System certyfikacji LEED goni BREEAM

lycs-lycs-744215-unsplashNajbardziej popularnym w Polsce systemem certyfikacji jest obecnie BREEAM. Jednak goni go kolejny popularny certyfikat – LEED.

Certyfikat LEED (Leadership in Energy and Environmental Design) został opracowany przez U.S. Green Building Council (USGBC) i wprowadzony w życie w 1998 roku. Proces certyfikacji w ramach LEED obejmuje zarówno budynki komercyjne, jak i obiekty użyteczności publicznej, budynki mieszkalne, budynki przemysłowe itp.
Procesowi certyfikacji system oceny wielokryterialnej budynków LEED mogą zostać poddane dopiero powstające obiekty, jak również te, które są już oddane do użytku.
Popularność tego systemu certyfikacji również stale wzrasta w Polsce.

System certyfikacji wielokryterialnej budynków BREEAM coraz bardziej popularny na rynku nieruchomości inwestycyjnych w Polsce

floriane-vita-88722-unsplashSystem certyfikacji wielokryterialnej budynków BREEAM jest coraz bardziej popularny na rynku nieruchomości inwestycyjnych w Polsce.

Inwestorzy coraz chętniej chcą poddawać procesowi certyfikacji swoje nieruchomości inwestycyjne. Czym jednak jest system BREEAM?
System certyfikacji wielokryterialnej budynków BREEAM (Building Research Establishment Environmental Assessment Method) jest metodą certyfikacji, wprowadzoną w życie w 1990 roku w Wielkiej Brytanii przez BRE Global. System poddaje weryfikacji, jak bardzo „zielone” są budynki.
Żeby dana inwestycja mogła zostać poddana procesowi certyfikacji, konieczne jest zatrudnienie asesora BREEAM.
Procesowi certyfikacji mogą zostać poddaje różne obiekty, w tym budynki mieszkalne, biurowe, handlowe, przemysłowe oraz hotele.

Blisko 6 milionów m kw. certyfikowanej powierzchni na koncie Panattoni

c2ee90ce19efb77635fb21541b571dbaBlisko 6 milionów m kw. certyfikowanej powierzchni na koncie Panattoni.

Nieruchomości komercyjne coraz częściej wyróżniają się posiadaniem certyfikatów. Panattoni, lider rynku nieruchomości przemysłowych w Europie, na koniec trzeciego kwartału tego roku miał blisko 6 mln m kw. powierzchni przemysłowej z certyfikatem. Z tego ok. pół miliona, w 12 lokalizacjach, uzyskało certyfikat w systemie BREEAM na poziomie Excellent. Na ocenę środowiskową czeka kolejne 4,6 mln m kw.

– „Jeszcze kilka lat temu niewielu deweloperów certyfikowało swoje inwestycje, dzisiaj w branży jest to „must have”. W kontekście taksonomii i inwestycji w zrównoważone budownictwo, jasno określone zasady certyfikacji pełnią niejako rolę latarni morskiej dla klientów, funduszy i inwestorów na rynku nieruchomości. Certyfikowane budynki pozwalają określić ich efektywność energetyczną, wkład w zmniejszenie śladu węglowego, zachowanie bioróżnorodności, czy sprawy społeczne dotyczące warunków i komfortu pracy w tych obiektach. Te kwestie leżą w zainteresowaniu wszystkich klientów, realizujących swoje strategie ESG i są umieszczane w ich raportach pozafinansowych” – mówi Emilia Dębowska, Sustainability Director w Panattoni.

Biurowa nieruchomość inwestycyjna Posejdon w Szczecinie na podium BREEAM w Polsce

Posejdon_3_(fot. Marcin Jędra)Biurowa nieruchomość inwestycyjna Posejdon w Szczecinie na podium BREEAM w Polsce.

Posejdon to nowoczesny obiekt mixed-use położony w samym centrum Szczecina. Nieruchomość inwestycyjna stanęła w ostatnim czasie na podium nowych polskich budynków posiadających ekologiczny certyfikat BREEAM. inwestycja uzyskała aż 91,4% punktów. Nowa szczecińska wizytówka może pochwalić się ogromną, żywą, zieloną ścianą obsadzoną 7 tysiącami roślin, ale także wzorowymi wynikami w zakresie użycia energii ze źródeł odnawialnych czy oszczędności surowców. Jako budynek o niskim zużyciu energii (NZEB – Nearly-Zero Emission Building), kompleks jest pełen przyjaznych środowisku technologii.

– Posejdon udowadnia, że minimalizowanie negatywnego wpływu na środowisko naturalne może iść w parze z odważnymi celami biznesowymi – mówi Jerzy Wójcik z firmy doradczej JW+A, która przeprowadzała budynek przez procedurę uzyskania certyfikatu BREEAM. – Wysoki wynik certyfikacji to odzwierciedlenie ambicji inwestora, aby budynek jak najlepiej odpowiadał na potrzeby naszych czasów. Chodziło o to, aby zawczasu reagował na klimatyczne wyzwania, równocześnie oferując najwyższą jakość obecnym i przyszłym użytkownikom – dodaje.

– Posejdon to inwestycja, która uwzględnia wiele proekologicznych rozwiązań: wykorzystuje odnawialne źródła energii na niespotykaną dotąd w regionie skalę oraz stosuje wiele innych, nowatorskich technologii poprawiających efektywność energetyczną całego budynku – mówi Marcin Woźniak, Członek Zarządu PORTO Sp. z o.o., inwestora kompleksu. – Nie mamy żadnych wątpliwości, że poniesione w związku z tym nakłady były konieczne i w pełni uzasadnione. Stworzyliśmy bowiem budynek przyszłości, który powinien być obecnie traktowany jako wyznacznik nowej jakości w realizacji projektów komercyjnych, potrafiących pogodzić oczekiwania najemców i klientów z potrzebami środowiska naturalnego.

– Polscy inwestorzy coraz częściej zdają sobie sprawę z wagi, jaką włączanie myślenia o ekologii może mieć dla powodzenia ich przedsięwzięć – mówi Jerzy Wójcik z firmy doradczej JW+A. – Inwestycje nieruchomościowe są prowadzone coraz świadomiej, a ekologia i minimalizowanie negatywnego oddziaływania na środowisko to kluczowe zagadnienia. Dobrze zaprojektowana, proekologiczna inwestycja to, oprócz lepszej kondycji planety, także lepsze samopoczucie użytkowników, mniejsze ryzyko biznesowe oraz lepszy odbiór inwestycji przez otoczenie i klientów.

Ekologiczne certyfikaty BREEAM i LEED zaletą nieruchomości komercyjnych

austin-li-201808-unsplash

Ekologiczne certyfikaty BREEAM i LEED stanowią dużą wartość dodaną dla nieruchomości komercyjnych.

Nieruchomości komercyjne, które posiadają certyfikat BREEAM lub LEED, uważane są przez wielu przedsiębiorców za bardziej atrakcyjne. Świadczą o ekologiczności obiektu i podnoszą prestiż lokalizacji.
Popularnym w naszym kraju systemem certyfikacji jest system certyfikacji wielokryterialnej budynków BREEAM (Building Research Establishment Environmental Assessment Method). Systemowi BREEAM podlegają zarówno nieruchomości komercyjne, jak również mieszkalne.
Kolejnym popularnym w Polsce systemem certyfikacji jest LEED (Leadership in Energy and Environmental Design), którego zadaniem jest weryfikacja, w jakim zakresie nieruchomości wpływają na środowisko naturalne.

JLL i TREI: w pierwszej połowie roku parki handlowe i centra convenience urosły o ponad 120 700 mkw.

Kołat

Parki handlowe oraz centra codziennych zakupów (tzw. centra convenience) okazały się najbardziej odpornymi formatami handlowymi w czasie pandemii COVID-19. Ten format handlowy w Polsce dynamicznie się rozwija, a parki wiodą prym pod względem przyrostu podaży. W pierwszej połowie 2022 r. deweloperzy oddali 183 200 mkw. powierzchni najmu, z czego 66% w ramach parków handlowych oraz centrów convenience. Przewiduje się, że na rynku do końca tego roku pojawi się kolejne 341 700 mkw. powierzchni najmu, z czego 53% będą stanowiły parki handlowe. To byłby kolejny rekordowy rok w historii tego sektora pod względem dostarczenia nowej podaży.

Spis treści:
Podaż – ponad 3 mln mkw. w parkach handlowych i centrach convenience
Popyt – sklepy value retailers najbardziej aktywnymi najemcami
Bez podwyżki czynszów
Aktywność inwestorów przyspiesza transformację ESG w parkach

JLL i Trei Real Estate Poland, autorzy trzeciej edycji raportu „Parki handlowe i centra convenience w Polsce”, podsumowują sytuację na koniec I półrocza 2022 oraz nakreślają perspektywy rozwoju tego sektora w Polsce.

Podaż – ponad 3 mln mkw. w parkach handlowych i centrach convenience

W pierwszym półroczu 2022 roku ponad 120 700 mkw. powierzchni GLA trafiło na rynek w regionalnych i tradycyjnych parkach handlowych oraz centrach convenience (układ parku handlowego). Przekłada się to na 23 nowe projekty: 11 parków handlowych i 12 centrów convenience. Oprócz tego rozbudowano dwa parki handlowe.

Obecnie podaż parków handlowych, zarówno regionalnych, jak i tradycyjnych oraz centrów convenience w układzie parku handlowego wynosi 3,22 mln mkw. GLA. Regionalne parki handlowe stanowią 49% tej powierzchni,

komentuje Agnieszka Tarajko-Bąk, Starszy Analityk Rynku, JLL.

Podaż na mniejszych rynkach stopniowo zaczyna przewyższać tą w głównych aglomeracjach (58% wobec 42%). Porównując jednak rok 2022 do 2021, największą różnicę widać pomiędzy głównymi obszarami metropolitalnymi (42% w I półroczu 2022 r. w porównaniu z 46% w I półroczu 2021 r.) a miastami poniżej 50 tys. mieszkańców (33% w I półroczu 2022 r. wobec 29% w I półroczu 2021 r.), co wskazuje na to, że mniejsze rynki są na fali wzrostowej.
Aktywność budowlana pozostaje wysoka, a ponad 290 000 mkw. GLA w tych dwóch formatach ma trafić na rynek do końca 2023 r.

W drugiej połowie roku planujemy uruchomić nowe budowy w Mielcu, Zambrowie, Krakowie, Gorzowie Wielkopolskim i Szczecinie. Wciąż kupujemy grunty pod kolejne parki handlowe. Sfinalizowaliśmy też budowę i otwarcia dwóch w 100% wynajętych Vendo Parków w Otwocku i Skarżysku-Kamiennej. Tym samym nasze portfolio w Polsce urosło do 31 parków handlowych. Pod koniec ubiegłego roku razem z Patron Capital utworzyliśmy spółkę joint venture o wartości 140 mln euro na realizację nowych parków handlowych w naszym kraju. Wspólnie planujemy wybudować 15-20 nowych Vendo Parków w przeciągu kilku najbliższych lat, 

mówi Jacek Wesołowski, dyrektor zarządzający Trei Real Estate Poland.

Popyt – sklepy value retailers najbardziej aktywnymi najemcami

W związku z mocnymi fundamentami polskiego rynku handlowego oraz obiecującymi prognozami wzrostu sprzedaży detalicznej od lipca 2021 do czerwca 2022 r. siedem zagranicznych marek zdecydowało się otworzyć swoje pierwsze sklepy w Polsce. Większość z nich to marki modowe. W 2021 r. w Galerii Mokotów w Warszawie otwarto ekskluzywny butik francuskiego projektanta Karla Lagerfelda. Niemiecka marka luksusowa, Philip Plein, otworzyła swój pierwszy sklep w Domu Dochodowym w Warszawie. Brytyjski JD Sports wzbogacił ofertę centrum handlowego Posnania w Poznaniu. Niemiecka sieć DM Drogerie Markt, jeden z największych graczy na europejskim rynku drogeryjnym, otworzyła swój pierwszy sklep we Wrocławiu w kwietniu 2022 roku. Pierwszy monobrandowy sklep Haribo pojawił się niedawno w Factory Ursus w Warszawie. Długo wyczekiwana marka Uniqlo oraz flagowy sklep Adidasa pojawiły się w Wars Sawa Junior w Warszawie.

Od początku roku obserwujemy stałe wzrosty w funkcjonowaniu centrów handlowych pod względem parametrów odwiedzalności i obrotów oraz niesłabnące zainteresowanie formatem parków handlowych u wszystkich uczestników rynku – inwestorów, deweloperów, najemców i klientów. Najbardziej aktywnymi najemcami obecnie są marki wynajmujące powierzchnie średnie i duże (400 – 2,000 mkw.), w szczególności value retailers, sieci spożywcze oraz drogeryjne, a najemcy są zainteresowani obecnością w coraz mniejszych miastach poniżej 20 000 mieszkańców,

podkreśla Anna Wysocka, Dyrektor Działu Wynajmu Powierzchni Handlowych, JLL.

Najczęstszą kategorią najemców w tradycyjnych parkach handlowych i centrach convenience są sklepy value retailers – zajmują 37% powierzchni GLA. Co więcej, ich obecność tylko się wzmocniła w porównaniu do wyników raportu z zeszłego roku (wzrost o 4 pp.).

Trwająca pandemia zmusza sprzedawców do zmiany strategii biznesowych. Marki nieustannie poszukują nowych konceptów, aby poprawić wrażenia zakupowe klientów. Jednym z przykładów jest Castorama, która otworzyła nowy format małego sklepu pod marką Castorama Express. Charakteryzuje się on kompaktowym, przejrzystym i intuicyjnym układem sklepu. Półki sklepowe nie przekraczają dwóch metrów wysokości, dzięki czemu wybór najpotrzebniejszych materiałów jest znacznie łatwiejszy. Taki format coraz częściej pojawia się w parkach handlowych, 

dodaje Anna Wysocka, Dyrektor Działu Wynajmu Powierzchni Handlowych, JLL.

Bez podwyżki czynszów

Czynsze za najlepsze obiekty utrzymują się na poziomie zbliżonym do ubiegłorocznego, a umowy są podpisywane na długi okres. Czynsze i opłaty eksploatacyjne w parkach handlowych i centrach typu convenience są nieporównywalnie niższe niż w centrach handlowych. Wynika to z cech charakterystycznych dla tego typu obiektów, tj. braku przestrzeni wspólnych, prostego układu parterowego, jednopoziomowego parkingu zewnętrznego i często peryferyjnej lokalizacji, jednak można się spodziewać, że na poziom opłat eksploatacyjnych będzie miał wpływ wzrost kosztów operacyjnych, a w szczególności wzrost kosztów mediów. Czynsze typu prime, dotyczące lokali o powierzchni ok. 2 000 mkw. w najlepiej prosperujących parkach handlowych, wynoszą obecnie 8 – 12 EUR / mkw./ miesiąc, a opłaty eksploatacyjne są na poziomie 1,5 – 2 EUR / mkw./ miesiąc.

Aktywność inwestorów przyspiesza transformację ESG w parkach

Łączna wartość transakcji w I poł. 2022 r. wyniosła ok. 760 mln euro, choć w dużej mierze była wynikiem dwóch transakcji portfelowych związanych z zejściem z giełdy Spółki EPP. Po wyłączeniu tych transakcji łączny wolumen spada do poziomu poniżej 200 mln euro, w porównaniu do 290 mln euro z I połowy 2021 r. Przy mniejszej liczbie zakończonych transakcji, w I poł. 2022 r. rynek inwestycyjny pozostawał wciąż bardzo aktywny, a liczne parki i centra handlowe typu convenience weszły w fazę wyłączności.

Uwaga inwestorów nadal skupia się głównie wokół mniejszych obiektów handlowych oferujących szybkie i wygodne zakupy, tj. parków handlowych, małych centrów typu convenience, marketów budowlanych i sklepów spożywczych. Szczególnie atrakcyjne inwestycyjnie są parki handlowe i centra convenience, które posiadają stabilnego i długoterminowego najemcę z branży spożywczej,

wyjaśnia Agnieszka Kołat, Dyrektor Działu Rynków Kapitałowych Nieruchomości Handlowych, JLL.

Parki handlowe i centra convenience stały się atrakcyjnym aktywem inwestycyjnym dla zagranicznych funduszy. Przekłada się to na rosnące zainteresowanie deweloperów i właścicieli kwestiami zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska. Do najczęściej spotykanych rozwiązań ESG w parkach handlowych należą: ładowarki samochodowe, większa ilość terenów zielonych, wykorzystanie odnawialnych źródeł energii. Również sieci handlowe działają zgodnie ze strategią ESG. Sprzedawcy wprowadzają bardziej ekologiczne rozwiązania, takie jak zrównoważone kolekcje modowe (np. H&M, Reserved, Esprit), idee ponownego wykorzystania produktów (IKEA, Decathlon) oraz tworzą działy second-hand (4F, Auchan).

Jeszcze rok temu o ESG w parkach nie mówiło się zbyt wiele. Teraz, kiedy ten format znalazł się na celowniku inwestorów, stopniowo będziemy wdrażać rozwiązania związane energooszczędnością i ochroną środowiska. Przykładem podjętych przez Trei działań jest Vendo Park w Skarżysku-Kamiennej, który zasilany się energią z paneli fotowoltaicznych. W tym roku rozpoczęliśmy również proces pozyskiwania certyfikatów BREEAM dla naszych nieruchomości handlowych,

podsumowuje Jacek Wesołowski, dyrektor zarządzający Trei Real Estate Poland.

Autorami raportu są eksperci JLL i Trei Real Estate Poland.

Ekologiczne certyfikaty podnoszą prestiż nieruchomości komercyjnych

alexey-topolyanskiy-DJO2L1RQZZc-unsplash

Coraz więcej nieruchomości inwestycyjnych stara się o uzyskanie certyfikatu BREEAM lub LEED.

Posiadanie przez nieruchomość komercyjną ekologicznego certyfikatu podnosi prestiż inwestycji. System certyfikacji wielokryterialnej budynków BREEAM (Building Research Establishment Environmental Assessment Method) to najczęściej stosowany w naszym kraju system certyfikacji. Procesowi certyfikacji podlegają często biurowce i magazyny, ale również inne obiekty komercyjne.
Innym popularnym certyfikatem jest system LEED. Jest to system oceny wielokryterialnej budynków (Leadership in Energy and Environmental Design). O certyfikat LEED mogą ubiegać się obiekty takie jak: biurowce, budynki handlowe, budynki przemysłowe, obiekty hotelowe itp.

Deweloper Develia otrzymał certyfikat BREEAM dla inwestycji mieszkaniowej Aleje Praskie w Warszawie

Aleje Praskie 8

Deweloper Develia otrzymał certyfikat BREEAM dla najnowszego, VI etapu osiedla Aleje Praskie.

Inwestycja powstaje w Warszawie. W ofercie nowego etapu inwestycji jest 230 mieszkań oraz 9 lokali usługowych. Ukończenie inwestycji zaplanowane jest na I kwartał 2024 roku.
Osiedle Aleje Praskie otrzymało certyfikat BREEAM.
BREEAM to niezależny system certyfikacji budynków, który jest jednym z najpopularniejszych na świecie. Pomyślne przejście  procesu certyfikacji jest dowodem, że dana nieruchomość została zrealizowana według najlepszych standardów, z troską o zdrowie oraz dobre samopoczucie mieszkańców.

– Aleje Praskie to inwestycja, w której komfort mieszkańców stawiamy na równi z dbałością o pozytywny wpływ projektu na środowisko i istniejącą tkankę miejską. Zastosowane przez nas rozwiązania mają zapewnić nie tylko wysoką jakość osiedla dla nabywców, ale również zminimalizować jego oddziaływanie na lokalny ekosystem. Uzyskanie certyfikatu BREEAM dla wszystkich zrealizowanych dotychczas faz tego projektu jest potwierdzeniem, że udało nam się ten cel osiągnąć – komentuje Andrzej Oślizło, prezes zarządu Develia S.A.

Nieruchomość komercyjna The Park Warsaw z certyfikatem BREEAM International New Construction

ed9a84e5a3e35892f5b7c24c0a593c70

Budynek komercyjny B7 wchodzący w skład kompleksu The Park Warsaw otrzymał certyfikat BREEAM International New Construction 2016 na poziomie Excellent.

Nieruchomość komercyjna została zaprojektowana i zbudowana z uwzględnieniem zasad zrównoważonego rozwoju. Deweloperem oraz zarządcą obiektu jest firma White Star Real Estate. Docelowo The Park Warsaw będzie liczył 12 budynków biurowych klasy A, a całkowita powierzchnia najmu wyniesie 130 tys. mkw.
The Park Warsaw najwyższe oceny zebrał w kategoriach związanych ze zużyciem wody, energii, oraz z lokalizacją i rozwiązaniami komunikacyjnymi.
Firmą odpowiedzialną za przeprowadzenie certyfikacji jest spółka Adamas International.

„Otrzymany certyfikat potwierdza, że rozwijamy się w obszarach, które wpływają na zrównoważony rozwój lokalnych społeczności, w tym na kwestie ekologiczne, które w przypadku budynku B7 zostały ocenione bardzo wysoko. Chcemy być deweloperem, dla którego jednym z najważniejszych celów jest prowadzenie zrównoważonych inwestycji. Również na poziomie korporacyjnym wiele uwagi poświęcamy tym kwestiom, czego efektem jest m.in. implementowanie kompleksowej strategii w zakresie ESG” – mówi Bartosz Prytuła, Managing Partner w White Star Real Estate.

Nieruchomość komercyjna Global Office Park A w Katowicach otrzymała certyfikat BREEAM Outstanding

22.02.2022 Katowice . Budowa biurowcow przy ul . Mickiewicza . Global Office Park . Fot . Grzegorz Celejewski / Agencja Wyborcza.pl

Fot . Grzegorz Celejewski / Agencja Wyborcza.pl

Nieruchomość komercyjna Global Office Park A w Katowicach otrzymała certyfikat BREEAM na poziomie Outstanding.

Zlokalizowane przy skrzyżowaniu ulic Mickiewicza i Dąbrówki dwie 25-piętrowe wieże biurowe Global Office Park oferują firmom rozwijającym się na katowickim rynku aż 55,2 tys. mkw. nowoczesnej powierzchni biurowej. Zastosowane materiały i zaawansowane rozwiązania pozwoliły Cavatina Holding uzyskać certyfikat BREEAM dla tych obiektów na poziomie Outstanding. Maksymalne noty wieże uzyskały w kategorii gospodarowania i oszczędzania wody oraz w kategorii dot. ekologii i wykorzystania przestrzeni. Bardzo wysokie oceny inwestycja Cavatina Holding dostała także za wykorzystane materiały oraz energooszczędność rozwiązań.

Ekologiczne certyfikaty BREEAM i LEED zwiększają atrakcyjność nieruchomości komercyjnych

floriane-vita-88722-unsplash
Ekologiczne certyfikaty BREEAM i LEED zwiększają atrakcyjność nieruchomości komercyjnych. Biurowce i magazyny, które je posiadają, są chętnie wybierane przez najemców. Doceniają oni nowoczesne, ekologiczne podejście do projektowania nieruchomości komercyjnych. Ponadto budynki z certyfikatem BREEAM lub LEED uważane są przez wielu przedsiębiorców za bardziej prestiżowe.

Spis treści:
Certyfikacja wartością dodaną
Sektor magazynowy z mocną pozycją na rynku nieruchomości komercyjnych w Polsce
Sektor biurowy się odbudowuje
System certyfikacji ekologicznej BREEAM często wybierany przez właścicieli obiektów komercyjnych
System certyfikacji LEED dla zielonych budynków
Certyfikacja budynku jest dla najemców istotna

Certyfikacja wartością dodaną
Coraz więcej nieruchomości komercyjnych stara się o uzyskanie certyfikatu BREEAM albo LEED. Nowoczesne magazyny i biurowce, które je posiadają, stają się poważnym konkurentem dla innych obiektów komercyjnych w okolicy. Nie dziwi więc fakt, że z roku na rok na polskim rynku przybywa certyfikowanych nieruchomości komercyjnych.

Sektor magazynowy z mocną pozycją na rynku nieruchomości komercyjnych w Polsce
Polski sektor magazynowy notuje stały, dynamiczny rozwój od początków okresu pandemii. Zapotrzebowanie na magazyny, hale i centra logistyczne wyraźnie wzrosło. Po części swój sukces sektor ten zawdzięcza rynkowi e-commerce, który również rozwinął się w okresie lockdownu wprowadzonym na początku pandemii koronawirusa.
Właściciele obiektów magazynowych starają się jak najbardziej uatrakcyjnić i wyróżnić na tle konkurencji projekty ze swojego portfela inwestycyjnego. Jednym z działań, jakie podejmują, jest przejście procesu certyfikacji nieruchomości komercyjnych.

Sektor biurowy się odbudowuje
Pandemia mocno zachwiała sektorem biurowym. Trudny był zwłaszcza okres lockdownu, w którym wszystkie biurowce zostały zamknięte. Obecnie, kiedy lockdown już nie obowiązuje, biurowce starają się odzyskać swoich najemców. Jak się okazuje, wcale nie jest to takie proste. Po zniesieniu lockdownu część najemców sama powróciła do biur. Jednak wielu pracowników w dalszym ciągu wykonuje swoje obowiązki zdalnie. Część osób pracuje w systemie home office, w przypadku innych sprawdza się system pracy hybrydowej.
Zmniejszona liczba pracowników stacjonarnych znajduje swoje odzwierciedlenie w ilości powierzchni biurowej, jaką zajmują najemcy. Dzięki oddelegowaniu pracowników poza stacjonarne biuro, przedsiębiorcy mogą wynajmować mniejsze powierzchnie biurowe.
Z uwagi na to, że konkurencja na rynku jest duża, właściciele biurowców starają się maksymalnie zwiększyć ich atrakcyjność i wyróżnić swoje biurowce na tle innych. Jednym ze sposobów jest uzyskanie certyfikacji, która świadczy o ekologiczności nieruchomości komercyjnej.

System certyfikacji ekologicznej BREEAM często wybierany przez właścicieli obiektów komercyjnych
Jednym z najpopularniejszych w Polsce systemów certyfikacji jest system certyfikacji wielokryterialnej budynków BREEAM (Building Research Establishment Environmental Assessment Method). System ten narodził się w Wielkiej Brytanii w 1990 roku, a jego twórcą jest BRE Global. Systemowi certyfikacji BREEAM podlegają nie tylko wszelkiego rodzaju nieruchomości komercyjne, ale również mieszkalne.
System certyfikacji wielokryterialnej budynków BREEAM dzieli się na 5 schematów, którymi są:
1. New Construction (International – dla krajów poza Wielką Brytanią), który jest przeznaczony dla inwestycji nowo powstających;
2. In-Use, który jest przeznaczony dla budynków, które są już oddane do użytku od minimum dwóch lat;
3. Refurbishment & Fit-Out, który jest przeznaczony dla renowacji i wykończenia budynków;
4. Communities, który jest przeznaczony dla projektów urbanistycznych;
5. Infrastructure, który jest przeznaczony dla projektów infrastrukturalnych.

Poza schematami, system certyfikacji wielokryterialnej budynków BREEAM dzieli się na 10 kategorii, którymi są:
1. Zarządzanie;
2. Zdrowie i dobre samopoczucie;
3. Woda;
4. Energia;
5. Transport;
6. Innowacje;
7. Odpady;
8. Wykorzystanie terenu i ekologia;
9. Zanieczyszczenia;
10. Materiały.

W każdej z powyższych kategorii określona jest liczba punktów krytycznych, czyli tzw. „Prerequisites”, których sumę mnoży się przez wagę procentową ustaloną dla danego kraju. W zależności od tego, jaką liczbę punktów uzyska dana inwestycja, otrzyma ona stosowny certyfikat pświadczający poziom jej jakości:
– certyfikat na poziomie Pass otrzyma nieruchomość, której punktacja po przeliczeniu daje wynik powyżej 30%;
– certyfikat na poziomie Good otrzyma nieruchomość, której punktacja po przeliczeniu daje wynik powyżej 45%;
– certyfikat na poziomie Very Good otrzyma nieruchomość, której punktacja po przeliczeniu daje wynik powyżej 55%;
– certyfikat na poziomie Excellent otrzyma nieruchomość, której punktacja po przeliczeniu daje wynik powyżej 70%;
– certyfikat na poziomie Outstanding otrzyma nieruchomość, której punktacja po przeliczeniu daje wynik powyżej 85%.

System certyfikacji LEED dla zielonych budynków
Kolejnym popularnym w Polsce systemem certyfikacji jest LEED (Leadership in Energy and Environmental Design). System ten został stworzony w 1998 roku przez organizację Green Building Council (USGBC). Zadaniem systemu LEED jest weryfikacja, w jakim zakresie nieruchomości wpływają na środowisko naturalne. Podczas procesu certyfikacji pod uwagę brane są liczbę kryteria, takie jak stosowanie niskoemisyjnych materiałów budowlanych, zużycie mediów, lokalizacja budynku, innowacyjność nieruchomości, maksymalne ograniczenie zanieczyszczenia gleby itp.

W systemie certyfikacji LEED ocenie podlegają następujące kryteria:
sustainable sites, czyli zrównoważony plac budowy;
materials and resources, czyli materiały i zasoby;
water efficiency, czyli efektywność zużycia wody;
indoor environmental quality, czyli jakość środowiska wewnętrznego w obiekcie;
energy and atmosphere, czyli energia i atmosfera.

Dodatkowe punkty obiekt poddawany procesowi certyfikacji może uzyskać w dwóch kategoriach:
– i
nnovation in design, czyli innowacje w projektowaniu;
regional priority, czyli wzięcie pod uwagę lokalnych priorytetów.

W zależności od tego, jaką liczbę punktów uzyska obiekt, uzyska on certyfikat na poziomie:
– Certified (certyfikowany) za uzyskanie 40-49 punktów;
– Silver (srebrny) za uzyskalnie 50-59 punktów;
Gold (złoty) za uzyskanie 60-79 punktów;
– Platinum (platynowy) za uzyskanie 80-110 punktów.

Certyfikacja budynku jest dla najemców istotna
Nieruchomości komercyjne, które posiadają zielony certyfikat, są obecnie bardzo cenione przez najemców. Chętniej wybierają oni takie obiekty, które posiadają certyfikat BREEAM lub LEED. Jest to bowiem poświadczenie, że obiekt powstał przy zachowaniu najwyższych standardów i jest przyjazny środowisku. Dla wielu przedsiębiorców wynajęcie powierzchni w takim obiekcie to prestiż i wizytówka dla firmy. Ponadto nieruchomości certyfikowane są doceniane za zastosowanie innowacyjnych rozwiązań, zarówno na etapie budowy, jak również przy wykańczaniu wnętrz budynków.
Deweloperzy zdają sobie sprawę z tego, jak ważny jest wpływ rozwoju sektora nieruchomości komercyjnych dla środowiska. Z tego względu coraz bardziej dokładają starań, aby budowane przez nich nieruchomości komercyjne mogły uzyskać w procesie certyfikacji jak najlepsze wyniki punktacyjne.

Redakcja
Komercja24.pl

Biurowe nieruchomości komercyjne PineBridge Benson Elliot i Sharow Capital z certyfikatami WELL Building Standard i BREEAM In-Use

8b60b5ce1a8addb166daa21adc70ea32
Biurowe nieruchomości komercyjne PineBridge Benson Elliot i Sharow Capital z certyfikatami WELL Building Standard i BREEAM In-Use.

Należący do PineBridge Benson Elliot i Sharow Capital portfel sześciu budynków biurowych klasy A („PRO Portfolio”), zlokalizowanych w głównych miastach regionalnych Polski, uzyskał certyfikaty WELL Building Standard i BREEAM In-Use. W skład portfela wchodzą Diamentum Office we Wrocławiu, budynki Okrąglak i Kwadraciak w Poznaniu, Forum 76 w Łodzi, Opera Office w Gdańsku oraz Centrum Biurowe Vinci w Krakowie. Proces certyfikacji wszystkich biurowców został przeprowadzony przez MVGM, wiodącego na polskim rynku zarządcę nieruchomości komercyjnych.

Certyfikat WELL Building Standard potwierdza najwyższe standardy bezpieczeństwa w budynkach oraz dbałość o zdrowie i dobre samopoczucie ich użytkowników, a certyfikat BREEAM In-Use poświadcza jakość zarządzania nieruchomością oraz fakt, że budynki spełniają wymogi zrównoważonego rozwoju.

W okresie wzmożonego powrotu pracowników do biur i nowej, popandemicznej rzeczywistości, kwestie zapobiegania rozprzestrzeniania się chorób w zamkniętych pomieszczeniach wysunęły się na pierwszy plan, a właściciele i zarządcy stanęli przed wyzwaniem podniesienia poziomu zaufania i odbudowy społeczności. Certyfikaty, które uzyskaliśmy dla sześciu biurowców z PRO Portfolio potwierdzają, że te budynki pozytywnie wpływają na samopoczucie osób w nich przebywających, ale przede wszystkim spełniają najwyższe standardy bezpieczeństwa i tworzą odpowiednie warunki do pracy i interakcji społecznych,

komentuje Łukasz Mazurczak, dyrektor zarządzający MVGM.

Zielone nieruchomości komercyjne – nowoczesne magazyny podbijają rynek i przyciągają najemców

alexander-abero-OypnYfdiQgg-unsplash
Zielone nieruchomości komercyjne są obecnie na topie. Nowoczesne magazyny podbijają rynek i przyciągają najemców. To ekologiczne obiekty komercyjne, które nie tylko pozwalają przedsiębiorcom na pewne oszczędności, ale także stanowią wizytówkę dbałości o ekologię.

Spis treści:
Certyfikat BREEAM w służbie pro ekologii
System certyfikacji wielokryterialnej budynków BREEAM dzieli się na kategorie
Certyfikat LEED również istotny na rynku nieruchomości komercyjnych
Certyfikat LEED obejmuje wszystkie rodzaje budynków
Zielone nieruchomości komercyjne
Budynków z zielonymi certyfikatami będzie więcej?

Coraz większa liczba przedsiębiorców zwraca uwagę na to, czy magazyn na wynajem, którym się interesują, posiada zielony certyfikat. W przypadku nieruchomości komercyjnych możemy wyróżnić dwa najbardziej popularne systemy certyfikacji – BREEAM oraz LEED. Są to proekologiczne certyfikaty przyznawane budynkom, w tym nieruchomościom komercyjnym.

Certyfikat BREEAM w służbie pro ekologii

System certyfikacji wielokryterialnej budynków BREEAM (Building Research Establishment Environmental Assessment Method) jest metodą certyfikacji, która została wprowadzona w 1990 roku w Wielkiej Brytanii przez BRE Global. Na dzień dzisiejszy jest to najczęściej stosowany system certyfikacji budynków.
Żeby dana inwestycja mogła zostać poddana procesowi certyfikacji w BREEAM, konieczne jest zatrudnienie asesora BREEAM.
Jakie nieruchomości mogą ubiegać się o zielony certyfikat? Procesowi certyfikacji w systemie certyfikacji wielokryterialnej budynków BREEAM mogą zostać poddane budynki mieszkalne, biurowe, handlowe, przemysłowe oraz hotelowe.

System BREEAM dzieli się na cztery schematy, którymi są:
– schemat New Construction (International – dla krajów poza Wielką Brytanią) przeznaczony dla nowopowstających inwestycji,
– schemat In-Use przeznaczony dla budynków już istniejących i użytkowanych przez okres minimum dwóch lat,
– schemat Refurbishment & Fit-Out przeznaczony dla renowacji i wykończenia,
– schemat Communities przeznaczony dla projektów urbanistycznych,
– schemat Infrastructure przeznaczony dla projektów infrastrukturalnych.

System certyfikacji wielokryterialnej budynków BREEAM dzieli się na kategorie

System certyfikacji wielokryterialnej budynków BREEAM (Building Research Establishment Environmental Assessment Method) dzieli się na dziesięć kategorii. Kategoriami tymi są: Zarządzanie, Zdrowie i dobre samopoczucie, Woda, Energia, Transport, Innowacje, Odpady, Wykorzystanie terenu i ekologia, Zanieczyszczenia oraz Materiały.

W każdej z kategorii w BREEAM określona została liczba punktów krytycznych nazywana „Prerequisites”, jakie budynek może otrzymać. Do określenia poziomu certyfikacji sumę uzyskanych przez budynek punktów należy pomnożyć przez wagę procentową ustaloną dla danego kraju. W zależności od ilości uzyskanych punktów, budynek może otrzymać certyfikat na poziomie:
powyżej 30% – certyfikat na poziomie Pass, powyżej 45% – certyfikat na poziomie Good, powyżej 55% – certyfikat na poziomie Very Good, powyżej 70% – certyfikat na poziomie Excellent, powyżej 85% – certyfikat na poziomie Outstanding.
Systemowi certyfikacji wielokryterialnej budynków BREEAM (Building Research Establishment Environmental Assessment Method) mogą zostać poddane budynki nowopowstające, ale również te będące w remoncie oraz obiekty rozbudowywane.

Certyfikat LEED również istotny na rynku nieruchomości komercyjnych

Wprawdzie certyfikat BREEAM jest najbardziej popularnym w naszym kraju certyfikatem, jednak drugim, równie istotnym, jest certyfikat LEED (Leadership in Energy and Environmental Design). Certyfikat LEED został opracowany przez U.S. Green Building Council (USGBC) w 1998 roku i obejmuje zarówno budynki komercyjne, jak również obiekty użyteczności publicznej, budynki mieszkalne, obiekty przemysłowe. Co ciekawe, certyfikat LEED może być również stosowany w aranżacjach wnętrz nieruchomości.
Procesowi certyfikacji system oceny wielokryterialnej budynków LEED mogą zostać poddane zarówno budowane obiekty, jak również te, które funkcjonują już na rynku nieruchomości.

Główne kategorie w systemie oceny wielokryterialnej budynków LEED obejmują takie obszary, jak :
– zintegrowany proces projektowy, energia i środowisko,
– efektywna gospodarka wodna,
– zrównoważony teren,
– materiały i zasoby naturalne,
– lokalizacja i transport,
– jakość środowiska wewnętrznego,
– innowacja i priorytety regionalne.

W ramach kategorii występują warunki konieczne do spełnienia, aby obiekt mógł otrzymać certyfikat. Maksymalnie w ramach procesu certyfikacji można uzyskać 110 punktów (100 punktów podstawowych + 10 punktów dodatkowych w kategorii innowacje). Po obliczeniu sumy punktów, obiekt może uzyskać poniższy poziom certyfikacji:
– certyfikowany / certified dla wyniku na poziomie 40-49 punktów,
– srebrny / silver dla wyniku na poziomie 50-59 punktów,
– złoty / gold dla wyniku na poziomie 60-79 punktów
– platynowy / platinum dla wyniku na poziomie 80-110 punktów.

Certyfikat LEED obejmuje wszystkie rodzaje budynków

Certyfikat LEED (Leadership in Energy and Environmental Design) dzieli się na kilka kategorii, z czego najpopularniejszymi są:
→ LEED for Building Design and Construction (BD+C) – certyfikat dla nowych, powstających budynków, który obejmuje:
– budynki nowobudowane (New Construction),
– budynki w standardzie deweloperskim, wliczając obiekty biurowe i handlowe (Core and Shell),
– szkoły,
– obiekty edukacyjne,
– szpitale,
– hotele,
– magazyny i budynki produkcyjne,
– sklepy i galerie handlowe.

→ LEED for Building Operations and Maintenance (O+M) – certyfikat dla istniejących budynków, który obejmuje:
– cechujące się różną funkcją obiekty już istniejące,
– szkoły,
– hotele,
– sklepy i galerie handlowe,
– magazyny oraz budynki produkcyjne,
– centra danych.

→ LEED for Interior Design and Construction (ID+C) – certyfikat dla aranżacji i projektowania wnętrz budynków, który obejmuje:
– wnętrza obiektów komercyjnych,
– hotele,
– sklepy.

Zielone nieruchomości komercyjne

Przedsiębiorcom coraz częściej zależy na tym, aby wynajmowana przez nich nieruchomość posiadała certyfikat BREEAM lub LEED. Zielone certyfikaty stanowią poświadczenie pro ekologicznego charakteru obiektu. Dodatkowo wynajem powierzchni w zielonym obiekcie jest dla przedsiębiorców swego rodzaju wizytówką, iż ich firmy dbają o ekologię. Nie należy zapominać o zaletach ekonomicznych. Zielone budynki często pozwalają najemcom na oszczędności przy opłatach eksploatacyjnych. Z punktu widzenia przedsiębiorców, którzy stale poszukują możliwości oszczędzenia pieniędzy i minimalizacji comiesięcznych kosztów, jest to bardzo istotna kwestia.

Budynków z zielonymi certyfikatami będzie więcej?

Obserwując rynek nieruchomości komercyjnych można przypuszczać, że liczba nieruchomości komercyjnych poddawanych procesowi certyfikacji będzie rosła. Dotyczy to zarówno systemu certyfikacji wielokryterialnej budynków BREEAM (Building Research Establishment Environmental Assessment Method), jak również systemowi certyfikacji LEED (Leadership in Energy and Environmental Design). Posiadanie przez budynek komercyjny certyfikatu BREEAM, LEED lub obu, stanowi poświadczenie ekologicznego charakteru inwestycji. Jest też prestiżową wizytówką dla pro ekologicznych przedsiębiorców.

Redakcja
Komercja24.pl

Nieruchomość komercyjna NoVa Park ponownie z certyfikatem ekologicznym BREEAM In-Use

NoVa Park_2021
Nieruchomość komercyjna NoVa Park w Gorzowie Wielkopolskim ponownie z certyfikatem ekologicznym BREEAM In-Use.

NoVa Park – największe i najnowocześniejsze centrum handlowe w województwie lubuskim – po raz kolejny otrzymało certyfikat zrównoważonego budownictwa BREEAM In-Use. Gorzowski obiekt uzyskał ocenę „Excellent” w obszarze „Asset Performance” oraz „Very Good” w kategorii „Building Management”.
NoVa Park w Gorzowie Wielkopolskim to obiekt przyjazny środowisku, dlatego co roku, od 9 lat, poddaje się ocenie zgodności z kryteriami BREEAM In-Use i za każdym razem pozytywnie przechodzi proces certyfikacji. Eksperci przyglądający się obiektowi wysoko ocenili m.in. wpływ obiektu na zdrowie i samopoczucie odwiedzających, przyznając centrum blisko 80% punktów. Najwyżej, bo na 100% punktów, oceniono ekologiczną gospodarkę odpadami.

Nieruchomość inwestycyjna DL Invest Park Psary z certyfikatem BREEAM In Use na poziomie Excellent

DL Invest Park Psary

Nieruchomość inwestycyjna DL Invest Park Psary z certyfikatem ekologicznym BREEAM In Use na poziomie Excellent.

Segment C3 inwestycji magazynowej DL Invest Park Psary o łącznej powierzchni blisko 40 000 mkw. uzyskał certyfikat ekologiczny BREEAM In Use na poziomie Excellent.
Certyfikacja ekologiczna projektów realizowanych przez DL Invest Group to jedno z założeń firmy przyjętych w ramach wdrażanej strategii ESG: DL Green. Aktualnie trwa proces certyfikacji innych projektów należących do firmy. W ostatnich miesiącach BREEAM In Use na poziomie Excellent uzyskał biurowiec DL Piano w Katowicach, w którym mieści się między innymi siedziba firmy DL Invest Group. W certyfikacji są kolejne projekty.

Certyfikacja ekologiczna BREEAM na wysokim poziomie to poświadczenie jakości naszych nieruchomości, które z jednej zapewniają optymalne środowisko pracy dla naszych najemców, a z drugiej powstają z poszanowaniem otoczenia i środowiska naturalnego. Wysoką punktację w certyfikacji uzyskujemy między innymi dzięki najwyższej jakości materiałom budowlanym i instalacjom, efektywności energetycznej, poszanowaniu dla naturalnego środowiska i prowadzeniu licznych nasadzeń drzew i innych roślin, a także dzięki rozwiązaniom sprzyjającym wykorzystywaniu transportu publicznego oraz alternatywnych środków transportu. Dodatkowo, jednym z podstawowych założeń jest wykorzystywanie w przypadkach, w których to możliwe materiałów oraz firm wykonawczych pochodzących z bliskiej odległości od realizowanych przez nas projektów, aby zminimalizować ślad węglowy, który pozostawia transport i produkcja – mówi Dominik Leszczyński, CEO DL Invest Group.

DL Invest Park Psary to centrum logistyczne w województwie śląskim zlokalizowane na 90-hektarowej działce.

Nieruchomość inwestycyjna Sky Office Center z odnowionym certyfikatem BREEAM

Sky Office Center
Warszawska nieruchomość inwestycyjna, biurowiec Sky Office Center, należący do funduszu Hines Poland Sustainable Income Fund, zarządzanego przez Hines – międzynarodową firmę działającą na rynku nieruchomości, uzyskał kolejny raz certyfikat BREEAM In-Use na poziomie Excellent.

Budynek został doceniony za zrównoważone rozwiązania zastosowane w całym obiekcie oraz sposób zarządzania nim. Na pozytywną ocenę miała również wpływ instalacja na dachu Sky Office Center budek lęgowych dla ptaków w grudniu 2021 roku.

Sky Office Center to wysokiej jakości sześciokondygnacyjny obiekt biurowy o powierzchni 4 774 mkw., w tym 550 mkw. powierzchni handlowej. Do dyspozycji najemców przeznaczone jest 55 podziemnych miejsc parkingowych. Sky Office Center zlokalizowany jest przy skrzyżowaniu ulic Rzymowskiego i Modzelewskiego w Warszawie. W styczniu 2022 roku uzyskał ponownie certyfikat BREEAM In-Use. Ocenie zostały poddane konstrukcja, urządzenia i wykorzystywane systemy (w ramach Asset Performance) oraz zarządzanie obiektem (Building Management), uzyskując wynik powyżej 70%. Tym samym biurowiec otrzymał końcową ocenę Excellent.
Zakończona sukcesem recertyfikacja budynku Sky Office Center to potwierdzenie, że obiekt nie tylko zapewnia wysokiej jakości przestrzeń biurową, ale też spełnia wszystkie standardy dotyczące aspektów ekologicznych. Nasi najemcy mogą więc pracować w przestrzeni pozytywnie oddziałującej na środowisko. Dla Hines niezwykle ważny jest zrównoważony rozwój oraz działania proekologiczne, dlatego tym bardziej cieszymy się, że nasze starania zostały ponownie docenione przez ekspertów w tych dziedzinach – mówi Anna Żmijewska, property manager, Hines Polska Sp. z o.o.

Ekologiczne nieruchomości inwestycyjne: Galeria Mazovia jedną z najbardziej ekologiczną w Polsce

Galeria Mazovia
Ekologiczne nieruchomości inwestycyjne: Galeria Mazovia jest jedną z najbardziej ekologiczną w Polsce.

Nieruchomość inwestycyjna, jaką jest Galeria Mazovia, od kilku lat z sukcesem spełnienia restrykcyjne wymogi międzynarodowego wielokryterialnego systemu certyfikacji budynków BREEAM. Największe centrum handlowe Płocka od 2018 roku działało z oceną Excellent, którą w 2021 roku podwyższyło do poziomu Outstanding. To najlepszy możliwy wynik w skali, który Mazovii udało się powtórzyć również w tym roku.
Nieruchomość inwestycyjna należy do CBRE Investment Management.

– Jesteśmy dumni z tego, że drugi raz z rzędu otrzymaliśmy najwyższą ocenę. Spełnienie rygorystycznych wymogów systemu certyfikacji BREEAM przyczynia się do ograniczania wpływu naszego obiektu na otoczenie przyrodnicze i osiągania niższych kosztów użytkowania. Oznacza również, że udało nam się stworzyć środowisko przyjazne dla zdrowia i komfortu zarówno pracowników, jak i wszystkich odwiedzających. Zaledwie 10 obiektów tego typu w kraju posiada certyfikat na poziomie Outstandig i cieszymy się, że możemy być w tym gronie. Jednocześnie będziemy dalej szukać nowych rozwiązań i technologii pozwalających na minimalizowanie oddziaływania budynku na środowisko – komentuje Izabela Tucholska-Oleszczuk, Dyrektor Galerii Mazovia.

 

Ekologiczna inwestycja w Gdańsku Atrium Oliva z certyfikatem BREEAM

atrium_breeam_1200x675px_1

Nieruchomość inwestycyjna Atrium Oliva jako trzecia inwestycja mieszkaniowa w Polce otrzymała międzynarodowy certyfikat BREEAM Interim na poziomie powyżej 60% z wynikiem bardzo dobrym.

System certyfikacji BREEAM to niezależny, uznawany na świecie system oceny jakości budynku oraz jego wpływu na komfort i życie mieszkańców, a także na środowisko naturalne. Gdańska inwestycja dewelopera ALLCON zdobyła wysoką ocenę „very good”. Wynik ten stanowi dowód na wyjątkowy w skali kraju standard realizacji.

Znaczący wpływ na bardzo dobrą ocenę inwestycji ALLCONu miał jej przemyślany
i dopracowany w każdym szczególe, nowatorski projekt, umiejętnie wkomponowany
w historyczne otoczenie.

To wyjątkowa sytuacja, ponieważ certyfikat został przyznany już na etapie projektu – przyznaje Piotr Tarkowski, członek zarządu ALLCON – Cieszymy się, że wielomiesięczna praca całego zespołu została doceniona. To dla nas dodatkowa motywacja, by realizować najlepsze projekty w kraju. Czujemy się jeszcze bardziej odpowiedzialni za to, żeby dotrzymywać wszelkich wysokich norm, które narzuca BREEAM. Po zakończeniu budowy czeka nas walidacja certyfikatu.

Biurowa nieruchomość inwestycyjna Sky Office Center z odnowionym certyfikatem BREEAM

Sky Office Center (1)
Biurowa nieruchomość inwestycyjna Sky Office Center z odnowionym certyfikatem BREEAM.

Biurowiec Sky Office Center, należy do funduszu Hines Poland Sustainable Income Fund. Obiekt zarządzany jest przez Hines – międzynarodową firmę działającą na rynku nieruchomości.
Nieruchomość inwestycyjna Sky Office Center uzyskała kolejny raz certyfikat BREEAM In-Use na poziomie Excellent. Jest to wysokiej jakości sześciokondygnacyjny obiekt biurowy o powierzchni 4 774 mkw., w tym 550 mkw. powierzchni handlowej.
Warszawski budynek został doceniony za zrównoważone rozwiązania zastosowane w całym obiekcie oraz sposób zarządzania nim. Na pozytywną ocenę miała również wpływ instalacja na dachu Sky Office Center budek lęgowych dla ptaków, która została zamontowana w grudniu 2021 roku.

Zakończona sukcesem recertyfikacja budynku Sky Office Center to potwierdzenie, że obiekt nie tylko zapewnia wysokiej jakości przestrzeń biurową, ale też spełnia wszystkie standardy dotyczące aspektów ekologicznych. Nasi najemcy mogą więc pracować w przestrzeni pozytywnie oddziałującej na środowisko. Dla Hines niezwykle ważny jest zrównoważony rozwój oraz działania proekologiczne, dlatego tym bardziej cieszymy się, że nasze starania zostały ponownie docenione przez ekspertów w tych dziedzinach – mówi Anna Żmijewska, property manager, Hines Polska Sp. z o.o.

Nowoczesne biurowce z certyfikatem BREEAM i LEDD wabikiem na najemców

jason-dent-w3eFhqXjkZE-unsplash
Nowoczesne biurowce z certyfikatem BREEAM i LEDD są wabikiem na najemców, ponieważ w pewnym sensie stanowią o prestiżu i nowoczesności projektu inwestycyjnego. Najemcom kojarzą się również z oszczędnością, ponieważ nieruchomości komercyjne posiadające certyfikaty są obiektami ekologicznymi i pozwalającymi na minimalizację zużycia energetycznego.

Spis treści:
Nieruchomości inwestycyjne z prestiżowymi certyfikatami
Certyfikacja pomaga wyróżnić się na rynku nieruchomości komercyjnych
Czy jest ekologiczny certyfikat BREEAM?
Schematy certyfikacji i kategorie w BREEAM
Dlaczego
certyfikat BREEAM jest tak istotny?
Czym jest certyfikat LEED?
Schematy certyfikacji i kategorie w
LEED

Nowoczesne biurowce cieszą się obecnie rosnącym zainteresowaniem. Są poważną konkurencja dla starszych nieruchomości komercyjnych, które nie posiadają żadnego certyfikatu. Najemcy coraz częściej zwracają na ten fakt uwagę. Dobrze zdają sobie z tego sprawę deweloperzy i inwestorzy, którzy dokładają starań, aby realizowane przez nich nieruchomości inwestycyjne spełniały oczekiwane w systemie certyfikacji normy.

Nieruchomości inwestycyjne z prestiżowymi certyfikatami
Coraz więcej właścicieli nieruchomości inwestycyjnych o charakterze biurowym stara się o uzyskanie certyfikatu LEED, BREEAM lub obydwu. Posiadanie certyfikatu nie tylko dobrze świadczy o obiekcie, ale również samo w sobie stanowi doskonałą reklamę oraz wartość dodaną.

Najemcy cenią tego rodzaju nieruchomości komercyjne za ich wysoki prestiż, zwracają też uwagę na podejście inwestorów do projektowania budynków. Inwestycje biurowe z certyfikatem BREEAM lub LEED często pozwalają swoim najemcom na dokonanie oszczędności w zakresie eksploatacji wynajmowanej powierzchni, co jest niezmiernie istotne dla portfela każdego najemcy. Certyfikowane biurowce są obecnie dużą konkurencją na rynku dla inwestycji, które nie posiadają tego rodzaju certyfikatu.
Dla najemcy certyfikaty BREEAM oraz LEED stanowią poświadczenie jakość i wysokiego standardu inwestycji biurowej. Nie dziwi więc fakt, że corocznie przybywa nieruchomości komercyjnych, które starają się o uzyskanie certyfikacji.

Certyfikacja pomaga wyróżnić się na rynku nieruchomości komercyjnych
Sektor biurowy był jednym z tych, które najmocniej odczuły efekty pandemii koronawirusa i związanymi z nią obostrzeniami. W okresie pełnego lockdownu zapotrzebowanie na nowe powierzchnie biurowe do wynajęcia momentalnie się zmniejszyło. Od poniedziałku zostanie zniesiony nakaz noszenia maseczek ochronnych, co przekłada się na rozluźnienie nastrojów wśród najemców. Coraz chętniej przedsiębiorcy wracają do stacjonarnych biur.
Dostrzegając to ożywienie na rynku nieruchomości, deweloperzy nie ustają w podejmowaniu kolejnych inwestycji, oraz oddają do użytku nowe projekty inwestycyjne. Zainteresowanie biurami na wynajem znów rośnie, przy czym dużym zainteresowaniem cieszą się nieruchomości inwestycyjne w segmencie biurowym posiadające certyfikację BREEAM oraz LEED.

alex-knight-309862-unsplash

Czy jest ekologiczny certyfikat BREEAM?
System certyfikacji wielokryterialnej budynków BREEAM (Building Research Establishment Environmental Assessment Method) został wprowadzony w 1990 roku w Wielkiej Brytanii przez BRE Global. Mona uznać, że obecnie jest to najczęściej stosowany system certyfikacji, której poddaje się m.in. inwestycje o charakterze biurowym.
Właściciel nieruchomości komercyjnej, która ma zostać poddana certyfikacji, musi zatrudnić asesora BREEAM. Co istotne, procesowi certyfikacji BREEAM mogą zostać poddane nie tylko biurowce, ale również budynki mieszkalne, magazynowe, handlowe, przemysłowe, hotele itp.

Schematy certyfikacji i kategorie w BREEAM
System certyfikacji wielokryterialnej budynków BREEAM został podzielony na kilka schematów, którymi są:
– New Construction (International – dla krajów poza Wielką Brytanią) przeznaczony dla nowopowstających inwestycji,
– In-Use przeznaczony dla budynków już istniejących i użytkowanych przez okres minimum dwóch lat,
– Refurbishment & Fit-Out przeznaczony dla renowacji i wykończenia,
– Communities przeznaczony dla projektów urbanistycznych,
– Infrastructure przeznaczony dla projektów infrastrukturalnych.

System certyfikacji wielokryterialnej budynków BREEAM (Building Research Establishment Environmental Assessment Method) został podzielony na 10 kategorii, którymi są:
1. Zarządzanie
2. Zdrowie i dobre samopoczucie
3. Woda
4. Energia
5. Transport
6. Innowacje
7. Odpady
8.Wykorzystanie terenu i ekologia
9. Zanieczyszczenia
10. Materiały

W każdej z poszczególnych kategorii określona została liczba punktów krytycznych (tzw. „Prerequisites”). Punkty te należy spełnić, aby mieć możliwość ubiegania się o przyznanie obiektowi certyfikatu.
W zależności od ilości uzyskanych punktów, inwestycja
komercyjna może otrzymać certyfikat BREEAM na poziomie:
– Pass – powyżej 30%
– Good – powyżej 45%
– Very Good – powyżej 55%
– Excellent – powyżej 70%
– Outstanding – powyżej 85%

Dlaczego certyfikat BREEAM jest tak istotny?
Certyfikat BREEAM poddaje nieruchomości inwestycyjne weryfikacji pod kątem jakości materiałów, które zostały użyte przy realizacji obiektu. Sprawdza także obiekt pod kątem przyjazności budynku dla środowiska, ekologii, komfortu pracy dla osób w nim przebywających itp.
Przedsiębiorcy, którzy poszukują biura na wynajem coraz większą uwagę przywiązują do tego, czy nieruchomość komercyjna jest certyfikowana. To zarówno ekologiczny i ekonomiczny wybór, ale także prestiż dla przyszłego najemcy.

Czym jest certyfikat LEED?
LEED jest systemem oceny wielokryterialnej budynków (Leadership in Energy and Environmental Design), który został wprowadzony w 1998 r. jako wersja pilotażowa przez U.S. Green Building Council – USGBC (amerykański odpowiednik PLGBC). LEED o drugi, zaraz po systemie certyfikacji BREEAM, najczęściej stosowany w Polsce system certyfikacji wielokryterialnej budynków.
Procesem certyfikacji zajmuje się operator systemu tego systemu, czyli USGBC we współpracy z GBCI (Green Business Certification Inc.). Dotyczy to jednak tylko Stanów Zjednoczonych. Poza ich granicami proces ubiegania się o uzyskanei certyfikatu LEED wiąże się z koniecznością podjęcia współpracy z akredytowanym profesjonalistą, czyli LEED AP.

Schematy certyfikacji i kategorie w LEED
System certyfikacji LEED uwzględnia kilka kategorii, które dzielą się na schematy, w tym na przykład podstawowy BD+C, a w nim:
– LEED New Construction (dla budynków nowopowstających),
– LEED Core & Shell (dla powierzchni wspólnych w nowych budynkach)
– Retail itp.

Schemat dzieli się na poszczególne kategorie wymagań, takie jak:
zintegrowany proces projektowy, energia i środowisko,
efektywna gospodarka wodna,
materiały i zasoby naturalne,
jakość środowiska wewnętrznego,
lokalizacja i transport,
zrównoważony teren,
innowacja i priorytety regionalne.

W zależności od ilości uzyskanych punktów, obiekt może otrzymać certyfikat LEED na poziomie:
– Certified – 40-49 punktów
– Silver – 50-59 punktów
– Gold – 60-79 punktów
– Platinum – 90-110 punktów

O certyfikat LEED w Polsce mogą ubiegać się obiekty takie jak: biura, budynki handlowe, budynki przemysłowe, hotele, szkoły. Certyfikacja jest (w większości schematów) procesem jednorazowym oraz bezterminowym.
Nowoczesne biurowce z certyfikatem BREEAM i LEDD są obecnie bardzo atrakcyjnym miejsce na wynajęcie biura z punktu widzenia najemców. Certyfikowane nieruchomości komercyjne stanowią o prestiżu i nowoczesności projektu inwestycyjnego, a przy tym są ekologiczne, co dla dużej liczby przedsiębiorców jest bardzo istotne.

Redakcja
Komercja24.pl

Nieruchomość inwestycyjna Outlet Park w Szczecinie z wynikiem Excellent w certyfikacji BREEAM In-Use

EPP_Outlet_Park_Szczecin

Nieruchomość komercyjna należąca do EPP, Outlet Park w Szczecinie, otrzymała prestiżowy certyfikat w międzynarodowym systemie oceny wpływu budynków na środowisko BREEAM In-Use.

Nieruchomość komercyjna uzyskała ocenę na poziomie Excellent w dwóch kategoriach – Asset Performance i Building Management. Budynek jest zarządzany zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju, w tym pozwala na znaczące obniżenie zużycia m.in. energii i wody.

System certyfikacji BREEAM In-Use pozwala ocenić efektywność energetyczną, gospodarkę wodną i odpadami oraz wartość ekologiczną danego obiektu. Przy ocenie obiektów handlowych pod uwagę brany jest sam budynek (Asset Performance), jak i zarządzanie nim (Building Management).
Wysoka ocena Outlet Parku w procesie certyfikacji to efekt wprowadzonych usprawnień i proekologicznych rozwiązań, wspierających lepsze gospodarowanie zasobami.

 

Dzięki wprowadzonym zmianom i ulepszeniom, budynek naszego centrum nie tylko spełnił wyśrubowane standardy certyfikacji BREEAM In-Use, ale też osiągnął bardzo wysoki wynik. To dla nas ogromne wyróżnienie i powód do dumy. Nie zamierzamy na tym poprzestać – wspólnie z doradcą ds. ochrony środowiska wypracowaliśmy rekomendacje i plan wzmocnienia proekologicznych aspektów Outlet Parku – w tym roku planujemy m.in. kontynuować nasadzenia drzew. Poprzez nasze starania chcemy podnieść ocenę w kolejnych latach, ponieważ przełoży się to na przyjazność otoczeniu, co doceniają klienci i efektywność eksploatacji obiektu, z korzyścią dla najemców – komentuje Agnieszka Pilarska, dyrektor Outlet Parku Szczecin.

 

Warszawska nieruchomość komercyjna Hala Koszyki uzyskała aktualizację ekologicznego certyfikatu BREEAM do poziomu Excellent

1e9daa1710bffed5483652254751bfa8
Najpopularniejszy
warszawski food hall uzyskał aktualizację ekologicznego certyfikatu BREEAM do poziomu Excellent.

W efekcie nieruchomość komercyjna Hala Koszyki znalazła się w wąskim gronie najbardziej ekologicznych budynków wielofunkcyjnych w Warszawie.
Do tej pory Hala Koszyki mogła się poszczycić certyfikatem BREEAM In-Use na poziomie Very Good. Nowa ocena Excellent to efekt wdrożenia szeregu zmian, głównie w zakresie zarządzania, dzięki którym budynek stał się jeszcze bardziej zrównoważony i ekologiczny.
Kompleks obejmuje 16 000 mkw. powierzchni biurowej i 6 500 mkw. powierzchni handlowej. Właścicielem i zarządcą Hali Koszyki jest Globalworth.

Biorąc pod uwagę specyfikę Hali Koszyki, obiektu historycznego i wielofunkcyjnego o stosunkowo niewielkiej kubaturze, to bardzo duże osiągnięcie, które możliwe było głównie dzięki najwyższemu poziomowi zarządzania obiektem. Wyższy poziom certyfikatu BREEAM oznacza również, że Hala stała się bardziej ekologiczna niż większość tego typu konkurencyjnych obiektów, często młodszych, co jest dla nas powodem do dumy. powiedział Maciej Kamiński, Head of Property & Facility Management w firmie Globalworth Poland, która jest właścicielem i zarządcą Hali Koszyki.

Zalando wynajmie ponad 140 000 m kw. w ramach nieruchomości inwestycyjnej w Bydgoszczy

samuel-zeller-14256-unsplash
Panattoni podejmie się realizacji dużej inwestycji w nieruchomość komercyjną dla branży e-commerce.

W Bydgoszczy powstanie nieruchomość inwestycyjna typu BTS o powierzchni 140 000 m kw. Obiekt powstanie dla wiodącej w Europie platformy internetowej – Zalando. To pierwsza bezpośrednia realizacja Panattoni w Europie dla tej firmy i jednocześnie największa umowa najmu zawarta w tym roku. Inwestycja przejdzie certyfikację BREEAM na poziomie „Excellent”. Budowa nowego centrum logistycznego Zalando w Bydgoszczy ruszy z początkiem 2022 roku. Jej zakończenie planowane jest na drugi kwartał 2023 r.

 

„Popyt na powierzchnie dedykowane sektorowi e-commerce jest olbrzymi, bo szybko rośnie liczba klientów różnych platform zakupowych. W ubiegłym roku w Europie było 480,9 mln użytkowników handlu elektronicznego. Przewiduje się, że do końca tego roku, liczba ta wzrośnie do 507 mln. Nowe obiekty pod e-commerce nie tylko muszą obsłużyć rosnący wolumen zamówień, ale wymagają też wyższej jakości oraz przystosowania do prac większej liczby osób. Ich projektowanie powinno też uwzględnić nowe wydajne systemy magazynowania, pakowania i zwrotów, jak również niezbędną infrastrukturę budowlaną potrzebną do przyjęcia nowych technologii stosowanych przez przemysł” – wyjaśnia Mathieu Giguere, Managing Director działu European Cross Border Team w Panattoni.

 

BREEAM Excellent dla katowickiej nieruchomości inwestycyjnej DL Piano

Nieruchomość komercyjna DL Piano  wynajęła powierzchnię biurową firmie Reply Polska

Inwestycja komercyjna DL Piano to jeden z najnowocześniejszych biurowców na Śląsku.

Katowicka nieruchomość inwestycyjna uzyskała certyfikat BREEAM In-Use na poziomie Excellent. Katowicki biurowiec o powierzchni 17 000 mkw. wybudowany przez DL Invest Group do użytku został oddany w połowie 2020 roku. DL Piano to projekt mixed-use, którego oferta obejmuje zarówno nowoczesne, elastyczne przestrzenie biurowe, jak również komplementarne funkcje handlowe, usługowe i rekreacyjne tworząc dla najemców przyjazne środowisko zarówno do pracy, jak i poprawiające możliwość efektywnego planowania dnia.
Za proces certyfikacji DL Piano odpowiadała firma Sweco Polska. W trakcie jest certyfikacja kolejnych, realizowanych przez DL Invest Group biurowych projektów: katowickiego DL Tower i gliwickiego DL Prime.

 

Inwestycja komercyjna Monopol z certyfikatem BREEAM na poziomie Excellent

Piotr Krajewski - Fotografia Architektury / Architectural Photography

Zlokalizowana przy warszawskim placu Konesera inwestycja komercyjna Liebrecht & wooD – Monopol – została wyróżniona certyfikatem BREEAM na poziomie Excellent.

Wyróżnienie certyfikatem BREEAM stanowi potwierdzenie znakomitych praktyk w zakresie technologii oszczędzania energii, użytych materiałów czy zastosowania innych rozwiązań proekologicznych.
Certyfikat BREEAM (Building Research Establishment Environmental Assessment Method) przyznawany jest inwestycjom spełniającym restrykcyjne wymagania środowiskowe. Wyróżnienie dla Monopolu jest potwierdzeniem najwyższych standardów w tym zakresie. Wcześniej budynki otrzymały certyfikat na etapie projektowym – również na poziomie Excellent. To oznacza, że jest to kolejne przedsięwzięcie Liebrecht & wooD, które zostało wyróżnione w ten sposób.

Zastosowane rozwiązania sprawiają, że nasz projekt odpowiada na aktualne wyzwania zrównoważonego budownictwa. To nie tylko systemy zapewniające oszczędność energii czy wody wewnątrz samej inwestycji, ale także pozwalające między innymi na zbieranie wody opadowej, mogącej służyć do nawadniania roślin. Tego rodzaju elementy, w połączeniu z lokalizacją umożliwiającą swobodny dostęp do transportu publicznego, doceniane są przez najemców, którym bliska jest troska o środowisko naturalne – mówi Dominika Nowakowska, Sustainability Engineer BREEAM Assessor, Liebrecht & wooD Poland.

fot.: Piotr Krajewski.

Biurowe nieruchomości komercyjne w Katowicach wabikiem na najemców

DCIM105MEDIADJI_0400.JPG

Biurowe nieruchomości komercyjne w Katowicach cieszą się dużym uznaniem wśród najemców. Do  biurowca DL Tower wprowadziły się firmy ForSec, TÜV Austria i Klinika Nałęcz.

Nowi najemcy biurowca DL Tower  zajęli w sumie około 800 metrów kw. powierzchni budynku. Inwestycja DL Tower to jeden z najnowszych biurowców w Katowicach. Obiekt dostarczy  na rynek 17 000 metrów kw. nowoczesnych powierzchni biurowych klasy A. Projekt jest realizowany jest przez inwestora i dewelopera, firmę DL Invest Group.  Biurowiec przejdzie proces certyfikacji w ekologicznym systemie certyfikacji BREEAM.

Nieruchomości inwestycyjne z certyfikatem BREEAM coraz bardziej prestiżowe

DO_BREEAM_1200x627px

Nieruchomości inwestycyjne, które posiadają certyfikat BREEAM, coraz częściej uważane są nie tylko za ekologiczne, ale i prestiżowe. Trzy centra Designer Outlet uzyskały certyfikat BREEAM.

Nieruchomości inwestycyjne Designer Outlet Gdańsk, Designer Outlet Sosnowiec i Designer Outlet Warszawa uzyskały certyfikat BREEAM. Obiekty komercyjne, które poddają się certyfikacji BREEAM (BRE Environmental Assessment Metod) przechodzą wnikliwą wieloetapową kontrolę pod kątem ekologiczności i zrównoważonego zarządzania.
Uzyskanie przez obiekty Designer Outlet certyfikatu świadczy o tym, że spełniają najwyższe standardy zrównoważonego zarządzania budynkiem. Obiekty te są ekologiczne, komfortowe i wydajne.

Nieruchomość komercyjna Arkada Business Park w Bydgoszczy z nowym zarządcą

Arkada BP Wieczorne

Firma Apsys Polska została zarządcą inwestycji biurowej Arkada Business Park w Bydgoszczy.

Nieruchomość komercyjna o charakterze biurowym należy do Arkada Holding. Umowa właściciela budynku z firmą Apsys Polska weszła w życie 1 listopada br. i zakłada 3-letnią współpracę w zakresie zarządzania obiektem komercyjnym.
Ekologiczny biurowiec Arkada Business Park jest zaawansowany technologicznie i spełnia najwyższe standardy rynkowe. Centralna lokalizacja przy głównym rondzie Bydgoszczy – rondzie Fordońskim, daje wysoką ekspozycję. Jest to 10-cio kondygnacyjny biurowiec o całkowitej powierzchni najmu ponad 11 tys. mkw. GLA, który posiada certyfikat BREEAM.

Inwestycja komercyjna Malta Office Park w Poznaniu certyfikowana według najnowszego standardu BREEAM In-Use v.6 2020 International

MOP_1_2000

Inwestycja komercyjna Malta Office Park w Poznaniu jako pierwszy na świecie zespół biurowy był certyfikowana według najnowszego standardu BREEAM In-Use v.6 2020 International.

Poznański zespół biurowy Malta Office Park  to nieruchomość komercyjna należąca do portfela do Henderson Park (70% udziałów) oraz EPP (30%). Inwestycja jako pierwsza na świecie przeszła proces re-measurement w najnowszej wersji standardu BREEAM In Use v.6 2020 International. Malta Office uzyskała ocenę Excellent w kategoriach Asset Performance i Management Performance. Procedura certyfikacji objęła m.in. audyt ryzyka i możliwości społecznych wynikających z relacji obiektu z otoczeniem.

 

Certyfikacja BREEAM uwzględniająca aspekty społeczne nieruchomości biurowej to z jednej strony nowość rynkowa, a z drugiej proces świetnie wpisujący się we współczesne rozumienie środowiska pracy. Firmy coraz częściej i coraz silniej angażują się społecznie, a ich pracownicy często podejmują indywidualne działania w tym zakresie. Przygotowany raport pokazał, że jako właściciel i zarządca budynków możemy być platformą pozwalającą na wymianę informacji między pracownikami naszych biurowców a stroną społeczną. Podjęcie się takiej roli pozwoli na rozpoznanie właściwych i aktualnych potrzeb lokalnych, a także na bardziej dokładne adresowanie konkretnych działań – podkreśla Sylwia Piechnik, dyrektor Działu Leasingu Projektów Biurowych EPP.

 

Szczeciński biurowiec OXYGEN otrzymał certyfikat BREEAM In-Use na poziomie EXCELLENT

oxygen_szczecin_3

Biurowiec OXYGEN jest zlokalizowany w Szczecinie, przy skrzyżowaniu al. Wyzwolenia i ul. Malczewskiego.

Jest to nowoczesny, dziewięciokondygnacyjny biurowiec o powierzchni ok. 17 tys. metrów kwadratowych. Budynek został wyposażony w szereg nowoczesnych rozwiązań technologicznych. Certyfikat BREEAM In-Use , który przyznano obiektowi, stanowi potwierdzenie przestrzegania rygorystycznych zasad gospodarki cyrkularnej i ograniczanie wpływu na zmiany klimatu. Dokument poświadcza zachowanie najwyższych standardów ekologicznych i przyjazność ekologiczną budynku, zarówno na poziomie użytkowym, jak i w aspekcie zarządzania obiektem.

Certyfikat BREEAM dla naszego szczecińskiego biurowca to potwierdzenie działań, których celem jest stała poprawa jakości obiektu i efektywności zarządzania nieruchomością. To niezwykle ważny element realizowanej przez EPP strategii ESG, który przekłada się bezpośrednio na najważniejsze wskaźniki biznesowe. EXCELLENT – bardzo wysoki poziom przyznanego certyfikatu – świadczy o świetnej pracy całego zespołu zaangażowanego na co dzień we wprowadzanie i utrzymywanie właściwych standardów we wszystkich aspektach funkcjonowania nieruchomości. Przyznany nam certyfikat z pewnością będzie stanowił motywację do podejmowania dalszych wysiłków na rzecz zwiększania przyjazności środowiskowej należących do EPP biurowców – powiedziała Sylwia Piechnik, Head of Office Leasing w EPP.