakowie (12,2 tys. mkw.). Wynik w stolicy Wielkopolski zapewnił Colliers pozycję lidera w regionie wśród firm doradczych w transakcjach dotyczących reprezentacji najemcy.
Dobre wyniki odnotował też pion Reprezentacji Właściciela firmy.

W I połowie 2022 r. sfinalizowaliśmy transakcje na 75,2 tys. mkw., z czego zdecydowana większość dotyczyła rynku warszawskiego. Zapewniło to nam pozycję lidera pod względem udziału w rynku wśród firm doradczych w stolicy. Obserwujemy duży wzrost aktywności najemców w porównaniu do analogicznego okresu w 2021 r., co potwierdza wzrost popytu na rynku warszawskim o 92% w porównaniu do roku poprzedniego. Zdecydowana większość transakcji sfinalizowanych w pierwszym półroczu przez dział reprezentacji wynajmującego to renegocjacje, których udział w popycie na powierzchnie biurowe stale rośnie mówi Izabela Kapil, Dyrektor Pionu Reprezentacji Właściciela w Dziale Powierzchni Biurowych, Colliers.

Kluczowe transakcje

W transakcjach reprezentowanych przez Colliers – zarówno przez dział reprezentacji najemcy, jak również właściciela – dominowały renegocjacje i ekspansje. Nowe umowy objęły ponad 70 tys. mkw. biur, co potwierdza rosnącą aktywność najemców.

Jak widać, wbrew pierwotnym przypuszczeniom, pandemia nie spowodowała zniknięcia biur z rynku. Wręcz przeciwnie. Niektóre firmy, jak np. City Space, nie tylko zdecydowały się zostać w zajmowanej od lat lokalizacji, ale nawet dokonały ekspansji. Tym, co się zmieniło, jest natomiast model pracy. W dużej część firm zmienił się na hybrydowy, co wymusiło na najemcach dostosowanie powierzchni biurowych do nowych realiów i potrzeb pracowników – mówi Paweł Skałba, Senior Partner, Dyrektor Działu Powierzchni Biurowych, Colliers.

Wśród największych transakcji I połowy roku z udziałem ekspertów Colliers można wymienić: renegocjację i ekspansję wynajmowanej w Placu Unii powierzchni przez ING Bank Śląski, w której reprezentowaliśmy właściciela budynku, a także renegocjację umowy najmu 8,5 tys. mkw. w budynku Park Rozwoju na warszawskim Mokotowie przez firmę Schneider Electric oraz odnowienie kontraktu najmu 7,5 tys. mkw. przez OLX w biurowcu Maraton A w Poznaniu, w których reprezentowaliśmy najemcę.

Ubywa biur w Warszawie

W I połowie bieżącego roku tylko w Warszawie wynajęto niemal 480 tysięcy mkw. powierzchni biurowej. To więcej niż w rekordowych latach 2018 i 2019. Stało się tak za sprawą odblokowanej decyzyjności najemców z minionego roku. Popyt na powierzchnie biurowa wzrósł prawie dwukrotnie w porównaniu do I połowy 2021 r.

Wzrost popytu przełożył się na spadek wskaźnika wolnej powierzchni, który w stolicy wynosi obecnie 11,9% (w porównaniu do 12,5% w I poł. 2021 r.). Z kolei na dziewięciu największych rynkach Polski wskaźnik ten wzrósł i wynosi obecnie 13,6% (w porównaniu do 12,9% w I poł. 2021 r.). W całym kraju do wynajęcia od zaraz jest 1,7 mln mkw. powierzchni.

Silne odbicie rynku po stronie popytu wpłynęło na ustabilizowanie współczynnika powierzchni niewynajętej w Warszawie na poziomie 11,9%, co przekłada się na prawie 748 tys. mkw. dostępnej przestrzeni. W budowie jest kolejne 240 tys. mkw. Malejąca podaż oraz utrzymanie dynamiki popytu, które przewidujemy, może spowodować powstanie luki podażowej na stołecznym rynku. W efekcie może dojść do wzrostu bazowych stawek czynszu w nowych projektach położonych w strefie centralnej, które aktualnie kształtują się na poziomie 19-25 euro/mkw./miesiąc. Jesteśmy więc w momencie, kiedy najemcy aktywnie szukają biur i chcą już teraz zabezpieczyć atrakcyjną powierzchnię na dobrych warunkach – mówi Paweł Proński, Dyrektor w Dziale Powierzchni Biurowych w Colliers.

Źródło: Colliers.

DL Space prezentuje biura serwisowane w dawnej siedzibie Międzynarodowego Banku Handlowego w Katowicach

Istniejąca placówka DL Space - sala spotkań
DL Space prezentuje biura serwisowane w dawnej siedzibie Międzynarodowego Banku Handlowego w Katowicach.

DL Invest Group, polski deweloper i inwestor wprowadził koncept biur serwisowanych do ścisłego centrum Katowic i posiadanej przez siebie kamienicy biurowej zlokalizowanej przy ulicy Mieleckiego 10. To historyczna siedziba Międzynarodowego Banku Handlowego, która została zaprojektowana przez uznanego modernistycznego architekta Karola Schayera i wybudowana oraz oddana do użytku w latach trzydziestych dwudziestego wieku. Obecnie mieszczą się tutaj powierzchnie przewidziane zarówno pod biura, jak i działalność handlową i usługową. Placówki DL Space czyli serwisowane powierzchnie gabinetowe, zajmują już blisko 3 000 mkw. powierzchni w katowickich biurowcach należących do DL Invest Group w tym w: DL Piano, DL Tower, DL Atrium czy właśnie w DL Central. DL Invest Group szykuje następne otwarcia placówek DL Space w kolejnych śląskich miastach – w nadchodzących miesiącach otwarte zostaną elastyczne biura w biurowcach mieszczących się w Częstochowie i Gliwicach, co powiększy portfolio elastycznych biur oferowanych przez DL Space do ponad 4 000 mkw.

Biura serwisowane to obecnie koncept oczekiwany w budynkach biurowych, które powinny dostarczać nie tylko wyjątkowej jakości powierzchni przewidzianych pod długoterminowy najem, pod komplementarne funkcje handlowe i usługowe, ale także elastycznych gabinetów umożliwiających najemcom okresowe powiększenie zajmowanych powierzchni, czy też wynajem dodatkowych przestrzeni konferencyjnych i stąd obecność elastycznego konceptu DL Space w niemal każdym z posiadanych przez nas kompleksów biurowych” – mówi Edyta Leszczyńska odpowiedzialna za rozwój DL Space w ramach portfela DL Invest Group.

Nieruchomość komercyjna LCube Logistic Park Rzeszów z nowym najemcą

4f5177a5f30a46f3a324d34b1cf8b477

Nieruchomość komercyjna LCube Logistic Park Rzeszów pozyskała nowego najemcę.

Nieruchomość komercyjna LCube Logistic Park Rzeszów składa się z dwóch hal, które w sumie zaoferują najemcom około 25 000 mkw. nowoczesnej powierzchni logistycznej i biurowej.
Wiodący dostawca opakowań wysyłkowych, firma Kartony24.eu – wynajęła około 5 tys. m2 powierzchni magazynowej w drugim etapie inwestycji LCube Logistic Park Rzeszów. Umowa została zawarta na pięć lat. LCube to deweloper, który realizuje strategię polegającą na budowie zróżnicowanego portfolio, które będzie się składało zarówno z mniejszych obiektów (około 10 tys. m2), poprzez średnie magazyny (50 tys. m2) po tradycyjne big boksy w parkach logistycznych (powyżej 100 tys. m2).

– Wybierając lokalizacje na nasze inwestycje, staramy się podążać za potrzebami naszych partnerów i potencjalnych najemców. Rynek w Rzeszowie, nie jest może największy w Polsce, ale mamy na nim do czynienia z dużym popytem, dzięki czemu komercjalizacja naszych obiektów przebiega zgodnie z planem. Jesteśmy przekonani, że lokalizacja naszego projektu w Rzeszowie, zaledwie kilometr od międzynarodowego lotniska w Jesionce, oraz z bezpośrednim połączeniem z autostradą A4, umożliwi naszemu najemcy szybki rozwój biznesu. – mówi Michał Stachura, członek zarządu, Head of Finance w LCube.

– Obecnie wykorzystywana baza logistyczna była czynnikiem w pewnym stopniu nas ograniczającym, dlatego też mając na uwadze dobro naszej firmy, jej dalszy rozwój i dostosowanie się do zmieniających się warunków rynkowych, podjęliśmy decyzję o zmianie lokalizacji. Propozycja firmy LCube Logistic okazała się bardzo korzystnym rozwiązaniem – zarówno w kwestii lokalizacji, jak i rozwiązań infrastrukturalnych centrum logistycznego. Mamy głęboką nadzieję, że dzięki tej zmianie Kartony24 będą działać jeszcze bardziej efektywnie i szybko reagować na zmieniające się trendy rynkowe – mówi Gabriela Kasprzyk, członek zarządu, Kartony 24.eu.

W negocjacjach Lcube wspierała także jako doradca, firma prawnicza Legal Hub.

– Negocjacje przebiegły bardzo sprawnie i dość szybko udało się określić warunki brzegowe obu stron. Staraliśmy się doprowadzić jak najszybciej do zawarcia długoletniej umowy, która zabezpiecza zarówno rozwój biznesu Kartony24, jak i realizację inwestycji przez Lcube – mówi radca prawny Magdalena Wojnarowska, partner w kancelarii prawnej Legal Hub, która doradzała przy zawieraniu transakcji najmu.

Najemca Haitong Group ponownie wybiera biurową nieruchomość komercyjną Lumen

c4f549d4ae645291fe4787bede2d43e2
Najemca Haitong Group ponownie wybiera biurową nieruchomość komercyjną Lumen w Warszawie.

Haitong Group to jeden z czołowych międzynarodowych banków inwestycyjnych. Firma przedłużyła umowę najmu powierzchni w biurowcu Lumen, którego właścicielem i zarządcą jest Globalworth. Biuro w nieruchomości komercyjnej o powierzchni blisko 1 200 mkw. przejdzie rearanżację, którą zrealizują eksperci z Działu Workplaces Globalworth.
W procesie przedłużenia umowy najmu Haitong Group kompleksowo wspierała firma Savills, której doradztwo obejmowało pełne wsparcie komercyjne oraz nadzór i zarządzanie projektem aranżacji powierzchni.

Bardzo cenimy sobie długotrwałą współpracę z najemcami. Haitong Group w biurowcu Lumen działa od 2013 roku, a pracownicy banku z pewnością poznali zalety pracy w doskonale zlokalizowanym i skomunikowanym kompleksie Skylight & Lumen. Jako właściciel i zarządca obiektu z radością możemy potwierdzić, że Haitong Group zostaje z nami na dłużej, a biuro w budynku Lumen czeka modernizacja, której realizacją zajmą się nasze koleżanki i koledzy w działu Workplaces. W ten sposób najemca zyska komfortową przestrzeń spełniającą bieżące potrzeby pracowników, a my jako Globalworth możemy cieszyć się z poczucia satysfakcji, że nasze działania przynoszą odpowiedni efekt, a kolejny najemca decyduje się na kontynuowanie rozwoju w naszym budynku” – powiedziała Agnieszka Głuchowska, Asset Management & Leasing Manager w Globalworth Poland.

Elastyczne biura na wynajem: Flexi Lease w Adgar Poland z dużym zainteresowaniem

MicrosoftTeams-image (24)
Koncept najmu elastycznego, który Adgar Poland wprowadził kilka lat temu w części swoich budynków biurowych na warszawskim Mokotowie, w ostatnich miesiącach notuje coraz większe zainteresowanie.

Dostępne w ramach usługi Flexi Lease przestrzenie w biurowcu Adgar Plaza One w Warszawie zostały w całości wynajęte. Spółka postanowiła zatem wykorzystać korzystne trendy i rozwinie ofertę o kolejną kondygnację w tej lokalizacji. Boom na elastyczną przestrzeń biurową, wynikający przede wszystkim z dynamicznie zmieniających się realiów rynkowych, widoczny jest również w pozostałych inwestycjach dewelopera. Potencjalni najemcy powierzchni mogą liczyć na ciekawe promocje cenowe, atrakcyjne warunki komercyjne i elastyczne umowy, ściśle uwzględniające aktualne potrzeby klienta.

Flexi Lease to autorski koncept najmu powierzchni biurowej, który doskonale koresponduje ze zmieniającymi się oczekiwaniami części najemców. Rozwiązanie to łączy zalety najmu tradycyjnego z elastycznymi rozwiązaniami, charakterystycznymi dla tzw. coworkingów.

„Uważnie obserwujemy trendy i oczekiwania najemców, a te w wielu przypadkach, w ostatnich miesiącach uległy znaczącym zmianom. Wiele firm poszukuje dziś indywidualnych rozwiązań, szytych na miarę ich aktualnych potrzeb w zakresie skalowalności i czasu trwania umowy. Flexi Lease daje najemcom duży komfort
w reagowaniu na przyszłe wyzwania, swobodę działania i szansę na optymalizację kosztów”
– mówi Monika Szelenberger, Head of Leasing & Asset Management w Adgar Poland.

SAVILLS: popyt na biurowe nieruchomości inwestycyjne w Europie wyższy o 11%

Marcin Sabowicz Savills_low res

Jak podaje międzynarodowa firma doradcza Savills, popyt na europejskim rynku biurowym w pierwszej połowie 2022 r. wyniósł 4,3 mln m kw. i był wyższy o 11 proc. od średniej pięcioletniej za pierwsze półrocze.

Według danych Savills, w pierwszym półroczu najbardziej aktywne nadal były firmy świadczące usługi dla biznesu, których udział w całkowitym wolumenie transakcji sięgnął 21 proc. i był zbliżony do odnotowanego w pierwszych sześciu miesiącach 2021 r. Tuż za nimi uplasowały się sektory ICT (20 proc.) oraz bankowy, ubezpieczeniowy i finansowy (20 proc.), które odnotowały 6-procentowy wzrost rok do roku. Udział sektora zaawansowanej produkcji, branży farmaceutycznej i przemysłowej zmniejszył się z 13 proc. w 2021 r. do 6 proc. obecnie, czyli do poziomu zarejestrowanego w 2020 r.

Z analizy wskaźników podaży i popytu wynika, że luka podażowa występuje na większości europejskich rynków biurowych, a przede wszystkim we Francji i Niemczech. Współczynniki pustostanów utrzymują się na niskim poziomie i wynoszą od 2 do 5 proc. w paryskim COB, Berlinie, Kolonii, Hamburgu, Brukseli, Monachium i Sztokholmie.

Pogorszenie koniunktury gospodarczej może skłaniać do pesymistycznych prognoz dotyczących popytu na powierzchnią biurową w Europie. Nadal jednak obserwujemy duże zainteresowanie biurami o wysokim standardzie w atrakcyjnych lokalizacjach, które wpisują się w kulturę korporacyjną firm i ich cele związane z polityką zrównoważonego rozwoju” – mówi Matthew Fitzgerald, dyrektor, dział doradztwa dla najemców międzynarodowych w regionie EMEA, Savills.

Na polskim rynku, pierwsza połowa 2022 r. to rekordowy popyt na powierzchnie biurowe w Warszawie. W tym czasie wynajęto łącznie ponad 479 400 m kw., czyli o 94 proc. więcej niż w analogicznym okresie rok wcześniej i tylko 26 proc. mniej niż w całym ubiegłym roku.

Widzimy, że firmy nadal chcą przyciągać pracowników nową powierzchnią biurową dostosowaną do ich potrzeb. Największy popyt w Warszawie obserwujemy w COB i centrum miasta, ponieważ bliskość stacji metra jest dla wielu najemców najważniejszym czynnikiem przy wyborze biura. Z uwagi na rosnącą lukę podażową prognozujemy wzrost czynszów związany z ograniczoną dostępnością powierzchni na wynajem oraz coraz wyższymi kosztami budowy i zarządzania obiektami biurowymi, co może wskazywać na zwrot w kierunku rynku wynajmującego” – dodaje Marcin Sabowicz, dyrektor w dziale reprezentacji najemców, Savills.

Pomimo spadku wolumenu transakcji inwestycyjnych na europejskim rynku nieruchomości komercyjnych w drugim kwartale 2022 r., wartość obrotów w sektorze biurowym w pierwszej połowie bieżącego roku wyniosła 43 mld euro i była zbliżona do średniej pięcioletniej za pierwsze półrocze. Ta klasa aktywów nadal ma największy udział w całkowitym wolumenie inwestycyjnym, kształtujący się w tym roku na poziomie 31 proc.

Dane RCA pokazują, że w lipcu liczba transakcji na europejskim rynku biurowym spadła do najniższego miesięcznego poziomu w ostatnich latach. Może to wynikać to z większej selektywności i zainteresowania inwestorów produktami wysokiej jakości, a przede wszystkim biurowcami klasy A w najbardziej atrakcyjnych lokalizacjach” – komentuje Georgia Ferris, analityczka w dziale badań firmy Savills.

Źródło: Savills.

Warszawska nieruchomość komercyjna Karolkowa Business Park przedłużyła umowę z kluczowym najemcą

790b6264c4990605f37104abd1f81e88
Nieruchomość komercyjna Karolkowa Business Park w Warszawie przedłużyła umowę z kluczowym najemcą.

Nieruchomość komercyjna Karolkowa Business Park to 11-piętrowy biurowiec klasy A – elegancki i nowoczesny, na którego dachu znajdują się tarasy z zielonymi ogrodami dostępne dla najemców oraz gości. Ekologiczne rozwiązania zastosowane w biurowcu zostały potwierdzone certyfikatem BREEAM na poziomie Excellent.

Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR) przedłużył umowę najmu w biurowcu Karolkowa Business Park, należącym do Menora Group, Shikun&Binui Group i M&A Capital. Renegocjacja kontraktu na 10 000 mkw. to jedna z największych transakcji na warszawskim rynku biurowym w drugim kwartale 2022 r., według danych Polskiej Izby Nieruchomości Komercyjnych. Najemca wprowadził się Karolkowa Business Park w 2015 r. Przedłużenie umowy oznacza, że KOWR pozostaje w biurowcu na kolejne sześć lat.

W ramach renegocjacji kontraktu postanowiliśmy utworzyć nowe biuro obsługi klienta, jest ono dostępne na parterze budynku. Wybraliśmy to miejsce z wielu powodów. Biurowiec jest doskonale zlokalizowany, w pobliżu znajduje się stacja drugiej linii metra – Rondo Daszyńskiego oraz liczne przystanki komunikacji miejskiej, dzięki czemu wszystkie osoby, które z nami współpracują, mogą w łatwy i szybki sposób do nas dojechać z każdego miejsca w stolicy. Karolkowa Business Park zapewnia nam również komfortowe przestrzenie do pracy, a sam budynek jest innowacyjny, proekologiczny i energooszczędny, 

mówi Artur Gruszczyński, p.o. Dyrektor Biura Administracyjnego, Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa.

Jesteśmy dumni z faktu, że Karolkowa Business Park pozostanie siedzibą tak ważnej polskiej instytucji państwowej, jaką jest Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa. Przedłużenie umowy najmu potwierdza, że budynek spełnia wysokie wymagania techniczne i organizacyjne najemcy,

komentuje Sylwia Pytko-Burska Asset Manager w M&A Capital SARL.

ABSL: biurowy sektor nieruchomości komercyjnych w mniejszych miastach doceniamy przez inwestorów

floriane-vita-88722-unsplash

Mniejsze miasta powyżej 100 tys. mieszkańców stają się coraz bardziej atrakcyjne dla firm z sektora nowoczesnych usług dla biznesu. W efekcie, wzrasta zainteresowanie rynkiem biurowym w mniejszych miastach – wynika z danych Colliers zawartych w raporcie ABSL „Sektor Nowoczesnych Usług Biznesowych w Polsce 2022”.

Spis treści:
Rośnie zainteresowanie rynkiem biurowym w mniejszych miastach
Rośnie popularność biur typu flex
Bydgoszcz na czele miast rozwijających się

Polska uznana za jedną z gospodarek najbardziej odpornych na kryzys wywołany przez COVID-19, od lat utrzymuje pozycję lidera na rynku biurowym w regionie Europy Środkowo- Wschodniej (CEE). Potwierdza to też rosnące zainteresowanie inwestorów i najemców rozszerzających swoją działalność w Polsce.Pod koniec pod koniec I półrocza 2022 r. łączne zasoby nowoczesnych powierzchni biurowych w kraju wyniosły 12,6 mln mkw., a w budowie było 780 000 mkw. Udział sektora usług biznesowych w popycie na powierzchnie biurowe wynosi 16 proc., czyli coszóstaumowa najmu w Polsce zawierana jest przez firmę z tej branży. Dostępność nowoczesnych biur jest jednym z kluczowych czynników wspierających rozwój sektora oraz umacnia pozycję Polski jako atrakcyjnej lokalizacji dla inwestorów.

Rośnie zainteresowanie rynkiem biurowym w mniejszych miastach

Z danych zawartych w raporcie ABSL wynika, że uwagę inwestorów coraz częściej przyciągają rynki biurowe w mniejszych miastach. Całkowite zasoby powierzchni biurowej na rynkach rozwijających się tj. w Białymstoku, Bydgoszczy, Kielcach, Olsztynie, Opolu, Radomiu, Rzeszowie, Toruniu oraz Tarnowie łącznie wynoszą 635 600 mkw. a w budowie znajduje się 53 300 mkw. Dostęp do atrakcyjnych powierzchni biurowych, obok dostępności kadry to jeden z najistotniejszych czynników przy wyborze lokalizacji przez inwestorów. Czynnikiem przemawiającym za wyborem mniejszych ośrodków jest m. in. wielkość zasobów pracowników wykształconych na uniwersytetach na szczeblu wojewódzkim i lokalnym znających języki obce oraz rosnący potencjał rynku biurowego. W stosunku do największych miast w Polsce, mniejsze ośrodki cechują się niższymi kosztami życia, a co za tym idzie kosztami pracy i wynajmu powierzchni biurowych. Dodatkowym czynnikiem działającym na korzyść mniejszych ośrodków jest bliskość dużych aglomeracji.

Analizy Colliers oraz ABSL potwierdzają, że pandemia dodatkowo przyspieszyła trend lokalizacji nowoczesnych usług dla biznesu poza głównymi ośrodkami. Koncentracja ludzi i tym samym zachorowań na COVID-19 w dużych miastach oraz upowszechnienie pracy zdalnej spowodowały migracje młodych mieszkańców do rodzinnych miejscowości.

– W minionych latach większe miasta przyciągały najbardziej kreatywne jednostki. Pandemia, która przyśpieszyła digitalizację codzienności zahamowała ten trend. Coraz częściej mamy do czynienia również z suburbanizacją i wyludnianiem się centrów miast. Dziś zdalnie pracujemy, zamawiamy posiłki i robimy zakupy w internecie. To sprawia, że rola małych miast o niższych kosztach życia rośnie. Większa aktywność inwestorów z sektora usług dla biznesu w mniejszych miastach przekłada się również na rosnące zapotrzebowanie na biura – tłumaczy Paweł Panczyj, Członek Zarządu ABSL.

Rośnie popularność biur typu flex

Jednym z trendów opisanych w raporcie ABSL, mającym wpływ na funkcjonowanie biur, jest zmiana modelu pracy na hybrydowy lub całkowicie zdalny. Wzrasta zainteresowanie elastycznymi przestrzeniami biurowymi, typu flex, dostosowanymi do potrzeb inwestorów oraz pracowników. Najemcy decydują się na przedłużenie umów i przearanżowanie przestrzeni pod nowe funkcje wspierające pracę zespołową, well-being pracowników, a także wpływ na środowisko. Znaczny odsetek nowych umów, który pod koniec I półrocza 2022 r. wyniósł ok. 53 proc. (wzrost o 4 p.p.) potwierdza tę zmianę. Kolejną dużą częścią wszystkich transakcji są renegocjacje sięgające prawie 34 proc.

– Wyraźnie obserwujemy, że wzrasta zainteresowanie firm zagranicznych z sektora BPO/SSC, lokowaniem biznesu w mniejszych miastach. Niestety problemem, jaki napotykają w niektórych z nich, jest brak wolnej nowoczesnej powierzchni biurowej. Niektórzy włodarzejuż wcześniej zauważyli potencjał tkwiący w przyciąganiu zagranicznych firm z sektora nowoczesnych usług biznesowych i same zachęcały deweloperów do budowy nowoczesnych biurowców, inne przespały ten moment. Czasowym rozwiązaniem na niską podaż tradycyjnych biur mogą być powierzchnie flex, które zapewniają większą elastyczność i mogą stanowić „przystanek” przed podpisaniem umowy na najem długoterminowy. Z flexów chętnie korzystają także firmy, które nie potrafią precyzyjnie przewidzieć swojego tempa rozwoju, a co za tym idzie potrzeb biurowych i kadrowych, ale także firmy, które dopiero wchodzą do Polski – mówi Sebastian Bedekier, Partner w Colliers, Dyrektor Regionalny w Poznaniu.

Bydgoszcz na czele miast rozwijających się

Z danych raportu ABSL wynika, że do siedmiu lokalizacji w Polsce, w których centra usług biznesowych zatrudniają już ponad 10 000 osób dołączyła Bydgoszcz, w której zatrudnienie pod koniec I półrocza 2022 r. wyniosło ok. 11 500 osób. W Bydgoszczy odnotowano największy wzrost zatrudnienia w sektorze wynoszący 16,2 proc. Jest to drugi wyniki, tuż po Warszawie (17 proc.) przy ogólnym wzroście zatrudnienia na poziomie 11,6 proc. Na terenie miasta funkcjonuje 47 centrów usług biznesowych, z czego 3 zatrudniają powyżej 500 osób. Główną kategorią świadczonych usług są usługi IT, budując zdecydowaną specjalizację miasta.

Wraz z zainteresowaniem inwestorów z sektora usług biznesowych, poziom powierzchni biurowej w Bydgoszczy systematycznie się powiększa i wynosi 139 000 mkw., dodatkowo w budowie znajduje się blisko 10 000 m kw. Wg danych ABSL planowana podaż na rynkach rozwijających się przewyższa istniejące zasoby powierzchni biurowej, mimo iż rozpoczęcie budowy planowanych projektów warunkowane jest zawarciem transakcji przednajmu powierzchni przez zainteresowanych najemców.

– Bydgoszcz to przede wszystkim miasto z wielkim potencjałem do rozwoju. Wraz z otaczającą aglomeracją umożliwia dostęp do blisko milionowej populacji, co w połączeniu z silnym zapleczem akademickim i przyjaznym klimatem do życia zapewnia dobrą perspektywę dla dalszego wzrostu sektora nowoczesnych usług dla biznesu. Od kilku lat zajmujemy czołowe pozycje w rankingach najlepszych miejsc na inwestycje. Bydgoszcz jest też doskonałym przykładem wschodzącego rynku biurowego w Polsce – mówi Edyta Wiwatowska Prezes Zarządu, Bydgoska Agencja Rozwoju Regionalnego.

Źródło: ABSL – Związek Liderów Sektora Usług Biznesowych.

Rynek magazynowych nieruchomości komercyjnych po pierwszym półroczu 2022 r. z rekordowymi wynikami

Chmielewski_Maciej_Colliers

W pierwszym półroczu 2022 roku na rynku magazynowym w Polsce aktywność deweloperów i najemców utrzymywała się na wysokim poziomie. Do końca czerwca ukończono inwestycje o łącznej powierzchni ok. 2,42 mln mkw., natomiast popyt brutto wyniósł niemal 3,9 mln mkw. – to dwa najwyższe wyniki w swoich kategoriach w historii polskiego rynku. W obliczu wojny w Ukrainie pojawił się również nowy trend – tzw. „friendshoring”.

Spis treści:
Od nearshoringu do friendshoringu
Rekordziści na rynku podaży
Popyt nieustannie wysoki
Pustostanów coraz mniej
Prognozy „na przyszłość”

Od nearshoringu do friendshoringu

Podczas pandemii COVID-19 na rynku powierzchni przemysłowo-logistycznych pojawiło się zjawisko nearshoringu – spodziewano się przenoszenia produkcji z Azji do Europy i lokowania magazynów na naszym kontynencie. W obliczu wojny w Ukrainie to zjawisko przekształciło się w tzw. „friendshoring”, czyli tworzenie wzajemnie powiązanych sieci dostawców w obrębie współpracujących politycznie i militarnie państw.

Przewiduje się, że firmy działające na obszarach objętych wojną lub sankcjami gospodarczymi będą przenosić swoją działalność do krajów, w których jest bezpieczniej, a takim krajem jest właśnie Polska. Na razie ten trend nie jest zjawiskiem masowym – dotyczy pojedynczych przypadków. Można się jednak spodziewać, że w obecnej sytuacji geopolitycznej będzie się stawał coraz bardziej popularny – mówi Dominika Jędrak, Dyrektor Działu Doradztwa i Badań Rynku w Colliers.

Rekordziści na rynku podaży

Dominującymi pod względem podaży rynkami magazynowymi w Polsce pozostały niezmiennie województwa mazowieckie (5,4 mln mkw.), śląskie (4,6 mln mkw.) oraz łódzkie (3,8 mln mkw.). Natomiast biorąc pod uwagę województwa z najwyższą nową podażą, w czołowej trójce uplasowały się: dolnośląskie, łódzkie oraz wielkopolskie, gdzie odnotowano wzrost odpowiednio o 448,7 tys. mkw., 353,1 tys. mkw. oraz 351,5 tys. mkw. Obecnie do największych obiektów w budowie należą: CTPark Iłowa (150,9 tys. mkw.), Panattoni BTS Zalando Bydgoszcz (146 tys. mkw.), Exeter Park Świebodzin (123,9 tys. mkw.), Hillwood Łowicz Południe (108,6 tys. mkw.) oraz GLP Wrocław V Logistics Centre (89,6 tys. mkw.).

Popyt nieustannie wysoki

Obiekty magazynowe w Polsce wciąż cieszą się dużym zainteresowaniem wśród najemców. W pierwszej połowie 2022 roku zostało wynajętych niemal 3,9 mln mkw. powierzchni, co oznacza wzrost w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku. Województwami, w których w omawianym okresie wynajęto najwięcej powierzchni, były: śląskie (759,3 tys. mkw.), mazowieckie (740 tys. mkw.) oraz łódzkie (469,9 tys. mkw.). Największy wzrost popytu odnotowano w województwie lubuskim (400,3 tys. mkw.), gdzie w I połowie 2022 r. wynajęto więcej powierzchni niż w całym 2021 r.

Na tak dobre wyniki wpływa kilka czynników, m.in. centralne położenie Polski w Europie i rozwijająca się infrastruktura transportowa. Zainteresowani nieruchomościami przemysłowo-logistycznymi wciąż pozostają najemcy z sektora e-commerce, których aktywność znacznie wzrosła w czasie pandemii COVID-19 – mówi Antoni Szwech, Analityk w Dziale Doradztwa i Badań Rynku w Colliers.

Pod względem sektorów działalności najemców liderami były branże 3PL (46 proc.), produkcja (15 proc.) oraz handel detaliczny (12 proc.).

Pustostanów coraz mniej

W I połowie 2022 r. wskaźnik pustostanów osiągnął jeden z najniższych w historii rynku wyników (3,2 proc.), co oznacza spadek o 2,4 punktu proc. w porównaniu do analogicznego okresu poprzedniego roku.

Najwyższy współczynnik powierzchni niewynajętej odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (8,2 proc.), opolskim (6,1 proc.) oraz lubelskim (5,1 proc.). Województwo świętokrzyskie wykazało największe zmiany pod względem dostępności powierzchni. Współczynnik powierzchni niewynajętej spadł o 16,6 punktu proc. i na koniec czerwca 2022 roku wynosił 0,6 proc. Natomiast województwa podkarpackie, warmińsko-mazurskie oraz podlaskie wykazują brak dostępnych powierzchni na koniec pierwszego półrocza.

Prognozy „na przyszłość”

Mimo że wojna w Ukrainie spowodowała zmiany na rynku powierzchni przemysłowo-logistycznych, eksperci Colliers spodziewają się jego dalszego dynamicznego rozwoju.

– Dynamika rozwoju rynku przemysłowo-logistycznego jest w dużym stopniu zależna od cen materiałów budowlanych oraz od cen paliw. Ważnym surowcem przy budowie obiektów magazynowych i produkcyjnych jest stal. Jak pokazują dane Polskiej Unii Dystrybutorów Stali, pod koniec lipca 2022 r. obserwujemy spadki jej cen w stosunku do początku br. Obecnie kształtują się one na poziomie podobnym do cen zarejestrowanych przed wojną w Ukrainie – wyjaśnia Maciej Chmielewski, Senior Partner, Dyrektor Działu Powierzchni Logistycznych i Przemysłowych w Colliers. – Z kolei na rynku inwestycyjnym zauważamy odwrócenie się trendu stóp kapitałowych nieruchomości przemysłowych i logistycznych ze spadkowego na wzrostowy. Pomimo widocznych zmian na rynku, znajduje się on wciąż w bardzo dobrej kondycji i dynamicznie się rozwija – dodaje.

Źródło:  Colliers.

Inwestorzy doceniają rynek biurowy w mniejszych miastach

dominik-vanyi-469309-unsplash
Mniejsze miasta powyżej 100 tys. mieszkańców stają się coraz bardziej atrakcyjne dla firm z sektora nowoczesnych usług dla biznesu. W efekcie, wzrasta zainteresowanie rynkiem biurowym w mniejszych miastach – wynika z danych Colliers zawartych w raporcie ABSL „Sektor Nowoczesnych Usług Biznesowych w Polsce 2022”.

Spis treści:
Rośnie zainteresowanie rynkiem biurowym w mniejszych miastach
Rośnie popularność biur typu flex
Bydgoszcz na czele miast rozwijających się

Polska uznana za jedną z gospodarek najbardziej odpornych na kryzys wywołany przez COVID-19, od lat utrzymuje pozycję lidera na rynku biurowym w regionie Europy Środkowo- Wschodniej (CEE). Potwierdza to też rosnące zainteresowanie inwestorów i najemców rozszerzających swoją działalność w Polsce.Pod koniec pod koniec I półrocza 2022 r. łączne zasoby nowoczesnych powierzchni biurowych w kraju wyniosły 12,6 mln mkw., a w budowie było 780 000 mkw. Udział sektora usług biznesowych w popycie na powierzchnie biurowe wynosi 16 proc., czyli coszóstaumowa najmu w Polsce zawierana jest przez firmę z tej branży. Dostępność nowoczesnych biur jest jednym z kluczowych czynników wspierających rozwój sektora oraz umacnia pozycję Polski jako atrakcyjnej lokalizacji dla inwestorów.

Rośnie zainteresowanie rynkiem biurowym w mniejszych miastach

Z danych zawartych w raporcie ABSL wynika, że uwagę inwestorów coraz częściej przyciągają rynki biurowe w mniejszych miastach. Całkowite zasoby powierzchni biurowej na rynkach rozwijających się tj. w Białymstoku, Bydgoszczy, Kielcach, Olsztynie, Opolu, Radomiu, Rzeszowie, Toruniu oraz Tarnowie łącznie wynoszą 635 600 mkw. a w budowie znajduje się 53 300 mkw. Dostęp do atrakcyjnych powierzchni biurowych, obok dostępności kadry to jeden z najistotniejszych czynników przy wyborze lokalizacji przez inwestorów. Czynnikiem przemawiającym za wyborem mniejszych ośrodków jest m. in. wielkość zasobów pracowników wykształconych na uniwersytetach na szczeblu wojewódzkim i lokalnym znających języki obce oraz rosnący potencjał rynku biurowego. W stosunku do największych miast w Polsce, mniejsze ośrodki cechują się niższymi kosztami życia, a co za tym idzie kosztami pracy i wynajmu powierzchni biurowych. Dodatkowym czynnikiem działającym na korzyść mniejszych ośrodków jest bliskość dużych aglomeracji.

Analizy Colliers oraz ABSL potwierdzają, że pandemia dodatkowo przyspieszyła trend lokalizacji nowoczesnych usług dla biznesu poza głównymi ośrodkami. Koncentracja ludzi i tym samym zachorowań na COVID-19 w dużych miastach oraz upowszechnienie pracy zdalnej spowodowały migracje młodych mieszkańców do rodzinnych miejscowości.

– W minionych latach większe miasta przyciągały najbardziej kreatywne jednostki. Pandemia, która przyśpieszyła digitalizację codzienności zahamowała ten trend. Coraz częściej mamy do czynienia również z suburbanizacją i wyludnianiem się centrów miast. Dziś zdalnie pracujemy, zamawiamy posiłki i robimy zakupy w internecie. To sprawia, że rola małych miast o niższych kosztach życia rośnie. Większa aktywność inwestorów z sektora usług dla biznesu w mniejszych miastach przekłada się również na rosnące zapotrzebowanie na biura – tłumaczy Paweł Panczyj, Członek Zarządu ABSL.

Rośnie popularność biur typu flex

Jednym z trendów opisanych w raporcie ABSL, mającym wpływ na funkcjonowanie biur, jest zmiana modelu pracy na hybrydowy lub całkowicie zdalny. Wzrasta zainteresowanie elastycznymi przestrzeniami biurowymi, typu flex, dostosowanymi do potrzeb inwestorów oraz pracowników. Najemcy decydują się na przedłużenie umów i przearanżowanie przestrzeni pod nowe funkcje wspierające pracę zespołową, well-being pracowników, a także wpływ na środowisko. Znaczny odsetek nowych umów, który pod koniec I półrocza 2022 r. wyniósł ok. 53 proc. (wzrost o 4 p.p.) potwierdza tę zmianę. Kolejną dużą częścią wszystkich transakcji są renegocjacje sięgające prawie 34 proc.

– Wyraźnie obserwujemy, że wzrasta zainteresowanie firm zagranicznych z sektora BPO/SSC, lokowaniem biznesu w mniejszych miastach. Niestety problemem, jaki napotykają w niektórych z nich, jest brak wolnej nowoczesnej powierzchni biurowej. Niektórzy włodarzejuż wcześniej zauważyli potencjał tkwiący w przyciąganiu zagranicznych firm z sektora nowoczesnych usług biznesowych i same zachęcały deweloperów do budowy nowoczesnych biurowców, inne przespały ten moment. Czasowym rozwiązaniem na niską podaż tradycyjnych biur mogą być powierzchnie flex, które zapewniają większą elastyczność i mogą stanowić „przystanek” przed podpisaniem umowy na najem długoterminowy. Z flexów chętnie korzystają także firmy, które nie potrafią precyzyjnie przewidzieć swojego tempa rozwoju, a co za tym idzie potrzeb biurowych i kadrowych, ale także firmy, które dopiero wchodzą do Polski – mówi Sebastian Bedekier, Partner w Colliers, Dyrektor Regionalny w Poznaniu.

Bydgoszcz na czele miast rozwijających się

Z danych raportu ABSL wynika, że do siedmiu lokalizacji w Polsce, w których centra usług biznesowych zatrudniają już ponad 10 000 osób dołączyła Bydgoszcz, w której zatrudnienie pod koniec I półrocza 2022 r. wyniosło ok. 11 500 osób. W Bydgoszczy odnotowano największy wzrost zatrudnienia w sektorze wynoszący 16,2 proc. Jest to drugi wyniki, tuż po Warszawie (17 proc.) przy ogólnym wzroście zatrudnienia na poziomie 11,6 proc. Na terenie miasta funkcjonuje 47 centrów usług biznesowych, z czego 3 zatrudniają powyżej 500 osób. Główną kategorią świadczonych usług są usługi IT, budując zdecydowaną specjalizację miasta.

Wraz z zainteresowaniem inwestorów z sektora usług biznesowych, poziom powierzchni biurowej w Bydgoszczy systematycznie się powiększa i wynosi 139 000 mkw., dodatkowo w budowie znajduje się blisko 10 000 m kw. Wg danych ABSL planowana podaż na rynkach rozwijających się przewyższa istniejące zasoby powierzchni biurowej, mimo iż rozpoczęcie budowy planowanych projektów warunkowane jest zawarciem transakcji przednajmu powierzchni przez zainteresowanych najemców.

– Bydgoszcz to przede wszystkim miasto z wielkim potencjałem do rozwoju. Wraz z otaczającą aglomeracją umożliwia dostęp do blisko milionowej populacji, co w połączeniu z silnym zapleczem akademickim i przyjaznym klimatem do życia zapewnia dobrą perspektywę dla dalszego wzrostu sektora nowoczesnych usług dla biznesu. Od kilku lat zajmujemy czołowe pozycje w rankingach najlepszych miejsc na inwestycje. Bydgoszcz jest też doskonałym przykładem wschodzącego rynku biurowego w Polsce – mówi Edyta Wiwatowska Prezes Zarządu, Bydgoska Agencja Rozwoju Regionalnego.

Źródło: ABSL, Związek Liderów Sektora Usług Biznesowych.

Poznańskie nieruchomości komercyjne przyciągają najemców – Adecco wprowadza się do Okrąglaka

Okraglak

Nieruchomość komercyjna Okrąglak położona jest w ścisłym centrum Poznania, przy ul. Mielżyńskiego 14, w bliskim sąsiedztwie placu Wolności, ulicy Święty Marcin, czy Starego Rynku.

Do grona najemców budynku biurowego Okrąglak w Poznaniu dołączy agencja doradztwa personalnego Adecco. Nowy najemca zajmie blisko 350 m kw. na drugim piętrze. W transakcji najmu właściciela obiektu reprezentowała firma Savills.
Savills pełni rolę agenta wyłącznego, odpowiedzialnego za wynajem powierzchni biurowych w Okrąglaku. Obecnie w budynku dostępne są jeszcze wolne powierzchnie na wynajem.

Wielkopolska i Poznań to dla nas jeden z kluczowych rynków w Polsce. To niezwykle atrakcyjne miasto dla przedsiębiorców. Poszukując nowej siedziby dla naszego oddziału istotne było, by biuro miało nowoczesny charakter i było przyjazne dla naszych klientów i kandydatów. Taką właśnie przestrzeń znaleźliśmy w budynku Okrąglak, który jest jednym z architektonicznych symboli i biznesowych wizytówek miasta” – mówi Wojciech Januszkiewicz, kierownik biura Adecco w Poznaniu.

Cieszymy się bardzo, że tak znana firma, jaką jest Adecco dołącza do grona najemców Okrąglaka. Poznań to dynamicznie rozwijający się ośrodek biznesow. Najemcy szukają tu nowoczesnych i funkcjonalnych biur z charakterem. Takie właśnie powierzchnie oferuje Okrąglak – mówi Mateusz Jakubowicz, konsultant w dziale powierzchni biurowych, Savills Poznań.

HomeToGo otwiera biuro w nieruchomości komercyjnej Diamante Plaza w Krakowie

HomeToGo-foto

HomeToGo – jedna z największych na świecie platform z wakacyjnymi ofertami najmu, otworzyła na początku roku centrum rozwoju oprogramowania w Diamante Plaza w Krakowie.

Firma planuje znacząco powiększyć swój zespół przed końcem 2022 roku i aktualnie szuka inżynierów na dziesiątki stanowisk z pomocą swojego partnera technologicznego NFQ Technologies. Nowi pracownicy mają odgrywać kluczową rolę w budowaniu pozycji HomeToGo jako najpopularniejszego serwisu z ofertami najmu dla użytkowników, a także jako narzędzia dla partnerów firmy przyśpieszającego rozwój całej alternatywnej branży zakwaterowania.
„HomeToGo to jeden z naszych kluczowych klientów, dla którego od podstaw stworzyliśmy platformę i utrzymujemy dedykowany zespół inżynierów oprogramowania pracujący nad jej dalszym rozwojem. Krakowski zespół HomeToGo pomoże w tych pracach, które muszą przyśpieszyć ze względu na bardzo szybką ekspansję HomeToGo na świecie. Szukamy głównie doświadczonych programistów z kompetencjami w następujących obszarach: JVM, C#/.NET, +Javascript, Mobile native, Python, TypeScript i PHP, a także sztucznej inteligencji” – powiedział Paulius Insoda, CEO w NFQ Technologies.

„Jesteśmy podekscytowani faktem, że możemy prowadzić rekrutację na rynku z taką dużą liczbą zdolnych inżynierów, którzy mogą nam pomóc w zrealizowaniu naszej wizji świata z łatwo dostępnymi atrakcyjnymi wakacyjnymi ofertami najmu dla wszystkich. Z niecierpliwością czekamy na wyniki tego procesu, który prowadzimy z pomocą naszych zaufanych partnerów z NFQ Technologies. Wejście NFQ do Polski było dla nas okazją do wysondowania, czy polscy programiści byliby zainteresowani pracą dla naszego startupu. Okazało się, że tak, dlatego teraz chcemy przyśpieszyć budowanie naszego krakowskiego zespołu. HomeToGo już w tym momencie należy do grona największych platform z ofertami najmu na świecie i chcemy dzięki dalszym innowacjom jeszcze bardziej umocnić naszą pozycję na rynku. Polscy pracownicy będą w tym kluczowi”– powiedział Audrys Kažukauskas, CTO w HomeToGo.

 

Rynek e-commerce wciąż sprzymierzeńcem sektora nieruchomości komercyjnych

hannes-egler-360942-unsplash
Rynek e-commerce w Polsce wciąż jest sprzymierzeńcem sektora nieruchomości komercyjnych. Z analizy, która została przeprowadzona przez PwC w raporcie „Perspektywy rozwoju rynku e-commerce w Polsce” wynika, że w 2026 roku wartość brutto polskiego rynku handlu w sektorze e-commerce wyniesie 162 mld złotych. Oznacza to średnioroczny wzrost na poziomie 12%. Wynik ten nie pozostanie obojętny dla polskiego sektora nieruchomości komercyjnych, zarówno magazynowych, jak i biurowych.

Spis treści:
Rynek e-commerce wciąż na fali
Sprzedaż internetowa przyspieszyła rozwój rynku nieruchomości komercyjnych
Wzrośnie zapotrzebowanie na nieruchomości typu small business unit
Duże centra logistyczne także zyskują na popularności
Magazyny miejskie zyskują zwolenników
Przyszłość sektora magazynowego maluje się kolorowo
Magazyny wciąż będą rosły dzięki sektorowi e-commerce?

Rynek e-commerce wciąż na fali
Polski rynek e-commerce cały czas się rozwija. Wiele zawdzięcza pandemii koronawirusa, przez którą rząd wprowadził całkowity lockdown na terenie całego kraju. Polacy zostali poniekąd zmuszeni do dokonywania zakupów drogę online. Pomimo początkowej niechęci części konsumentów szybko okazało się, że taka forma robienia zakupów jest prosta, wygodna i zapewnia bezpieczeństwo przed możliwością zarażenia się wirusem COVID-19. W efekcie popularność internetowych zakupów gwałtownie wzrosła. Polacy na tyle przywykli do robienia zakupów drogą online, że wielu z nich nie powróciło do stacjonarnej formy kupowania, lub nabywa tak jedynie część towarów.

Sprzedaż internetowa przyspieszyła rozwój rynku nieruchomości komercyjnych
Globalny rozwój handlu online stanowił zapalnik dla równie szybkiego rozwoju sektora magazynowego na polskim rynku nieruchomości komercyjnych. Zwiększona sprzedaż internetowa przełożyła się na większe zapotrzebowanie na powierzchnie magazynowe oraz biurowe. W efekcie wzrosło zainteresowanie nieruchomościami komercyjnymi na wynajem. Najemcy zaczęli w większym stopniu interesować się miejskimi magazynami na wynajem, centrami logistycznymi, inwestycjami typu small business unit oraz powierzchniami biurowymi do wynajęcia.

Wzrośnie zapotrzebowanie na nieruchomości typu small business unit
Biorąc pod uwagę założenie, że polski rynek e-commerce w dalszym ciągu będzie rozwijał się w tak dynamicznym tempie, z pewnością wzrośnie zapotrzebowanie na nieruchomości typu small business unit (BTU). Obiekty tego rodzaju oferują stosunkowo niewielkie powierzchnie magazynowo-biurowe do wynajęcia. W ramach inwestycji najemcy mogą wynająć powierzchnię często od 500 metrów kwadratowych. Taka przestrzeń wystarczy im w zupełności na dłuższy czas, kiedy to jeszcze rozwijają swoje biznesy i korzystanie z dużych centrów logistycznych byłoby dla nich nierentowne.

Duże centra logistyczne także zyskują na popularności
Duże obiekty komercyjne cieszą się popularnością wśród dużych przedsiębiorstw, zwłaszcza takich, które posiadają oddziały. Wynajęcie kompleksowej przestrzeni magazynowo-biurowej usprawnia logistykę w firmach. Dzięki temu towar, który zostanie przywieziony przez dostawcę, może zostać posortowany i przetransportowany do poszczególnych punktów odbioru. Najemcy zyskują przestronne biura, duże doki przeładunkowe, komfortowe powierzchnie biurowe i socjalne. Ponadto centra logistyczne powstają na obrzeżach lub poza granicami większych miast, dzięki czemu zapewniony jest do nich łatwy dostęp z autostrad oraz najważniejszych dróg krajowych. Nie dziwi więc fakt, że popularność tego rodzaju nieruchomości komercyjnych cały czas rośnie.

Magazyny miejskie zyskują zwolenników
Niewielkie miejskie magazyny na wynajem cieszą się coraz większym zainteresowaniem ze strony przedsiębiorców. Dla najemców są to bardzo atrakcyjne nieruchomości komercyjne, które umożliwiają im przechowywanie towarów w magazynach, które zlokalizowane są w niewielkiej odległości od punktów dostaw. Dzięki temu transport potrzebnego towaru z magazynu do sklepu zajmuje stosunkowo niewiele czasu.
Należy mieć na względzie, że magazyny miejskie sprawdzają się doskonale w przypadku mniejszych przedsiębiorców, którym nie są potrzebne duże powierzchnie do przechowywania towarów. Są to też najczęściej przedsiębiorcy, którzy nie potrzebują wynajmować powierzchni biurowych, gdyż te mieszczą się już na przykład w docelowych punktach sprzedaży towarów. Magazyny miejskie oferują często możliwość wynajęcia niewielkich boxów, co jest bardzo komfortowym rozwiązaniem, zwłaszcza dla przedsiębiorców, którzy dopiero rozwijają swoje firmy.

Przyszłość sektora magazynowego maluje się kolorowo
Z uwagi na to, że przedsiębiorcy działający w branży e-commerce cały czas się rozwijają, można się spodziewać, że skorzysta na tym rynek nieruchomości komercyjnych w sektorze magazynowym. Szacuje się, że zapotrzebowanie na nowoczesne powierzchnie magazynowe do wynajęcia będzie cały czas rosło. Równie wysokim zainteresowaniem cieszą się hale produkcyjne.

Powierzchnie biurowe również będą potrzebne
Poza powierzchniami magazynowymi, przedsiębiorcy notują też większe zapotrzebowanie na pracowników biurowych. W efekcie niejednokrotnie decydują się na wynajęcie większych niż dotychczas biur. W przypadku tego segmentu rynku należy jednak zachować ostrożność przy spekulacjach, ponieważ o ile wiele firm decyduje się na zwiększenie liczby zatrudnianych pracowników, o tyle część z nich może pełnić swoje obowiązki zdalnie. Automatycznie oznacza to, że przedsiębiorcy Ci nie będą musieli wynajmować większych niż dotychczas powierzchni biurowych. Hybrydowy system pracy również przyczynia się do możliwości ograniczenia ilości biurek pracowniczych w firmie.

Co stanowi dla najemców wartość dodaną?
Dla najemców nieruchomości komercyjnych bardzo istotna jest lokalizacja obiektu. Od tego w dużej mierze zależy odpowiednia logistyka w firmie. Istotny jest również standard techniczny budynku. Liczą się także dodatkowe udogodnienia, jak ekologiczne i energooszczędne rozwiązania technologiczne. Wartość dodaną stanowią również przestronne place manewrowe oraz odpowiednia liczba miejsc parkingowych dla pracowników. Istotna jest też bliskość środków komunikacji miejskiej, które umożliwią pracownikom swobodny dojazd do miejsca pracy.
Istotna jest też oczywiście cena za metr kwadratowy powierzchni komercyjnej do wynajęcia. Jak się jednak okazuje, nie zawsze jest to główne kryterium wyboru.

Magazyny wciąż będą rosły dzięki sektorowi e-commerce?
Czy sektor e-commerce w dalszym ciągu będzie się rozwijał? Wszystko wskazuje na to, że jak najbardziej. Czy jego rozwój będzie miał wpływ na popyt na rynku nieruchomości komercyjnych w sektorze magazynowym i biurowym? Również można założyć, że tak. W przyszłym roku można się spodziewać podobnej sytuacji, co w roku bieżącym. Przedsiębiorstwa działające z branży e-commerce notują coraz większą ilość klientów. Będzie się to przekładać na ich ekspansję, a co za tym idzie, zwiększenie zajmowanej przestrzeni biurowej.
Deweloperzy również nie pozostaną bierni. Poza dopinaniem procesów komercjalizacji nieruchomości komercyjnych, które zostały już oddane do użytku, będą podejmowali się kolejnych projektów inwestycyjnych. Dopóki na rynku zauważalny jest wzmożony popyt, dopóty deweloperzy będą odpowiadać spełniającą oczekiwania najemców podażą. Przyszłość sektora magazynowego w Polsce ryzuje się więc pozytywnie.

Redakcja
Komercja24.pl

Pasmo Al. Grunwaldzkiej w Gdańsku – plany inwestycji wzdłuż głównej arterii miasta

OBC_NIGHT

Biuro Rozwoju Gdańska, Biuro Architekta Miasta, Rady Dzielnic, miejscy aktywiści i właściciele nieruchomości rozpoczęli dyskusję na temat planów zabudowy terenów Pasma Alei Grunwaldzkiej, będącego częścią Centralnego Pasma Usług, określonego w Strategii Miasta Gdańska jako kluczowego obszaru rozwoju miasta, w kierunku wykreowania nowoczesnych, miastotwórczych rozwiązań o śródmiejskim charakterze w zakresie urbanistyki, architektury oraz komunikacji.

Pas obejmuje łącznie aż 620 ha i rozciąga się wzdłuż głównej arterii Trójmiasta od dzielnicy Aniołki, na wysokości Politechniki Gdańskiej, aż po granicę Gdańska z Sopotem. Przedmiotem dyskusji są zatem wyjątkowo atrakcyjne lokalizacje, położone w strategicznym dla całej aglomeracji trójmiejskiej pasie, które w najbliższych latach czeka prawdziwy boom inwestycyjny. Zainaugurowana dyskusja ma określić potrzeby wszystkich interesariuszy i przyczynić się do przyjaznej dla rozwoju miasta zabudowy.

Olivia Centre oraz Alchemia, powstające początkowo jako wyłącznie biurowe koncepty od lat rozwijają na swoim terenie inicjatywy miejskie, które obecnie pozwalają określić to miejsce, jako przestrzeń atrakcyjną zarówno dla jej pracowników, jak i mieszkańców Gdańska oraz turystów. Basen, boiska sportowe i szereg usług dostępne i wykorzystywane są nie tylko przez pracowników.

Nieruchomość komercyjna Global Office Park A w Katowicach otrzymała certyfikat BREEAM Outstanding

22.02.2022 Katowice . Budowa biurowcow przy ul . Mickiewicza . Global Office Park . Fot . Grzegorz Celejewski / Agencja Wyborcza.pl

Fot . Grzegorz Celejewski / Agencja Wyborcza.pl

Nieruchomość komercyjna Global Office Park A w Katowicach otrzymała certyfikat BREEAM na poziomie Outstanding.

Zlokalizowane przy skrzyżowaniu ulic Mickiewicza i Dąbrówki dwie 25-piętrowe wieże biurowe Global Office Park oferują firmom rozwijającym się na katowickim rynku aż 55,2 tys. mkw. nowoczesnej powierzchni biurowej. Zastosowane materiały i zaawansowane rozwiązania pozwoliły Cavatina Holding uzyskać certyfikat BREEAM dla tych obiektów na poziomie Outstanding. Maksymalne noty wieże uzyskały w kategorii gospodarowania i oszczędzania wody oraz w kategorii dot. ekologii i wykorzystania przestrzeni. Bardzo wysokie oceny inwestycja Cavatina Holding dostała także za wykorzystane materiały oraz energooszczędność rozwiązań.

Nieruchomości komercyjne z segmentu premium – nowoczesne biuro wizytówką przedsiębiorcy

alexey-topolyanskiy-DJO2L1RQZZc-unsplash
Nieruchomości komercyjne z segmentu premium zyskują na popularności. Posiadanie nowoczesnego biura stanowi dla przedsiębiorcy swego rodzaju wizytówkę dla jego firmy. Obecnie, kiedy pozyskanie biurowego najemcy nie jest wcale takie proste, właściciele biurowców dokładają wszelkich starań, aby zwiększyć atrakcyjność swoich biurowych nieruchomości.

Spis treści:
Sytuacja w sektorze biurowym na polskim rynku nieruchomości komercyjnych
Jest dobrze, ale musi być lepiej
Luksusowe biura przyciągają najemców
Certyfikacja nieruchomości dobrze wpływa na jej postrzeganie przez najemców
Biura w standardzie premium na celowniku najemców

Sytuacja w sektorze biurowym na polskim rynku nieruchomości komercyjnych
Polski rynek nieruchomości biurowych podnosi się z kolan po skutkach pandemii. Najbardziej sektorowi temu zaszkodził lockdown, który został wprowadzony w marcu 2020 roku. Celem rządu, który go wprowadził, było powstrzymanie rozprzestrzeniania się wirusa Covid-19. W efekcie wprowadzonych ograniczeń zamrożona została krajowa działalność gospodarcza. Biurowce, które do tego czasu wypełnione były najemcami, musiały zamknąć swoje drzwi. Pracownicy oddelegowani zostali do pracy zdalnej.
Sektor biurowy nie poddał się jednak i zaraz po zniesieniu lockdownu biurowce szybko wznowiły działalność. Kontynuowane były również prace na budowach, które w niedalekiej przyszłości miały dostarczyć na rynek kolejne powierzchnie biurowe na wynajem.

Jest dobrze, ale musi być lepiej
Inwestycje biurowe, które funkcjonują na polskim rynku nieruchomości komercyjnych, prezentują naprawdę atrakcyjny poziom. Niemniej deweloperzy nie zwalniają tempa. Kolejne projekty, które wprowadzają w życie, są jeszcze bardziej innowacyjne. Zachwycają nie tylko elewacją, ale również wnętrzami i bogatą, elastyczną ofertą.
Deweloperzy zdają sobie bowiem sprawę z tego, że po trudnym okresie lockdownu nie wszyscy pracownicy powrócą do pracy stacjonarnej. Oznacza to, że przyszli najemcy mogą wynajmować mniejsze powierzchnie biurowe, niż pierwotnie zakładali, gdyby wszyscy ich pracownicy musieli pracować w stacjonarnych biurach. Mniejsze zapotrzebowanie przekłada się na wynajem mniejszych biur, a to oznacza, że deweloperzy muszą bardziej starać się o pozyskanie większej liczby najemców. Innym rozwiązaniem jest przyciąganie do budynków biurowych dużych przedsiębiorstw, których zapotrzebowanie na powierzchnie biurowe jest i tak duże, niezależnie od tego, czy część pracowników wykonuje swoje obowiązki poza biurem. Aby jednak przyciągnąć do siebie tych przedsiębiorców, deweloperzy muszą maksymalnie uatrakcyjnić oferowane przez siebie biura na wynajem.

Luksusowe biura przyciągają najemców
Biura, które wyróżniają się na rynku, coraz częściej przyciągają najemców. Reprezentatywny budynek to dla wielu przedsiębiorców bardzo istotna kwestia. Stanowi bowiem wizytówkę ich firm. Poza wyglądem budynku, dla najemców niezmiernie istotna jest również jego oferta wewnątrz. Zwracają oni uwagę na standard biur, udogodnienia takie jak klimatyzacja, zastosowanie innowacyjnych technologii (na przykład bezdotykowe otwieranie drzwi za pomocą smartfona), czy zapewnienie odpowiedniej liczby miejsc parkingowych dla pracowników i kontrahentów. Dużym plusem jest posiadanie przez biurowiec podziemnego parkingu. Istotne są także dobrze zaopatrzone sale konferencyjne oraz pomieszczenia socjalne dla pracowników. Pomieszczenia biurowe, które można dowolnie przekształcać według upodobań najemcy, to również duży atut. Czasami bowiem w trakcie trwania umowy najmu powierzchni biurowej, zmienia się liczba pracowników i konieczne staje się postawienie ścianki działowej by wydzielić gabinety, lub odwrotnie – ich likwidacja celem stworzenia przestrzeni open-space.

Certyfikacja nieruchomości dobrze wpływa na jej postrzeganie przez najemców
Uzyskanie dla nieruchomości biurowej ekologicznego certyfikatu jest dobrym posunięciem. Z rozwiązania takiego korzysta coraz większa liczba deweloperów, którzy chcą podkreślić standard zrealizowanego przez siebie obiektu. Ponadto biurowce, które posiadają certyfikat świadczący o tym, że jest to „zielony budynek”, są lepiej postrzegane i doceniane przez najemców. W efekcie zwiększa się atrakcyjność tych biurowców na tle konkurencji.
W Polsce najbardziej popularne są obecnie dwa certyfikaty – BREEAM oraz LEED.

Pierwszy z nich, który jest równocześnie najbardziej popularnym systemem certyfikacji w naszym kraju, jest system certyfikacji wielokryterialnej budynków BREEAM (z ang.: Building Research Establishment Environmental Assessment Method). SystemBREEAM został stworzony w Wielkiej Brytanii w 1990 roku, a jego twórcą jest BRE Global. Systemowi Building Research Establishment Environmental Assessment Method podlegają nie tylko wszelkiego rodzaju nieruchomości biurowe, magazynowe, hotelowe, usługowe, mieszkalne itp.
W systemie BREEAM wyszczególnionych jest kilka kategorii, w których certyfikowany obiekt otrzymuje punkty. Ich suma jest mnożona przez wagę procentową, która jest ustalona dla danego kraju. W zależności od liczby punktów uzyskanych przez obiekt, jest mu przyznawany odpowiedni certyfikat.
Certyfikat na poziomie Pass otrzymują nieruchomości, których punktacja po przeliczeniu daje wynik powyżej 30%. Certyfikat na poziomie Good otrzymują nieruchomości, których punktacja po przeliczeniu daje wynik powyżej 45%. Certyfikat na poziomie Very Good otrzymują te nieruchomości, których punktacja po przeliczeniu daje wynik powyżej 55%. Z kolei certyfikat na poziomie Excellent otrzymują nieruchomości, których punktacja po przeliczeniu daje wynik powyżej 70%. Najwyższy certyfikat na poziomie Outstanding otrzymują nieruchomości, których punktacja po przeliczeniu daje wynik powyżej 85%.

Kolejnym bardzo popularnym w Polsce systemem certyfikacji jest LEED (z ang.: Leadership in Energy and Environmental Design). System LEED powstał w 1998 roku, a stworzyła go organizacja Green Building Council (USGBC). W systemie LEED weryfikacji podlega to, w jakim zakresie dany obiekt oddziałuje na środowisko naturalne, choćby poprzez zastosowanie przy budowie i wykończeniu niskoemisyjnych materiałów budowlanych itp.
W zależności od
liczby uzyskanych w procesie certyfikacji punktów, nieruchomość otrzymuje certyfikat na jednym z czterech poziomów. Certyfikat na najniższym poziomie „Certified” (certyfikowany) otrzymują nieruchomości, które uzyskały 40-49 punktów. Certyfikat na poziomie „Silver” (srebrny) otrzymują nieruchomości, którym przyznano 50-59 punktów. Certyfikat na poziomie Gold (złoty) nieruchomości otrzymują za uzyskanie 60-79 punktów. Najwyższy certyfikat na poziomie „Platinum” (platynowy) otrzymują nieruchomości, które uzyskały 80-110 punktów.

Biura w standardzie premium na celowniku najemców
Zastosowanie innowacyjnych rozwiązań oraz elastyczność umów najmu sprawia, że biura w standardzie premium cieszą się coraz większą popularnością na biurowym rynku nieruchomości w Polsce. Dodatkowym atutem jest posiadanie przez biurowiec certyfikatu BREEAM lub LEED, który stanowi poświadczenie ekologiczności oraz innowacyjności nieruchomości komercyjnej. Można się spodziewać, że z uwagi na zmieniające się wymagania najemców oraz rosnącą na rynku konkurencję, na rynek będą trafiały coraz to bardziej innowacyjne inwestycje biurowe.

Redakcja
Komercja24.pl

Nieużywana przestrzeń biurowa – koszty, których można uniknąć w przypadku nieruchomości komercyjnych

e13065d686d5ec6f6f2589737793ee95
Wszystkie firmy borykają się z drastycznie rosnącymi cenami energii, paliwa i wody. Właściciele szukają sposobów na zmniejszenie zbędnych kosztów, generowanych chociażby przez niewykorzystywaną w pełni powierzchnię biurową. Obecnie, za sprawą powszechnej pracy zdalnej, europejskie biura są zapełnione zaledwie w 43 proc. New Work, jeden z wiodących dostawców elastycznych biur w Europie Środkowo-Wschodniej, proponuje jednak praktyczne podejście do organizacji miejsca pracy. Nowoczesne biura mogą przynieść wymierne korzyści jeśli chodzi o oszczędności.

Spis treści:
Koszty wynajmu – czas je uciąć!
Uproszczone dojazdy

Liczby przedstawiające wzrosty cen energii są bezlitosne. Jak ukazuje opracowanie „Czas przygotować się na wzrost cen prądu w 2022 roku” przygotowane przez serwis Rachuneo, przeciętny rachunek za prąd w 2022 roku jest o około 24 proc. wyższy niż jeszcze rok wcześniej. Z kolei cena energii czynnej zwiększyła się o około 37 proc., a koszt dystrybucji nawet o 8 proc. To niestety nie koniec, gdyż zapowiedzi ekspertów wskazują na dalsze podwyżki. Według ekspertów z Biura Maklerskiego Banku Pekao, rachunki za prąd w 2023 roku mogą być dwa razy większe od obecnych. Całkowicie zaradzić temu się nie da, ale można zoptymalizować model organizacji biura, by ograniczyć wydatki. Wystarczy przyjrzeć się temu, co oferują biura elastyczne.

Koszty wynajmu – czas je uciąć!

Jednym z najwyższych wydatków dla firm jest ten ponoszony na rzecz wynajmowania przestrzeni biurowej, na co zwrócili uwagę prelegenci czerwcowego European ESG Property Forum. Im więcej pracowników zostało zatrudnionych, tym więcej miejsca należy im zapewnić. Dodatkowa powierzchnia oznacza też konieczność jej klimatyzowania – chłodzenia latem, ogrzewania zimą. Jednocześnie okres pandemii pokazał, że większość obowiązków zawodowych można wypełniać pracując z domu lub w systemie hybrydowym. Według badań przeprowadzonych przez IWG, u części zatrudnionych praca zdalna poprawiła wydajność, natomiast inni nie odnotowali różnicy w tej kwestii. Dlatego rozwiązaniem pozwalającym na redukcję kosztów są biura umożliwiające elastyczne dostosowanie ich do oczekiwań pracowników. Szacunki firmy Savills ujawniły, że w Europie przed pandemią średnie obłożenie budynku biurowego wynosiło 70-75 proc. Teraz, po doświadczeniach związanych z pracą zdalną, ten wynik oscyluje na poziomie 43 proc. Wynajmowanie całego piętra dla zaledwie kilku osób straciło sens. Biura elastyczne dają możliwość wynajęcia tylko takiej ich części, by pomieścili się ci pracownicy, którzy preferują pracę w trybie stacjonarnym, lub gdy wymaga tego specyfika ich zadań. Jeśli w danym momencie potrzeba jednej większej sali lub kilku małych, nic nie stoi na przeszkodzie przemodelowania kontraktu z dostawcą przestrzeni biurowej, aby elastycznie dopasować ją do aktualnych potrzeb firmy. W ten sposób odpadają koszty związane z „trzymaniem” przestrzeni biurowej, która na co dzień nie jest wykorzystywana.

Uproszczone dojazdy

Drugim przyszłościowym trendem jest koncepcja 15-minutowego miasta. Zgodnie z nią biura elastyczne dostosowane do potrzeb firm będą zlokalizowane w pobliżu miejsca zamieszkania pracowników. Wszystko to ma służyć dojazdowi do pracy w najwyżej 15 minut. Jazda samochodem w obie strony, stanie w korkach i pod męczącą sygnalizacją świetlną odejdą w niepamięć, razem z kosztami paliwa i śladem węglowym. Zamiast osobistego samochodu wystarczyć będzie rower, hulajnoga elektryczna, ewentualnie komunikacja miejska. Jest to istotne także z ekologicznego punktu widzenia. Aż 98 proc. śladu węglowego emitowanego przez pojedynczego pracownika przypada na same tylko dojazdy do siedziby firmy, na co wskazał badacz z Institute of Technology and Business w Czeskich Budziejowicach. Szefowie powinni mieć na uwadze jeszcze aspekt wizerunkowy. Rosnąca popularność pracy zdalnej lub hybrydowej sprawiła, że kandydaci na stanowisko często wymagają takiej elastyczności. Według wspomnianych badań IWG, 72 proc. szukających pracy woli hybrydowy model zamiast podwyżki pensji w wysokości 10 proc. Elastyczna oferta firmy daje zatem większe szanse znalezienia pożądanego specjalisty.

Obecnie proponujemy naszym klientom usługę Space in the Cloud, czyli dostęp do aplikacji pomocnej w zarządzaniu biurami elastycznymi. Pozwala ona zaoszczędzić 40 proc. budżetu i daje firmom więcej możliwości dostosowania oferty przy zatrudnianiu nowych ludzi. Ponieważ nie są oni potem zmuszani do pracy w jednej konkretnej lokalizacji, niezależnie od tego, czy jest to biuro główne czy oddział regionalny, oszczędza się sporo czasu i pieniędzy na dojazdy – oznajmił Hubert Abt, CEO firmy New Work i workcloud24.

Źródło: New Work.

Powrót hossy na rynku biurowych nieruchomości komercyjnych?

Bartosz Oleksak_media

Polski rynek biurowy na zakończenie II kwartału 2022 r. dysponuje ponad 12,6 mln mkw. nowoczesnej powierzchni. Tradycyjnie liderem w całkowitych zasobach pozostaje Warszawa, przy czym osiem głównych regionalnych rynków z Krakowem i Wrocławiem na czele nie zwalnia tempa. Przykładem jest Trójmiasto, które w drugim kwartale br. dołączyło do grona biurowych milionerów. Z obrazu rynku wyłania się optymizm wynikający z rosnącego popytu. AXI IMMO prezentuje podsumowanie danych za I połowę 2022 roku na polskim rynku biurowym.

Na zakończenie czerwca 2022 r. całkowite zasoby A-klasowej powierzchni biurowej w Polsce wyniosły ponad 12,6 mln mkw. Aktywność deweloperów w drugim kwartale br. wyniosła 103 900 mkw., co odzwierciedliło się w oddaniu do użytku 12 biurowców. Zliczając projekty oddane od stycznia do czerwca 2022 r. na rynek biurowy w Polsce, dostarczono łącznie 34 inwestycji, których łączna powierzchnia wyniosła 440 800 mkw. Wśród największych zrealizowanych w analizowanym okresie biurowców znalazły się budynek Forest Tower (51 500 mkw., HB Reavis, Warszawa), KTW II (39 900 mkw., TDJ Estate, Katowice) oraz Midpoint71 (36 200 mkw., Echo Investment, Wrocław).

W przypadku Warszawy w drugim kwartale br. oddano do użytku dwa projekty tj. SkySAWA (22 800 mkw.) i Intraco Prime (12 800 mkw.), które powiększyły całkowite zasoby stołecznego rynku biurowego do niespełna 6 270 300 mkw. Sumaryczny wynik nowej podaży w stolicy w I poł. 2022 r. to ponad 129 000 mkw. Prawdziwym placem budowy są natomiast regionalne rynki biurowe. Tam, w pierwszym półroczu 2022 r. dostarczono aż 26 inwestycji o łącznej powierzchni 311 800 mkw. Od kwietnia do czerwca br. oddano kolejne 10 projektów, wśród których największym była I faza projektu The Park Kraków (11 700 mkw., White Star) w Krakowie. W kontekście nowej podaży w miastach regionalnych najwięcej projektów oddano w Krakowie (ok. 26 300 mkw.), Trójmieście (18 800 mkw.) oraz Łodzi (18 800 mkw.). Wysoka aktywność deweloperska przełożyła się na wzrost całkowitych zasobów powierzchni biurowej na ośmiu głównych rynkach biurowych (Kraków, Wrocław, Trójmiasto, Poznań, Katowice, Łódź, Szczecin i Lublin) do poziomu 6 335 700 mkw. Największymi centrami biznesowymi po Warszawie pozostają Kraków (1 666 200 m kw.), Wrocław (1 284 500 m kw.) i Trójmiasto (1 010 900 m kw.).

Nowa podaż na rynku biurowym w drugim kwartale 2022 r. nieznacznie wpłynęła na poziom pustostanów. Na polskim rynku znajduje się ok. 1,71 mln mkw. powierzchni dostępnej od ręki. W Warszawie na koniec czerwca 2022 wskaźnik pustostanów wskazał 11,9% (747 700 mkw.), przy czym bardzo wyraźny jest deficyt wolnej powierzchni w strefach centralnych. Z kolei na regionalnych rynkach biurowych do wynajęcia od zaraz pozostaje 961 000 mkw. (15,2%). Najwyższy zarejestrowany współczynnik pustostanów pozostaje w Łodzi (18,6%), a najniższy w Szczecinie (4,9%).

Po pierwszej połowie 2022 r. całkowity wolumen transakcji najmu na polskim rynku biurowym zakończył się z wynikiem 829 500 mkw. W pierwszych trzech miesiącach 2022 roku najemcy podpisali umowy na łącznie 427 700 mkw. (WAW 267 200 mkw.; regiony 160 500 mkw.), z kolei w okresie od kwietnia do czerwca br. wynajęto dodatkowe 401 800 mkw. (WAW 212 200 mkw.; regiony 189 600 mkw.). W II kwartale 2022 r. w miastach regionalnych największy popyt odnotowano w Krakowie (73 900 mkw.), we Wrocławiu (25 600 mkw.) oraz w Trójmieście (25 100 mkw.). W strukturze najmu w stolicy w okresie od kwietnia do czerwca br. najemcy najczęściej decydowali się na renegocjacje (48%), które wyprzedziły nowe umowy (45% wraz z przednajmami) i ekspansje (7%). Natomiast na regionalnych rynkach biurowych w analogicznym okresie najwyższy udział w popycie przypadł nowym umowom (57% włączając przednajmy oraz umowy na potrzeby własne), renegocjacjom (35%) i ekspansjom (8%).

W Warszawie obserwujemy wysoki popyt, którego wynikiem jest obniżający się poziom pustostanów w strefach centralnych. Najemcy na obecnym etapie nie obawiają się covidu. W przypadku kolejnej fali ponownie zostaną włączone procedury związane z większym bezpieczeństwem sanitarnym jak, chociażby wprowadzenie systemu pracy zmianowej czy home office w większym zakresie. Kolejnym następstwem uspokojenia się najemców w kontekście pandemii jest mniejsza liczba decyzji dotyczącej optymalizacji powierzchni. Wśród branż, które z naszej perspektywy zwiększają swoje zapotrzebowanie na nowoczesną powierzchnię biurową są kancelarie prawne, firmy podatkowe, branża IT, a także operatorzy biur serwisowanych. Na wzrost ostatniej grupy szczególne znaczenie ma rosnąca liczba firm przenoszących swoją działalność ze wschodu, głównie z Ukrainy. Najemcy Ci najczęściej poszukują mniejszej powierzchni dla 4-5 osób na około rok. Wpływ na to, czy firmy ze wschodu staną się znaczącą grupą najemców, która w kolejnych kwartałach zdecyduje się na wynajęcie tradycyjnej powierzchni biurowej będą miały dwa czynniki. Pierwszym jest stopień i czas adaptacji do warunków i rynku pracy w Polsce, z kolei drugim dalsze losy działań militarnych na Ukrainie,” mówi Jakub Potocki, Starszy konsultant w Dziale Powierzchni Biurowych, AXI IMMO.

Wśród największych transakcji zamkniętych na warszawskim rynku biurowym do końca czerwca br. znalazły się dwie umowy przednajmu. W pierwszej PKO BP wynajęło 34 500 mkw. w kompleksie SKYSAWA, w drugiej natomiast poufny najemca z sektora bankowego zajmie 30 000 mkw. w budynku Forest Tower. Podium domyka transakcja z II kwartału 2022 r., w której Samsung Electronic Polska (R&D) odnowiło umowę najmu blisko 21 000 mkw. w budynku Warsaw Spire C. Z kolei w regionach najciekawsze transakcje miały miejsce między kwietniem a czerwcem 2022 r. Capgemini podpisało umowę przednajmu 13 800 mkw. w budynku Fabryczna Office Park B5, a Cisco Systems Poland zdecydowało się na renegocjacje i odnowienie umowy 12 500 mkw. w kompleksie Enterprise Park C. Regionalne podium za pierwsze sześć miesięcy uzupełnia nowa umowa podpisana w budynku KTW II, gdzie PWC zajmie blisko 10 000 mkw.

Wśród kluczowych trendów na kolejne miesiące warto wskazać, że rosnący popyt i ograniczona podaż z pewnością znajdą odzwierciedlenie w podwyższających się stawkach czynszów. Na dziś trudno oszacować, o ile właściciele nieruchomości, w przypadku nowych najemców, podniosą czynsze wyjściowe. Na obecnym etapie trudniej również wynegocjować zachęty w postaci dłuższych wakacji czynszowych czy większej partycypacji w kosztach fit-outu. Wyceny zaaranżowania powierzchni powoli stabilizują się, na co wpływ ma większa normalizacja cen i większa dostępność materiałów. Wyjściowe stawki za fit-out dla powierzchni Shell&Core w strefach centralnych Warszawy utrzymują się na poziomie 900-1000 EUR/mkw., przy czym średni czas na zrealizowane projektu po klucz od momentu podpisania umowy trwa ok. 5 do 6 miesięcy,” prognozuje Bartosz Oleksak, Starszy konsultant w Dziale Powierzchni Biurowych, AXI IMMO.

W kontekście średnio i długoterminowych trendów z pewnością należy również wskazać na rosnące koszty za opłaty eksploatacyjne. Spodziewamy się, że tzw. service charge dla mniej energooszczędnych budynków biurowych mogą na początku 2023 r. zaczynać się od 30 PLN/mkw.,” dodaje Jakub Potocki.

Źródło: Dane Stowarzyszenie PiNK oraz AXI IMMO.

CA Immo z systemem wypożyczania rowerów w swoich biurowych nieruchomościach komercyjnych w Warszawie

Sienna Center
CA Immo poszerza ofertę udogodnień dla najemców trzech budynków biurowych w Warszawie. Od czerwca br. najemcy Postępu 14, Sienna Center i Warsaw Towers mogą bezpłatnie korzystać z systemu wypożyczania rowerów. Inicjatywa realizowana jest przez CA Immo w ramach pro-środowiskowego programu „Tomorrow Proof”, wdrażanego we wszystkich sześciu krajach, w których firma posiada swoje inwestycje.

CA Immo uruchomiło system wypożyczania rowerów w swoich trzech biurowcach w Warszawie – Postępu 14, Warsaw Towers i Sienna Center. Do dyspozycji najemców tych budynków są rowery miejskie, z których można korzystać zupełnie bezpłatnie nawet przez 72 godziny. Projekt realizowany jest we współpracy z The Bike Company.
System wypożyczania rowerów, przeznaczony dla najemców Postępu 14, Warsaw Towers i Sienna Center, został uruchomiony przez CA Immo w czerwcu tego roku. To pierwszy sezon, podczas którego pracownicy tych trzech biurowców mają możliwość bezpłatnego korzystania z łącznie 31 jednośladów. Rezerwacji można dokonywać poprzez aplikację Revelo, maksymalnie na 72 godziny – w tym również na weekend. Operatorem, który odpowiada za obsługę systemu rezerwacji i bieżące serwisowanie rowerów, jest firma The Bike Company.

– Już pierwsze dni funkcjonowania wypożyczalni rowerów utwierdziły nas w przekonaniu, że ta inicjatywa jest pomysłem wzbudzającym spore zainteresowania i spotkała się z pozytywnym odzewem ze strony najemców. Stanowi naturalne uzupełnienie wcześniej organizowanych przez nas akcji i przeglądów rowerowych, które zawsze – niezależnie od lokalizacji – cieszyły się ogromną popularnością wśród użytkowników naszych inwestycji. Projekt realizowany jest w ramach programu „Tomorrow Proof”, zgodnie z którym CA Immo podejmuje szereg działań proekologicznych w ujęciu korporacyjnym i tym samym zwiększa atrakcyjność i zrównoważony rozwój portfela inwestycyjnego , a także wspiera mobilność przyjazną klimatowi. Wierzymy, że dzięki takiemu udogodnieniu zachęcimy sporą grupę osób do zamiany samochodu na rower na stałe, co w rezultacie przysłuży się ochronie środowiska – powiedział Dawid Wątorski, Senior Leasing Manager w CA Immo Poland.

Knight Frank: Zrównoważony rozwój miast a zmiany w biurowych nieruchomościach inwestycyjnych

Elżbieta Czerpak_Head of Reserach_Knight Frank_Color 2018

Zmiany klimatyczne, które zachodzą na naszych oczach, wyzwania demograficzne i planistyczne powodują, że miasta ustalają nowe priorytety.

Coraz więcej europejskich miast podejmuje działania ukierunkowane na lepsze planowanie urbanistyczne, rozbudowę infrastruktury transportu publicznego i rowerowego, dba o źródła odnawialnej energii i ekologiczny przemysł. Oczywiście idealny krajobraz miast kształtowanych zgodnie z ideą zrównoważonego rozwoju, zapewniających przyjazne miejsca do życia i pracy w budynkach dostosowujących się do potrzeb przebywających w nich ludzi jeszcze przed nami. Jednakże, w polskim budownictwie biurowym w ostatnich latach faktycznie obserwujemy szereg zmian w zakresie rozwoju zrównoważonych inwestycji. Aktualnie w Polsce niemal nie realizuje się nowych inwestycji biurowych, które nie spełniają wymogów certyfikacji wielokryterialnej.

Z punktu widzenia zrównoważonego rozwoju miast, kluczowe jest jednak, aby budynek stanowił całość pewnej przestrzeni spełniając funkcję miastotwórczą i był możliwie najbardziej funkcjonalny dla jego użytkowników przy minimalnym wpływie na środowisko naturalne. Dlatego też we współczesnych miastach biurowiec nie może być już „wyspą w mieście”, a założenia nowoczesnej urbanistyki, które określają architekturę to m.in: zmniejszenie ilości samochodów w centrum, alternatywne źródła transportu, nacisk na lokalizację projektu w obszarze charakteryzującym się dużą ilością usług, zwiększenie powierzchni zieleni,” dodaje Elżbieta Czerpak, Dyrektor Działu Badań Rynku w Knight Frank.

Kluczem do zrównoważonego rozwoju miast w kontekście branży budowalnej są działania realizowane wielotorowo w wielu obszarach. W sektorze biurowym obecne trendy skupiają się dawaniu drugiego życia budynkom w ramach rewitalizacji terenów poprzemysłowych, projektach mixed-use, które łącząc różne funkcje pozwalają wyeliminować monokulturę a tworzą przestrzeń miejską, która żyje, czy architekturą nastawioną na zdrowie i samopoczucie użytkowników. Warto również zwrócić uwagę, że na znaczeniu zyskuje elastyczność projektu budynku, która daje możliwość zmiany funkcji w zależności od potrzeb rynkowych.

Jak wyjaśnia szczegółowo kierunek trendów Elżbieta Czerpak „Deweloperzy coraz częściej dbają o to, żeby biurowce stawały się częścią tkanki miejskiej, a z ich potencjału mogli korzystać wszyscy mieszkańcy. Projekty mixed-use łączą w sobie różne funkcje, tak aby przestrzeń „żyła” i była miejscem spędzania wolnego czasu, z szeroką ofertą usług, ośrodkami kultury czy miejscami do rekreacji. Dodatkowo, rewitalizacja zaniedbanych terenów postindustrialnych wpływa ma ożywienie zainteresowania danym rejonem zwłaszcza, że tego typu inwestycje często są zlokalizowane w atrakcyjnych częściach miasta. Innym trendem, który dostrzegamy na rynku biurowym jest projektowanie budynków zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju i tworzenia zdrowego środowiska dla człowieka ze względu na wzajemną zależność między jakością środowiska wewnętrznego a zdrowiem i samopoczuciem użytkownika budynku. Warto zwrócić również uwagę, że nowe podejście do projektowania, oprócz uwzględnienia indywidualnych potrzeb użytkowników, rozszerza pojęcie elastyczności projektu budynku. W tym znaczeniu elastyczność architektury to przede wszystkim możliwość dostosowania funkcji budynku lub nawet kilkukrotnej jej zmiany w zależności od potrzeb rynkowych. Wiąże się to ze zmianą przeznaczenia części lub całego budynku i jest naturalną konsekwencją różnorodności „życia obiektu”. Co bardzo ważne, elastyczne podejście do zmiany funkcji budynku i możliwość dostosowania się do warunków rynkowych jest zdecydowanie korzystniejsza dla środowiska i emisji CO2 niż rozbiórka i wybudowanie nowego obiektu. Ten kierunek staje się coraz bardziej widoczny w największych miastach europejskich. Według szacunków Knight Frank w Paryżu już ponad 1 mln m2 powierzchni biurowej zmieniło funkcję i zostało przekształcone na cele mieszkaniowe.”

Aby mówić o architekturze zrównoważonej faktycznie sprzyjającej człowiekowi i rozwojowi zrównoważonych miast konieczna jest jednak zmiana zakresu projektu, który powinien zostać poszerzony o etapy „zasiedlenia”, eksploatacji oraz rozbiórki, i opierać się na cyrkularnym modelu gospodarczym (obiegu zamkniętym). Należy podkreślić, że sektor budowlany odpowiadający za największe szkody dla środowiska naturalnego spośród kluczowych dziedzin gospodarki wciąż opiera się przede wszystkim na liniowym modelu gospodarczym. Aby uzyskać realne korzyści dla środowiska naturalnego, konieczne jest wdrażanie w budownictwie zasad gospodarki obiegu zamkniętego na szeroką skalę. Zastosowanie tego modelu spowoduje, że budynki będą projektowane, budowane i ponownie wykorzystywane bez marnowania surowców, przy ograniczonej emisji CO2, przy ograniczonej ilości odpadów, a ich wpływ na zanieczyszczanie środowiska będzie zdecydowanie mniejszy.

Źródło: Knight Frank.

Nieruchomość komercyjna Wola Center w Warszawie z nowymi biurowymi najemcami

floriane-vita-88722-unsplash
Nieruchomość komercyjna Wola Center to warszawski biurowiec, który posiada certyfikat BREEAM In-Use na poziomie „Excellent”.

Hines, globalna firma działająca na rynku nieruchomości, informuje, że fundusz Hines European Value Fund (HEVF 1) podpisał kolejne dwie długoterminowe umowy na wynajem powierzchni biurowej w warszawskim biurowcu. Umowy najmu obejmują łącznie około 1 560 mkw. Zarządca obiektu jednocześnie ogłasza otwarcie pokoju malucha na parterze budynku.

Pierwszym nowym najemcą w Wola Center jest firma PM Group Polska, będąca częścią międzynarodowej firmy projektowo-inżynierskiej, która wynajęła niemal 780 mkw. powierzchni biurowej na 10 piętrze budynku. Najemcę w procesie finalizacji umowy wspierała firma doradcza JLL.
Drugim najemcą jest firma z branży IT, Geotechnology IT Group Sp. z o.o., która wynajęła prawie 490 mkw. powierzchni biurowej na 10 piętrze biurowca.
W procesie finalizacji kontraktu najemcę wspierała firma doradcza Savills.
Podczas całego procesu firmę Hines wspierała Kancelaria DPPA.

Nieruchomość komercyjna Renaissance Tower w Warszawie w portfelu Adgar Poland

_YAS3876Nieruchomość komercyjna Renaissance Tower w Warszawie w portfelu Adgar Poland. Spółka sfinalizowała transakcję zakupu biurowca w stolicy.

Nieruchomość komercyjna zlokalizowana na warszawskiej Woli powiększy stołeczną ofertę funkcjonalnych powierzchni biurowych dewelopera Adgar Poland o ponad 18 tys. mkw. Nowy właściciel planuje modernizację inwestycji oraz dostosowanie jej do standardów oferowanych najemcom w pozostałych jedenastu warszawskich nieruchomościach spółki.

Renaissance Tower to piętnastokondygnacyjny budynek biurowy, usytuowany na warszawskiej Woli, przy ul. Skierniewickiej 10A. Do dyspozycji tutejszych najemców jest łącznie 18 tys. mkw. powierzchni biurowej klasy A. Nowy właściciel zapowiada rozpoczęcie prac modernizacyjnych, podnoszących komfort i dostosowujących poziom oferowanych przestrzeni i funkcji do tego, który doskonale znany jest najemcom pozostałych biurowców Adgar Poland w Warszawie. Nieruchomość wkrótce zmieni również swoją nazwę na Adgar Renaissance Tower.

Po zeszłorocznym przejęciu Adgar PDT Wola zapowiadaliśmy, że to nie koniec naszych ambitnych planów w tej części Warszawy. Adgar Renaissance Tower istotnie wzmacnia naszą ofertę zarówno w kontekście podaży nowoczesnej powierzchni biurowej, jak i efektywności biznesowej. Wysoki standard budynku jest ważny nie mniej, jak dywersyfikacja lokalizacji, w których najemcy mogą korzystać z proponowanych przez nas usług najmu tradycyjnego czy formatu Flexi Lease. Przypomnę bowiem, że biura Adgar Poland są już dostępne, poza Wolą, również w Centrum Warszawy, na Mokotowie i Ochocie” – mówi Michael Mevorach, Country Manager, Adgar Poland.

Rynek nieruchomości komercyjnych: biurowce na rynkach regionalnych z wyjątkowym wzięciem

Marcin Purgal_Senior Director, Investment w Avison Young.

W pierwszym półroczu br. popyt na biura w największych miastach regionalnych w kraju był większy niż w całym 2021 roku. Także aktywa biurowe w regionach są teraz jednym z głównych celów inwestorów.

Spis treści:
Biurowce lepsze niż magazyny
Podaż sprzyja nowym inwestycjom
Nowe biurowce poza Warszawą

Okazuje się, że wyższe koszty finansowania i zmiany w otoczeniu biznesowym nie zniechęciły inwestorów do lokowania kapitału w nieruchomości komercyjne w Polsce. W pierwszych sześciu miesiącach tego roku wolumen inwestycyjny osiągnął wartość 2,9 miliarda euro, notując trzeci najlepszy wynik za H1 w ciągu ostatnich sześciu lat.

– Polski rynek inwestycyjny, mimo zawirowań geopolitycznych ma się bardzo dobrze. Na uwagę zasługuje fakt, że koszulkę lidera odebrał w tym roku magazynom sektor biurowy, który miał aż 44 proc. udziału we wszystkich transakcjach inwestycyjnych z wynikiem prawie 1,3 miliarda euro. Aktywność inwestorów w sektorze biurowym wzrosła o 60 proc. w porównaniu z ubiegłym rokiem – zauważa Marcin Purgal, Senior Director, Investment w Avison Young.

– Już początek roku przyniósł kilka przejęć kluczowych aktywów biurowych w kraju, a w drugim kwartale sfinalizowanych zostało 8 transakcji biurowych, z czego aż 7 zrealizowano w miastach regionalnych. Największe z nich to sprzedaż Nowego Rynku D w Poznaniu do Eastnine AB, newcomera ze Szwecji, MidPoint 71 we Wrocławiu do Trigea Real Estate Fund, czy Sky Tower, najwyższego budynku regionalnego i ikony Wrocławia, kupionego przez Adventum Group – wymienia Marcin Purgal, który przy ostatniej z wymienionych transakcji reprezentował sprzedającego, firmę Develia w roli agenta wyłącznego.

Biurowce lepsze niż magazyny

Na jeden z najlepszych wyników w historii, jaki był udziałem segmentu biurowego na polskim rynku inwestycyjnym w pierwszym półroczu br. wpływ miała akwizycja warszawskiego The Warsaw Hub przez Google, co było największą pojedynczą transakcją odnotowaną dotąd w sektorze biurowym w Polsce. I to właśnie dzięki tej transakcji segment biurowy zepchnął z najwyższego miejsca na podium magazyny, które królowały przez ostatnie dwa lata wśród transakcji inwestycyjnych.

– Zaznaczyć przy tym należy, że spośród 14 nieruchomości biurowych, które zmieniły właściciela w pierwszym półroczu tego roku aż 11 to biurowce zlokalizowane w miastach regionalnych. Przeważały wśród nich obiekty typu core i core +, kupowane bezpośrednio od deweloperów – mówi Marcin Purgal. – Tak duże zainteresowanie inwestorów aktywami biurowymi w miastach regionalnych to efekt mocno konkurencyjnej oferty naszego rynku w porównaniu z Europą Zachodnią w zakresie stóp kapitalizacji czy jakości budynków. Nie zauważamy znaczącej dekompresji stóp kapitalizacji, w Polsce pozostają one nadal na stabilnym poziomie, a jednocześnie w topowych budynkach biurowych zaczęły rosnąć czynsze – dodaje Purgal.

Podaż sprzyja nowym inwestycjom

Odporność polskiego rynku inwestycyjnego na zawirowania w światowej gospodarce, jaką mogliśmy obserwować podczas pandemii pozwala patrzeć z optymizmem na nadchodzące półrocze. Niemiej jednak, dalsza aktywności inwestycyjna będzie uzależniona od sytuacji geopolitycznej, poziomu inflacji czy dostępności finansowania przy zmieniających się stopach procentowych. Apetyt inwestorów na aktywa zlokalizowane w Polsce nie słabnie, o czym świadczą toczące się negocjacje oraz nowe produkty, które są właśnie prezentowane na rynku. Avison Young posiada aktualnie kilka mandatów na sprzedaż, w tym nieruchomości biurowych i portfeli biurowców, których proces sprzedaży już się rozpoczął.

Krajowy rynek biurowy może się pochwalić w tym roku nie tylko spektakularnymi transakcjami inwestycyjnymi, ale także rewelacyjnymi wynikami pod względem popytu i przyrostu podaży, przede wszystkim w regionach. Co jest także bardzo pozytywnie odbierane przez inwestorów.

W pierwszej połowie 2022 roku, według danych Avison Young, regionalne rynki biurowe urosły łącznie o ponad 300 tys. mkw. powierzchni. Zgodnie z szacunkami doradców, do końca bieżącego roku w największych miastach w regionach oddane ma zostać kolejne 200 tys. mkw. nowoczesnej powierzchni biurowej, najwięcej w Krakowie i Wrocławiu. W trakcie realizacji w regionach pozostaje ogółem około 550 tys. mkw. biur z terminami oddania do końca 2024 roku. Przed nami zatem jeszcze szczyt nowej podaży, a to dobrze wróży zawieraniu kolejnych transakcji inwestycyjnych.

Nowe biurowce poza Warszawą

Największe biurowce oddane w tym roku do użytkowania w regionach to m.in. Global Office Park A1 i A2 (55 200 mkw.), KTW II (40 000 mkw.) w Katowicach, wrocławski MidPoint71 (36 200 mkw.), łódzka Fuzja, budynki C i D (18 700 mkw.), trójmiejski Format (16 tys. mkw.), Office Park D w Lublinie (15 tys. mkw.) czy krakowski The Park Kraków I (11 700 mkw.).

W pierwszej połowie tego roku najwięcej powierzchni biurowych przybyło w Katowicach, Trójmieście i Krakowie. Dzięki temu, do grupy największych rynków biurowych w kraju, których zasoby przekraczają 1 mln mkw. powierzchni, dołączyło Trójmiasto.

Źródło: Avison Young.

Nieruchomości komercyjne: Trójmiasto na wysokiej magazynowej fali

dominik-vanyi-469309-unsplash

Województwo pomorskie jest jednym z najbardziej rozpędzonych rynków przemysłowo-magazynowych w kraju. W pierwszym kwartale tego roku, gdy niektóre regiony zaczęły lekko hamować, Trójmiasto odnotowało kolejny spadek poziomu pustostanów – wolnej powierzchni brakuje zarówno w istniejących, jak i powstających budynkach. Zainteresowanie najemców nadal utrzymuje się na wysokim poziomie.

Spis treści:
Znaczenie portów w Gdańsku i Gdyni rośnie
Poziom pustostanów zbliża się do zera
Przedłużenie dla logistycznego rynku Trójmiasta
Deweloperzy budują przy porcie

 

Kondycja trójmiejskiego rynku magazynowego jest mocno skorelowana z rozwojem infrastruktury portowej w Gdańsku i Gdyni. Dużym atutem regionu jest doskonałe połączenie drogowe województwa pomorskiego z resztą kraju, przede wszystkim dzięki autostradzie A1 (połączenie północ-południe) oraz drodze ekspresowej S7 – w kierunku Warszawy i Krakowa. Uzupełnieniem transportu kołowego i wodnego jest port lotniczy cargo w Gdańsku. Budowana obecnie trasa S6 będzie dodatkowym impulsem do rozwoju rynku na zachód – w kierunku Szczecina i Berlina.

Znaczenie portów w Gdańsku i Gdyni rośnie

Trójmiejskie porty odgrywają coraz ważniejszą rolę na logistycznej mapie regionu Europy Środkowej i Wschodniej. W pierwszym kwartale tego roku port gdański awansował na drugie miejsce w rankingu portów bałtyckich. Od 2016 roku przeładunki kontenerów w Gdańsku liczone w TEU wzrosły o prawie 63 proc., a w Gdyni o prawie 54 proc. Natomiast wielkość przeładunków (tys. ton) w tym okresie zwiększyła się odpowiednio o prawie 43 proc. w Gdańsku i 37 proc. w Gdyni.

– Sytuacja związana z pandemią i niespotykanymi wcześniej kolejkami statków wyczekujących na załadunek i rozładunek w chińskich portach, załamanie się łańcuchów dostaw, a potem wojna w Ukrainie, spowodowały bardzo gwałtowny rozwój nearshoringu. Wiele firm decyduje się na skracanie łańcuchów dostaw i lokowanie zakładów produkcyjnych oraz magazynów bliżej rynków zbytu – twierdzi Michał Rafałowicz, Dyrektor Regionalny w Newmark Polska, odpowiedzialny za województwa pomorskie, zachodniopomorskie i kujawsko-pomorskie.

Jakub Dudkiewicz, Associate w Dziale Powierzchni Przemysłowych i Magazynowych Newmark Polska wyjaśnia, że beneficjentem tego zjawiska w dużej mierze staje się Europa Środkowa i Wschodnia, która ciągle postrzegana jest jako atrakcyjniejsza cenowo w porównaniu z Europą Zachodnią. – Producenci coraz poważniej analizują możliwość przeniesienia części produkcji do takich państw, jak Polska, czy Rumunia. Są w stanie ponieść większe koszty, zapewniając sobie pewność i ciągłość dostaw. Zlokalizowanie nawet niewielkiej części produkcji w Europie, może w znaczący sposób zwiększyć płynność dostaw do kontrahentów. Wsparciem przenoszonych zakładów produkcyjnych będą, powstające w ślad za produkcją, hale magazynowe – twierdzi ekspert. – Trójmiasto jest ważnym punktem nie tylko na polskiej, ale i europejskiej mapie logistycznej. Wzrost znaczenia transportu morskiego oraz przeładunków w Gdańsku i Gdyni spowodowały ogromny boom na powierzchnie produkcyjno-magazynowe w województwie pomorskim – dodaje Jakub Dudkiewicz. Według danych Newmark Polska, w całym 2021 roku najemcy w tym regionie podpisali umowy najmu na prawie 442 500 mkw., czyli prawie 20 proc. więcej niż w roku 2020 roku (370 800 mkw.). Natomiast w 1 kw. 2022 roku popyt na magazyny wyniósł kolejne ponad 95 000 mkw.

Poziom pustostanów zbliża się do zera

– Ogromne zainteresowanie ze strony najemców i popyt na powierzchnię magazynową doprowadziły do spadku wakatów do poziomu 1,4 proc. w 1 kw. 2022 r. Możemy spodziewać się, że indeks pustostanów w pewnej chwili osiągnie poziom zbliżony do zera, ponieważ już teraz dostępne jest tylko 11 proc. powierzchni w budowie, a na nowe inwestycje będziemy musieli poczekać przynajmniej osiem miesięcy – wyjaśnia Michał Rafałowicz. – Wspierając naszych klientów, dzisiaj negocjujemy już kontrakty najmu na powierzchnie, które zostaną oddane w latach 2023 – 2025. Wysoki poziom zabezpieczenia umowami najmu powierzchni magazynowej w budowie (prawie 90%) świadczy o dużym zainteresowaniu ze strony najemców, a także osłabionej dynamice inwestycyjnej ze strony deweloperów – dodaje ekspert Newmark Polska.

Klientami centrów logistycznych na Pomorzu są przede wszystkim firmy korzystające z transportu morskiego. Nowoczesne hale zlokalizowane w regionie wybierają również firmy skandynawskie oraz bardzo aktywna w Trójmieście branża e-commerce. Największe umowy najmu podpisane w Pomorskiem w pierwszym kwartale tego roku dotyczyły powierzchni w dwóch lokalizacjach realizowanych przez dewelopera Panattoni – na 30 tys. mkw. (poufny najemca) oraz na 22 800 mkw. (Morska Agencja Gdynia została najemcą Panattoni Park Tricity East V).

– Obserwujemy duże zainteresowanie ze strony najemców, trudno jednak przewidywać, jak ten popyt będzie kształtował się w najbliższych miesiącach, ponieważ nie został on jeszcze do końca skonfrontowany z nowymi, wyższymi stawkami czynszu w nowo realizowanych projektach. Pod koniec zeszłego roku czynsze bazowe w Trójmieście kształtowały się na poziomie 2,80 – 3,95 euro za mkw. W związku z trudną dostępnością i wzrostem cen materiałów budowlanych, dzisiaj deweloperzy oferują metr kwadratowy magazynu po stawkach od 3,50 do nawet 5,50 euro – mówi Michał Rafałowicz, dodaje jednak, że Polska nadal pozostaje jednym z najtańszych rynków w Europie, a logistyka w Trójmieście rozwija się bardzo dynamicznie.

Przedłużenie dla logistycznego rynku Trójmiasta

Jako jeden z niekwestionowanych atutów regionu ekspert Newmark Polska wskazuje budowę oraz ciągły rozwój Pomorskiej Kolei Metropolitalnej. – Dzięki tej inwestycji tysiące mieszkańców z sąsiednich gmin, jak chociażby Kościerzyna, Kartuzy czy Żukowo, mogą dojeżdżać codziennie do pracy do Trójmiasta, co częściowo uzupełnia ogromne zapotrzebowanie na pracowników – wyjaśnia Michał Rafałowicz.

Podobnego zdania jest Małgorzata Mudyna, Randstad Professionals Regional Manager, North Poland, Randstad Polska. – W regionach, gdzie sieć połączeń aglomeracyjnych jest gęsta, jak w Trójmieście, znika przynajmniej część barier. Nie wszyscy pracownicy korzystają bowiem z transportu indywidualnego. W dodatku transport szynowy, a także priorytety dla komunikacji publicznej w ruchu drogowym, mogą skracać czas dojazdu, a młodsze pokolenia na rynku pracy coraz bardziej doceniają także aspekt troski o środowisko, w tym lokalizacji miejsca pracy w sąsiedztwie linii komunikacyjnych – mówi ekspertka Randstad, która wylicza też powody, dla których wielu kandydatów wybiera oferty pracy w sektorze przemysłowo-magazynowym. – Sektor magazynowy w okresie pandemii nie zmniejszał zatrudnienia, oferował stabilność pracy, a nawet tworzył nowe perspektywy dla kandydatów. Dzięki temu postrzegany jest jako solidne i atrakcyjne miejsce pracy. Wielu pracowników zdecydowało się na przejście do tego sektora z handlu, gastronomii czy turystyki. Dodatkowym atutem jest rozwój technologiczny centrów logistycznych. Nowoczesne rozwiązania wspierają zatrudnionych tam pracowników i ułatwiają wykonywanie obowiązków. Tworzą też szanse rozwoju kompetencji technicznych dla zatrudnionej załogi – wyjaśnia Małgorzata Mudyna.

Ogromnym zapleczem kadrowym i areałowym dla Pomorza jest również sąsiednie województwo kujawsko-pomorskie, gdzie lokowanych jest coraz więcej projektów produkcyjnych i magazynowych. Odległości między województwami znacznie „skróciły” się dzięki autostradzie A1 oraz trasie S7.

Deweloperzy budują przy porcie

Na koniec pierwszego kwartału w budowie znajdowało się 213 600 mkw. powierzchni magazynowej. Najbardziej aktywnymi deweloperami w Trójmieście są Panattoni, GLP i 7R. – Jednym z najciekawszych projektów powstających w regionie jest, budowane przez GLP, Pomorskie Centrum Logistyczne. To największy zaplanowany park na Pomorzu, którego powierzchnia docelowo ma przekroczyć pół miliona mkw. Do tej pory deweloper dostarczył w tym projekcie już prawie 200 tys. mkw. (38 700 mkw. zostanie oddane w trzecim kwartale tego roku). Niemal połowę nowego budynku zajmie firma Langowski Logistics (17,5 tys. mkw.). Pomorskie Centrum Logistyczne, oprócz planowanej wielkości, wyróżnia również jego lokalizacja, w bezpośrednim sąsiedztwie portu głębokowodnego w Gdańsku – mówi Jakub Dudkiewicz. – Jest to naprawdę doskonała lokalizacja, co potwierdza zainteresowanie kolejnych deweloperów. Ciekawym projektem dewelopera 7R jest 7R Park Gdańsk III, planowany w niedalekiej odległości od lotniska w Gdańsku. Tutaj również deweloper zaplanował ok. 110 tys. mkw. nowoczesnej powierzchni logistycznej – dodaje ekspert Newmark Polska. W ostatnim czasie pojawił się kolejny międzynarodowy deweloper – Hines, który zabezpieczył działkę w regionie Gdańsk Kowale pod realizację parku logistycznego o powierzchni ponad 100 tys. mkw. Obserwujemy także wzmożone zainteresowanie innych deweloperów tym regionem.

Źródło: Newmark Polska.

Wydział Gospodarczy i Rodzinny gdyńskiego Sądu Rejonowego wynajął biuro w nieruchomości komercyjnej w Gdyni

podolska_21
W majb br. Wydział Gospodarczy i Rodzinny gdyńskiego Sądu Rejonowego zajął ponad 2 000 mkw. powierzchni w biurowcu Podolska 21 w Gdyni.

Do dyspozycji najemcy przeznaczono część parteru, pierwsze piętro, a także 20 miejsc parkingowych. Biurowiec Podolska 21 to budynek wysokiej klasy oferujący powierzchnie biurowe i handlowo-usługowe. Mieści się w centrum Gdyni, na granicy dzielnic Działki Leśne i Śródmieście w pobliżu jednej z głównych ulic tej części miasta.

Budynek Podolska 21 przez wiele lat był kojarzony z reprezentacyjnymi siedzibami dużych firm IT, takich jak Prokom oraz Asseco, które zajmowały większość powierzchni. Obecnie z powodzeniem przyciąga nowych najemców. Wysoka jakość wykończenia oraz świetna lokalizacja w centrum Gdyni były ważnymi czynnikami przy wyborze siedziby Sądu, zarówno ze względu na jego pracowników, jak i wszystkich przyszłych interesantów – komentuje Adam Schroeder, Assiociate, Regional Head Northern Poland, Cushman & Wakefield.

Bardzo cieszymy się z zawarcia umowy z Sądem Rejonowym oraz z możliwości goszczenia go pod naszym adresem. Taka instytucja niewątpliwie zasługuje na siedzibę w nowoczesnym budynku wysokiej klasy, jakim jest Podolska 21. Jesteśmy przekonani, że zarówno pracownicy Sądu jak i wszyscy interesanci docenią nie tylko komfort wnętrz, ale również centralną lokalizację w mieście i łatwość dostępu. Od czasu zakupu budynku do portfela grupy First Property w ubiegłym roku, do budynku wprowadziło się już kilka firm, a w ostatnim czasie cieszy się on coraz większym zainteresowanie wśród potencjalnych nowych najemców – mówi Jeremi Słomiński, przedstawiciel First Property Poland.

Firma Shopee wybrała nieruchomość komercyjną Warsaw UNIT na swoją polską siedzibę

20210724_unit_wizerunek-28

Firma Shopee, globalna platforma e-commerce, łącząca kupujących, marki i sprzedających, otworzyła swoją lokalną siedzibę w warszawskiej  nieruchomości komercyjnej Warsaw UNIT.

Ta nieruchomość komercyjna to najbardziej zaawansowany technologicznie i ekologicznie wieżowiec w Polsce.
Firma Shopee Polska wprowadziła się do swojego nowego biura w Warsaw UNIT, w biznesowym centrum Warszawy przy rondzie Daszyńskiego, na początku maja tego roku. Umowa najmu podpisana została z Ghelamco, deweloperem i właścicielem wieżowca. Najemcę w transakcji wspierała firma doradcza CBRE.
Liczący 46 pięter i 202 m wysokości Warsaw UNIT jest najbardziej zaawansowanym technologicznie i ekologicznym budynkiem w Polsce, doskonale wpisującym się w strategię ESG firmy Ghelamco. Obiekt jako pierwszy wysokościowiec w Polsce otrzymał certyfikat BREEAM z najwyższą możliwą oceną Outstanding.

– Warsaw UNIT przyciąga marki silne i innowacyjne, którym zapewniamy nie tylko najlepszy adres w Warszawie, ale przede wszystkim najwyższą jakość i poziom bezpieczeństwa, nowoczesne technologie i ekologiczne rozwiązania. Teraz w naszym gronie serdecznie witamy Shopee, globalną platformę e-commerce, która szybko zyskała popularność wśród Polaków kupujących i sprzedających online. Wierzę, że Warsaw UNIT stworzy idealne środowisko pracy do dalszego dynamicznego rozwoju firmy – mówi Jarosław Zagórski, dyrektor handlowy i rozwoju Ghelamco Poland.

– Dynamiczna i sprzyjająca współpracy przestrzeń biura w budynku Warsaw Unit służy nam jako fundament do dalszego rozwijania lokalnego zespołu, a także ulepszania naszej platformy i usług, czyniąc je jeszcze bardziej przystępnymi dla użytkowników i przedsiębiorców w Polsce mówi Ian Ho, Head of Shopee Poland.

Rondo Daszyńskiego to biurowe serce stolicy. Doskonała komunikacja z każdą z dzielnic Warszawy i bogate zaplecze gastronomiczne to elementy, dzięki którym pracownicy obecnych i przyszłych najemców czują się tu bardzo dobrze, a lokalizacja przyciąga kolejne firmy. Były one również bardzo istotne dla naszego klienta, dla którego oprócz niezaprzeczalnych walorów samego budynku ważne było zadowolenie zespołu Shopee – mówi Joanna Andryszczyk, starsza konsultantka w dziale powierzchni biurowych CBRE.

Savills zarządcą nieruchomości inwestycyjnej Widok Towers w Warszawie

Widok Towers - copyright © Commerz Real AG

Firma Savills została zarządcą nieruchomości inwestycyjnej Widok Towers w Warszawie.

Biurowa nieruchomość komercyjna Widok Towers  ma nowego zarządcę. Właściciel obiektu, niemiecki fundusz Commerz Real AG powierzył zarządzanie nieruchomością firmie doradczej Savills, tym samym rozwijając wieloletnią współpracę przy budynkach Tulipan House i Millennium Park A.
Nieruchomość inwestycyjna Widok Towers to wielofunkcyjny 95-metrowy wieżowiec zlokalizowany w ścisłym centrum Warszawy, przy Alejach Jerozolimskich 44. Obiekt oferuje blisko 35 000 m kw. powierzchni. Oddany do użytkowania w 2021 roku biurowiec powstał w miejscu słynnego Universalu, tuż przy nowej Rotundzie.

To już drugi wieżowiec, który w ostatnim czasie dołączył do portfela zarządzanych przez nas obiektów w Polsce. Zaledwie miesiąc temu mieliśmy przyjemność ogłosić przejęcie w zarządzanie wieżowca Sky Tower we Wrocławiu. Niezwykle miło nam powitać w tym gronie kolejny prestiżowy budynek wieżowy. Widok Towers to budynek o unikatowym położeniu, będący jednym z nowych symboli Śródmieścia” – mówi Michał Bryszewski, dyrektor działu zarządzania nieruchomościami, Savills.