W obliczu niespotykanej dotąd presji cenowej na europejskim rynku nieruchomości, Komisja Europejska podjęła decyzję o przygotowaniu pierwszego w historii unijnego planu przystępnych cenowo lokali. Inicjatywa ta rodzi się w momencie dość krytycznym, gdy statystyki jednoznacznie wskazują na strukturalne załamanie rynku – w latach 2010–2024 ceny mieszkań w UE wzrosły średnio o 55,4 proc., przy jednoczesnym, ponad 20-procentowym spadku liczby wydawanych pozwoleń na ich budowę w ostatnim pięcioleciu.

Mamy do czynienia z sytuacją, w której popyt i koszty rosną, a podaż nowych lokali kurczy się. W Polsce ta dysproporcja jest jeszcze bardziej jaskrawa – ceny mieszkań w ciągu dekady podwoiły się, a tylko w I kwartale 2025 r. wzrosły o 13,2 proc. r/r (przy średniej unijnej 5,7 proc.).

Obecny model nie zapewnia mieszkań dla osób o średnich i niższych dochodach. W Polsce brakuje lokali zwłaszcza w aglomeracjach, a wysokie stopy procentowe skutecznie blokują zakupy własnościowe. Ponadto, jak wskazuje Eurobarometr, aż 51 proc. mieszkańców miast uznaje brak dostępnych mieszkań za problem naglący. To bezpośrednio wpływa na decyzje życiowe młodych ludzi – opóźnianie zakładania rodziny czy emigrację tam, gdzie relacja zarobków do kosztów życia jest korzystniejsza. Nie możemy również ignorować faktu, że ponad 10,6 proc. mieszkańców miast w UE zmaga się z nadmiernymi kosztami mieszkaniowymi, a problem bezdomności dotyka ponad 1,2 mln osób.

Dostępność mieszkaniowa przestała być traktowana wyłącznie jako problem lokalny, a stała się kluczowym wyzwaniem gospodarczym i społecznym dla całej Unii. Ogólnoeuropejski plan to szansa na koordynację polityk, wymianę dobrych praktyk oraz – co kluczowe – stworzenie mechanizmów finansowych, które przełamią obecny impas inwestycyjny. Bez wspólnych, odgórnych standardów, luka podażowa będzie się jedynie pogłębiać.

[fragment artykułu]

Autorka: Krystyna Helińska, Wiceprzewodnicząca Komitetu ds. Nieruchomości komentuje Europejski plan na rzecz przystępnych cenowo mieszkań

materiał prasowy