W ub.r. do rejestru CEIDG wpłynęło 288,8 tys. wniosków o założenie jednoosobowej działalności gospodarczej. Wśród wnioskodawców byli przedstawiciele innych państw i posiadacze dwóch obywatelstw. W sumie złożyli oni 43,5 tys. wniosków o otwarcie JDG, czyli 15,1% wszystkich wyżej wymienionych. Dotyczyło to 33,8 tys. Ukraińców. W ścisłej czołówce widać również 2,7 tys. Białorusinów, a także blisko 500 osób z obywatelstwem polskim i ukraińskim. Dalej w zestawieniu są m.in. wnioskodawcy z obywatelstwem polskim i białoruskim, Rumuni, Niemcy, osoby z obywatelstwem polskim i niemieckim, Rosjanie, Bułgarzy oraz Włosi.

W całym 2025 roku do rejestru CEIDG wpłynęło 288,8 tys. wniosków o założenie jednoosobowej działalności gospodarczej. Rok wcześniej było ich 288,8 tys. Zdecydowaną większość – 245,3 tys. – złożyli obywatele Polski (w 2024 roku – 247,6 tys.). Osoby z innych państw, a także posiadacze dwóch obywatelstw wypełnili 43,5 tys. wniosków, co stanowiło 15,1% ww. dokumentów. Dla porównania, w 2024 roku obcokrajowcy dokonali 41,2 tys. zgłoszeń. Odpowiadały one za 14,3% wszystkich złożonych. Prof. Tomasz Bernat z Instytutu Ekonomii i Finansów Uniwersytetu Szczecińskiego zauważa, że wprawdzie skala zjawiska nie ma charakteru marginalnego – bo co siódma nowa JDG została założona przez osobę nieposiadającą wyłącznie obywatelstwa polskiego – ale także nie można jej uznać za dominującą.

– Wzrost ten należy interpretować w kontekście instytucjonalnych i rynkowych uwarunkowań prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Relatywnie niskie bariery wejścia do samozatrudnienia, uproszczone procedury rejestracyjne oraz elastyczność form sprzyjają podejmowaniu aktywności gospodarczej przez cudzoziemców. Jednocześnie JDG pełni funkcję adaptacyjną wobec niedoborów podaży pracy oraz napięć strukturalnych na rynku pracy – wyjaśnia prof. Tomasz Bernat.

Wśród obcokrajowców, którzy w 2025 roku założyli w Polsce jednoosobową działalność gospodarczą, dominowali Ukraińcy. Taki krok podjęło aż 33,8 tys. obywateli Ukrainy. Rok wcześniej było ich 31,3 tys. Widzimy więc kilkutysięczny przyrost rdr. Dr Robert Król z Uniwersytetu WSB Merito wskazuje, że zainteresowanie naszych sąsiadów uregulowaniem aktywności biznesowej to między innymi wynik obowiązywania specustawy. Stworzyła ona warunki do łatwiejszego dostępu do legalnego prowadzenia JDG.

– Wybór jednoosobowej działalności gospodarczej przez obcokrajowców jest często życiową konsekwencją potrzeby niezależnego wykonywania usług. Taka forma daje im możliwość szybkiego reagowania na zmiany rynkowe oraz prowadzenia aktywności zawodowej bez konieczności tworzenia rozbudowanych struktur organizacyjnych ani pozostawania w relacji pracodawca-pracownik. I jest przede wszystkim – w razie potrzeby – łatwa do likwidacji – wyjaśnia radca prawny i doradca restrukturyzacyjny Łukasz Goszczyński z Kancelarii GKPG.

Do tego dr Król dodaje, że część działalności ma charakter usługowy i jest skierowana do społeczności ukraińskiej w Polsce. Powoduje to, że ich skala jest najczęściej niewielka i nie występuje konieczność prowadzenia jej w formie spółki. Ponadto radca prawny i doradca restrukturyzacyjny Adrian Parol zauważa, że zestawienie ilości nowych JDG zakładanych przez Ukraińców z ogólną liczbą obywateli Ukrainy przebywających w Polsce prowadzi do wniosku, że nie można mówić o masowej przedsiębiorczości.

– To raczej umiarkowana skala. Ale jej znaczenie jest większe, niż sugerują same liczby. Prowadzenie firmy w obcym kraju wymaga nie tylko pieniędzy, ale też zrozumienia przepisów, języka i realiów rynku. Nie każdy migrant jest gotów na taki krok. Z mojej praktyki wynika, że te działalności koncentrują się głównie w branżach usługowych. Budownictwo, wykończeniówka, transport, gastronomia, usługi osobiste i coraz częściej sektor IT to obszary, w których samozatrudnieni z Ukrainy radzą sobie najlepiej – opisuje mec. Adrian Parol.

Na kolejnych miejscach tego zestawienia z wnioskami o założenie JDG są Białorusini – 2,7 tys. (rok wcześniej – 3,2 tys.) oraz osoby z obywatelstwem polskim i ukraińskim – 491 (447). Dalej widać osoby z obywatelstwem polskim i białoruskim – 430 (poprzednio – 390), Rumunów – 383 (371), Niemców – 377 (386), a także osoby z obywatelstwem polskim i niemieckim – 374 (373). Za nimi są Rosjanie – 361 (326), Bułgarzy – 247 (298), jak również Włosi – 246 (208). Prof. Tomasz Bernat z Uniwersytetu Szczecińskiego podkreśla, że choć bliskość geograficzna i historyczne powiązania migracyjne odgrywają istotną rolę, nie stanowią one jedynego ani wystarczającego czynnika wyjaśniającego obserwowaną strukturę.

– Równie ważne znaczenie mają uwarunkowania prawne związane z dostępem do rynku Unii Europejskiej, mobilność zawodowa, sieci społeczne oraz możliwość prowadzenia działalności transgranicznej. Obecność obywateli państw Europy Zachodniej i Południowej sugeruje, że Polska bywa postrzegana jako konkurencyjna lokalizacja kosztowa i organizacyjna dla działalności usługowej, konsultingowej czy projektowej – uzupełnia prof. Bernat.

Do tego mec. Adrian Parol zauważa, że spadek liczby JDG zakładanych przez Białorusinów może świadczyć o tym, że pierwsza fala migracyjna już się ustabilizowała, a część przedsiębiorców zmieniła formę działalności lub kraj prowadzenia biznesu. Obecność osób z podwójnym obywatelstwem pokazuje z kolei, że wiele firm powstaje tu nie dlatego, że Polska jest nowym miejscem, lecz z tego powodu, iż stała się miejscem docelowym.

– Analiza tych danych w szerszym ujęciu nie pozwala uznać obecnych danych za efekt przypadku. Mamy raczej do czynienia z systematycznym i stopniowym procesem, w ramach którego Polska umacnia swoją pozycję jako państwo faktycznej przedsiębiorczości migracyjnej, widocznej nie w deklaracjach, lecz w codziennej, często bardzo pragmatycznej praktyce – podsumowuje ekspert z Kancelarii GKPG.

(MN, Styczeń 2026 r.)

Ww. materiał jest udostępniony na zasadzie nieodpłatnej licencji
© MondayNews Polska | Wszelkie prawa zastrzeżone

materiał prasowy

Główny Urząd Statystyczny (GUS) opublikował raport „Wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych w grudniu 2025 r.”.

Jak informuje GUS, ceny towarów i usług konsumpcyjnych w grudniu 2025 r. wzrosły o 2,4% w porównaniu z analogicznym miesiącem ub. roku (przy wzroście cen usług o 5,2% i towarów o 1,3%). Natomiast w  porównaniu z poprzednim  miesiącem ceny towarów i usług pozostały na niezmienionym poziomie (przy wzroście cen usług o 0,2% i spadku cen towarów o 0,1%). Jak dodaje GUS, wzrost cen towarów i usług konsumpcyjnych w 2025 r. wyniósł 3,6% w porównaniu z rokiem poprzednim.

Źródło: GUS.

Według niedawno opublikowanego badania, 89,9% dorosłych Polaków przyznaje się, że zdarza im się kupować towary, których nie planowali przed wejściem do sklepu. Wśród tych osób 35,6% robi to czasami, czyli raz na 2-3 wizyty. Z kolei 35,2% konsumentów rzadko ma takie doświadczenia, tj. raz na kilka wyjść. Jak mówią eksperci, rynek cały czas dynamicznie się zmienia. Potwierdza to wpływ informacji, jakie każdego dnia czekają na konsumentów w sklepach, tj. promocje, reklamy lub inne tego typu zabiegi marketingowe.

16,6% Polaków prawie za każdym razem kupuje towary, które nie były zaplanowane przed wejściem do sklepu. Zawsze robi to 2,5%, a w sumie 89,9% respondentów wybiera jeden z czterech wariantów odpowiedzi potwierdzających dokonywanie nieplanowanych zakupów. Tak wynika z niedawno opublikowanego badania współautorstwa Hybrid Europe. Wyniki badania potwierdzają to, co eksperci rynkowi od dawna obserwuje w realnym świecie. Zakupy nie są aktem racjonalnym, lecz emocjonalnym. Część budżetu domowego jest wręcz z góry przeznaczona na impulsy.

– Ludzie wiedzą, że ulegną. Dlatego wyniki badania nie są szokiem, tylko dowodem na to, że tzw. nieplanowane zakupy są w rzeczywistości częścią planu. To zmienia punkt ciężkości komunikacji ofert. Wpływ na ostateczne decyzje zakupowe trzeba budować tuż przed wizytą w sklepie, a nie w gazetce czy na liście zakupów – mówi Michał Rosiak z Hybrid Europe.

Jak zauważa dr hab. prof. UE Małgorzata Kieżel z Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, sklepy celowo tworzą warunki, które zachęcają klientów do podejmowania decyzji impulsywnych. – Uwidacznia się to w tworzeniu ekspozycji przy kasach, specjalnym zagospodarowaniu przestrzeni z produktami w promocyjnych cenach, oferowaniu zestawów wielosztukowych itp. Ważną rolę przy zakupach nieplanowanych odgrywa też psychologia konsumenta – wskazuje dr hab. prof. UE Małgorzata Kieżel.

Zdaniem ekspertki, chęć skorzystania z okazji i uleganie efektowi niedostępności są pobudzane m.in. przez limitowane serie produktów czy też komunikaty typu „ostatnie sztuki” lub „tylko teraz”. Duże znaczenie mają też takie kwestie, jak emocje i nastroje zakupowe, określona okazja a nawet zmęczenie pod koniec wizyty w sklepie, które mogą sprawiać, że konsumenci częściej sięgają po coś nieplanowanego.

– Głównym motorem impulsywnych zakupów są promocje, które często zaskakują klientów w sklepie. Wiele osób nie wie o nich przed wejściem do placówki, a atrakcyjne ceny lub specjalne oferty mogą skłonić do chwilowego wyboru produktu. Niemniej istotne jest również przypomnienie sobie rzeczywiście potrzebnych produktów – wyjaśnia dr Joanna Myślińska-Wieprow z Uniwersytetu WSB Merito.

Ekspertka podkreśla również, że dopiero w sklepie klienci mogą zauważyć, że coś jest potrzebne, np. detergent czy konkretny produkt spożywczy, czego nie mieli na liście zakupów. Dodatkowo coraz popularniejsze są zakupy na tzw. zapas oraz akcje lojalnościowe, które zachęcają klientów do dokładania produktów do koszyka, by dokupić do minimalnego limitu na kod rabatowy czy kupony.

– Nieplanowane zakupy są efektem współdziałania impulsów emocjonalnych i racjonalnych. Klient, wchodząc do sklepu, wkracza w strefę bodźców, na które reaguje szybciej niż jego świadomość. Promocje, kolory, zapachy czy układ produktów aktywują ciekawość, a przypomnienie o potrzebach – usprawiedliwia decyzję. W tle działa też mechanizm gratyfikacji ze strony sklepu za dodatkowe zakupy – podkreśla Adam Iwiński z Hybrid Europe.

Z badania wynika również, że tego typu zdarzenia, jak impulsowe zakupy, nie mają miejsca tyko w przypadku 6,3% ankietowanych. Z kolei 3,8% nie pamięta, czy je robi. To jednak tylko deklaracje. Realne zachowania mogą wyglądać zgoła inaczej. Z kolei 35,6% ankietowanych czasami robi nieplanowane zakupy (raz na 2-3 wizyty), a 35,2% – rzadko (raz na kilka wizyt w sklepie).

– Niewielka grupa konsumentów deklaruje, że nigdy nie robi nieplanowanych zakupów. To są zwykle osoby bardzo zdyscyplinowane i konsekwentnie trzymające się swojej listy zakupów. Mogą to być też klienci kupujący w modelu powtarzalnym, realizujący stałe koszyki zakupowe albo ludzie o bardzo napiętym budżecie. Z kolei ci, którzy nie pamiętają, czy robią nieplanowane zakupy, mogą nie zwracać na to szczególnej uwagi. Być może nie są zaangażowani poznawczo – zauważa dr hab. prof. UE Małgorzata Kieżel.

Według ekspertów z Hybrid Europe, z badania wyłania się prawdziwy obraz przekroju polskich konsumentów. Jedna trzecia kupujących rzeczywiście trzyma się planu. Zdecydowana większość podejmuje decyzje spontanicznie, pod wpływem impulsu lub bodźca z reklamy. Dla sieci handlowych to sygnał przełomowy. Lojalność i decyzje zakupowe konsumentów nie są efektem samej obecności marki w przestrzeni reklamowej, ale zdolności marki do wpływania na konsumentów impulsem dostarczonym reklamą w odpowiednim momencie. Dlatego przyszłością komunikacji sieci handlowych będą narzędzia precyzyjnego sterowania wpływem na konsumenta raczej niż media masowe, np. komunikacja tuż przed wejściem do sklepu, zgodnie z tzw. modelem pre store – przewiduje Adam Iwiński.

Czasami robią nieplanowane zakupy głównie osoby w wieku 25-34 lat, z miesięcznym dochodem netto w wysokości ponad 9 tys. zł, z wykształceniem wyższym, a także z miast liczących od 200 tys. do 499 tys. mieszkańców. Z kolei rzadko realizują impulsowe zakupy przede wszystkim konsumenci w wieku 75-80 lat, z miesięcznym dochodem netto w przedziale 1000-2999 zł, z wykształceniem wyższym, jak również z miejscowości mających od 50 tys. do 99 tys. ludności.

– Osoby młode, z wyższym wykształceniem i większymi dochodami, są bardziej zorientowane na marki, lepiej rozumieją działania promocyjne i są aktywniejsze w korzystaniu z ofert sklepowych. Jednocześnie mają większą swobodę finansową i emocjonalną, co sprzyja impulsywnym decyzjom. Ich wiedza na temat marketingu nie prowadzi do unikania impulsywnych zakupów, a raczej do bardziej świadomego wykorzystywania promocji, rabatów i programów lojalnościowych. To może zwiększać ich skłonność do impulsywnych zakupów – wskazuje dr Myślińska-Wieprow.

W opinii ekspertki, młodzi klienci są bardziej otwarci na nowe doświadczenia i eksperymenty, co również sprzyja impulsywności. Są skłonni do wypróbowania nowych produktów, korzystania z okazji i testowania różnych strategii zakupowych. W rezultacie, większa świadomość marketingu nie ogranicza impulsywności, a wręcz ją wspiera, ponieważ klienci lepiej rozpoznają i wykorzystują bodźce promocyjne, jednocześnie nie czując się zmuszeni do ograniczania swoich wydatków.

– Z kolei starsi klienci z niższymi dochodami, z mniejszych miast, rzadziej dokonują impulsywnych zakupów. Są bardziej zorganizowani, kontrolują wydatki i mają bardziej ugruntowany schemat zakupowy. Niskie dochody oraz świadomość ograniczeń finansowych sprawiają, że ww. grupa jest ostrożniejsza w podejmowaniu decyzji. Jest również bardziej wrażliwa na ryzyko związane z niepotrzebnymi wydatkami, co prowadzi do większej kontroli nad zakupami i unikania impulsywnych decyzji – podsumowuje ekspertka z WSB Merito.

(MN, Styczeń 2026 r.)

Ww. materiał jest udostępniony na zasadzie nieodpłatnej licencji
© MondayNews Polska | Wszelkie prawa zastrzeżone

materiał prasowy