Weekend Black Friday 2025 ustanowił nowe rekordy – sprzedaż internetowa w Stanach Zjednoczonych osiągnęła 11,8 mld USD1, w Europie wolumen przesyłek wzrósł o 211%2. Rekordowe wyniki odnotowano też rok wcześniej, gdy sprzedaż online wyniosła 10,8 mld USD w USA i 74,4 mld USD na świecie3. Jednocześnie, wg. szacunków NRF (National Retail Federation), świąteczna sprzedaż detaliczna w USA po raz pierwszy miała przekroczyć 1 bilion USD, przy średnich wydatkach na poziomie ok. 890 USD w przeliczeniu na jednego kupującego — co byłoby drugim najwyższym wynikiem4.

Jednak za tą historią sukcesu kryje się dużo mniej optymistyczny obraz. W ostatnich badaniach aż 91% detalistów wskazało na straty przychodów wynikające z problemów w łańcuchu dostaw w okresach szczytów sprzedażowych5. W Europie, podczas weekendu Black Friday, liczba zagubionych i uszkodzonych przesyłek wzrosła o 40%6, przy jednocześnie gwałtownym wzroście wolumenów małych przesyłek i obciążeniu dostaw ostatniej mili.

Rozbieżność między stabilnym popytem a zawodną realizacją wskazuje na fundamentalną zmianę w sposobie obsługi logistycznej szczytów sprzedażowych — a nie tylko ich skali. Zamiast jednego, przewidywalnego skoku popytu, uczestnicy rynku działają dziś w otoczeniu rozproszonej zmienności, coraz bardziej złożonego procesu cyfryzacji, niepewności gospodarczej i niskich marż, co znacząco utrudnia zarządzanie okresami szczytowymi.

Jak zmieniają się szczyty sprzedażowe i to co oznacza dla logistyki? Doświadczeniem dzieli się CEVA Logistics, globalny lider logistyki 3PL, który zarządza łańcuchami dostaw dla retail i e-commerce na świecie, także w Polsce.

Niski wzrost, w gospodarce wysoka presja

Choć rekordowe wyniki na pierwszy rzut oka robią duże wrażenie, to jednak po uwzględnieniu inflacji, bazowy wzrost okazuje się umiarkowany, a na niektórych rynkach wręcz ujemny. W USA prognozy wzrostu sprzedaży detalicznej, od 3,7 do 4,2%, pozostają poniżej wcześniejszej dynamiki, natomiast w Europie wolumeny mają utrzymać się na stabilnym poziomie, po wyraźnym spowolnieniu wzrostu po 2022 r., przy czym we Francji oczekuje się zerowego lub nawet lekko ujemnego wzrostu wolumenów w ujęciu realnym7.

Na świecie nastroje konsumenckie wciąż się wahają: trzy czwarte respondentów, którzy wzięli udział w świątecznym badaniu Deloitte, spodziewa się dalszych wzrostów cen, a ponad połowa przewiduje pogorszenie sytuacji gospodarczej w ciągu najbliższych sześciu miesięcy. I to jest najbardziej pesymistyczny wynik od początków badania w 1997 r.8

Podobnie jest też na przykład w Brazylii, gdzie odnotowano niewielką poprawę zaufania konsumentów ze względu na niskie dochody i wysoką inflację cen żywności 9. W Polsce, za GUS, w grudniu 2025 r. bieżący wskaźnik ufności konsumenckiej utrzymał się na poziomie minus 9,9, tak jak miesiąc wcześniej, przy niewielkiej poprawie ocen obecnej sytuacji, ale pogorszeniu oczekiwań co do przyszłej sytuacji finansowej gospodarstw domowych, stanu gospodarki i możliwości dokonywania ważnych zakupów10.

Dla detalistów oznacza to, że wzrost marż zależy dziś od kontroli kosztów, zróżnicowania oferty i relacji jakości do ceny, a nie od efektu skali wolumenów. Koncentracja na dyscyplinie kosztowej skłoniła wielu z nich do utrzymywania ograniczonych zapasów, co zwiększa ryzyko braków towarowych w przypadku nieoczekiwanych zmian popytu. Ten wzorzec prowadzi do większego uzależnienia od transportu lotniczego, zwłaszcza w przypadku wysokowartościowych, sezonowych produktów i konieczności szybkiego uzupełniania zapasów. Jak zauważają eksperci CEVA, stawia to przed operatorami logistycznymi nowe wyzwania w zakresie realizacji szybszych i bardziej efektywnych dostaw, mimo trudniejszych warunków ekonomicznych.

[fragment artykułu]

Źródło: CEVA Logistics