Od końca lat 80. przybyło w Polsce ponad pół miliona jednoosobowych gospodarstw domowych. To jednak wcale nie koniec istotnych zmian – informują eksperci portalu RynekPierwotny.pl

W ostatnim czasie o demografii mówi się sporo. Przyczyna to bardzo niskie odczyty wskaźnika dzietności. Należy jednak pamiętać, że istotną kwestią (m.in. w kontekście „mieszkaniówki”) są także mniej akcentowane zmiany liczby oraz struktury gospodarstw domowych. Eksperci portalu RynekPierwotny.pl dotarli do ciekawych danych z 1988 roku, które można porównać ze znacznie nowszymi statystykami. Zestawienie informacji, które dzieli ponad 30 lat, pokazuje nam nie tylko spadek średniej wielkości polskich gospodarstw domowych. Ważne są również inne zmiany. Najpierw warto jednak odpowiedzieć na pozornie proste pytanie dotyczące tego, czym w ogóle jest gospodarstwo domowe.

Gospodarstwo domowe – nie zawsze znaczy to samo?

Porównywanie odległych czasowo informacji o polskich gospodarstwach domowych na pewno byłoby prostsze, gdyby przez cały czas obowiązywała jednolita definicja gospodarstwa domowego. Nastąpiła jednak pewna zmiana. Mianowicie, w ramach spisów powszechnych z 1988 roku, 2002 roku oraz 2011 roku definiowano gospodarstwo domowe jako zespół osób (spokrewnionych lub niespokrewnionych) mieszkających i utrzymujących się wspólnie.

W 2021 roku miała miejsce zmiana, gdyż przyjęto tzw. koncepcję mieszkaniową gospodarstwa domowego. Zgodnie z nią, osoby mieszkające w jednym domu/lokalu (spokrewnione lub niespokrewnione) są automatycznie uważane za członków tego samego gospodarstwa domowego. Nie można wykluczać, że pozostawienie starszej definicji, która uwzględniała też kryterium wspólnego utrzymania, skutkowałoby jeszcze większym wzrostem spisowej liczby gospodarstw jednoosobowych.

Mocno wzrosła także liczba gospodarstw z 2 osobami

Wydaje się, że pomimo modyfikacji definicji gospodarstwa domowego, poniższy wykres dobrze pokazuje trendy dotyczące struktury polskich gospodarstw domowych. Chodzi głównie o wzrost liczby oraz udziału gospodarstw liczących jedną lub dwie osoby. To zmiana istotna również mieszkaniowo, gdyż kreuje popyt na samodzielne lokale do zakupu lub pod wynajem (o raczej niedużej powierzchni).

Wspomniane już powyżej wieloletnie trendy sprawiły, że średnia spisowa liczba członków gospodarstwa domowego w Polsce zmieniała się następująco:

• 1988 r. – 3,10 osoby (praktycznie brak zmian względem 1978 r.)

• 2002 r. – 2,84 osoby

• 2011 r. – 2,82 osoby (3,05 osoby po przeliczeniu według nowej definicji z 2021 r.)

• 2021 r. – 2,99 osoby według nowej definicji gospodarstwa domowego (prawdopodobnie ok. 2,75 osoby według starej definicji)

W kontekście poniższego wykresu eksperci portalu RynekPierwotny.pl podkreślają, że do grupy jednoosobowych gospodarstw domowych zaliczają się nie tylko młodzi single i osoby samotne w średnim wieku.

[fragment raportu]

Autor: Andrzej Prajsnar, ekspert portalu RynekPierwotny.pl
materiał prasowy