Nieruchomości komercyjne w segmencie magazynowym wciąż powstają

Kolejne nieruchomości komercyjne w segmencie magazynowym wciąż powstają.

Bieżąca sytuacja na rynku nieruchomości w Polsce nie sprzyja nowym inwestycjom. Kredyty hipoteczne są trudno dostępne, a inflacja wciąż na bardzo wysokim poziomie. Do tego niestabilność gospodarki sprawia, że wielu przedsiębiorców wstrzymuje się z ekspansją. Niemniej deweloperzy nie przestają budować. Segment magazynowy zdaje się zachowywać stabilność. Najemców nie brakuje, a budowane obiekty potrafią ukończyć proces komercjalizacji jeszcze przed oddaniem ich do użytku.

Nieruchomości handlowe kontra wysoka inflacja w Polsce

gyorgy-bakos-255338-unsplash shopping
Pogarszające się wskaźniki koniunktury gospodarcze, inflacja, która miała się wypłaszczać, ale nadal szybko rośnie, a w związku z tym dalszy spadek siły nabywczej, to najważniejsze czynniki kształtujące obraz rynku nieruchomości handlowych w trzecim kwartale roku. Po raz kolejny swoją mocną pozycję zaznaczyły mniejsze formaty, a na horyzoncie pojawia się szansa na  dawno niewidziane transakcje obejmujące duże obiekty.

Spis treści:
Rosną parki handlowe
Transakcje większych formatów na horyzoncie

Rosną parki handlowe

Na koniec września łączne zasoby powierzchni handlowej w Polsce zbliżyły się do 15,5 mln m kw., z czego nowa kwartalna podaż osiągnęła poziom 70 tys. m kw. Podobnie jak w poprzednich kwartałach, bardzo dobrym wynikiem mogą się pochwalić parki handlowe. Na miejsca szybkich i tanich zakupów “tuż za rogiem” przypadło 60% powierzchni dostarczonej na rynek między lipcem a wrześniem 2022 r. Również na liście najbardziej znaczących otwarć królowały parki handlowe. Największy – o nazwie Aniołów Park – wystartował w Częstochowie i w pierwszym etapie oddał do dyspozycji najemców około 18 tys. m kw. powierzchni handlowej. Obiekt, w miejscu w którym kiedyś działało Tesco, został kupiony przez DOR Group dwa lata temu. Po przejściu metamorfozy, klienci z Częstochowy i okolic mogą dziś robić zakupy w sklepach z logo, m.in. Carrefoura, głównego najemcy parku, który zajął 8 tys. m kw. a także sieci Rossmann, JYSK, Jula czy Pepco. Docelowo park ma urosnąć jeszcze o kolejne 3 tys. m kw.

Innym, nowo otwartym obiektem, również wyrosłym na miejscu hipermarketu sieci Tesco, jest Cuprum Park w Lubinie. Zamieniając stare w nowe, inwestor firma MGC Invest, stworzyła 11,5 tys. m kw. powierzchni najmu. Przekształceniu hipermarketu w nowoczesny park handlowy towarzyszyło oryginalne przecięcie starego budynku, które dało możliwość urządzenia atrakcyjnej przestrzeni publicznej w formie pasażu. Dodatkowo, nowy projekt architektoniczny zakładał wykorzystanie przestrzeni pozwalające na wydzielenie dużych lokali o powierzchni od 1 do nawet 2 tys. m kw.
W analizowanym kwartale swój kolejny sklep otworzyła sieć Leroy Merlin. 76-sty market budowlano-dekoracyjny uruchomiony został w Ruszowicach, w gminie Głogów, obok galerii Glogovia. Powierzchnia handlowa sklepu, który również zajął miejsce Tesco, wynosi 10 tys. m kw., a oprócz tego klienci mogą robić zakupy w ogrodzie zewnętrznym o powierzchni około 3 tys. m kw.

Transakcje większych formatów na horyzoncie

Po prawie dwóch latach przerwy, rynek zanotował przedwstępne umowy sprzedaży, których przedmiotem były większe obiekty handlowe, zarówno centra jak i parki handlowe. Na pierwszą inwestycję w Polsce zdecydowała się firma FREY – inwestor, deweloper i zarządca nieruchomości z Francji. Za gdański park handlowy Matarnia ma zapłacić 105 mln Euro. Plan rozwoju nad Wisłą ma również izraelska firma inwestycyjna BIG Shopping Centers. Pierwszymi akwizycjami będzie przejęcie dwóch działających obiektów – w Lubinie i Andrychowie. Na oba BIG Shopping Centers wyda około 65 mln Euro.
Transakcje te potwierdzają, że polski rynek nieruchomości handlowych nie zniknął z pola widzenia inwestorów. Co szczególnie ważne, na wydanie pieniędzy zdecydowali się inwestorzy stawiający nad Wisłą pierwsze kroki, którzy dostrzegają dojrzałość i stabilność rynku, a także perspektywy rozwoju, które ten rynek daje.

Pozytywnym sygnałem dla rynku handlowego w Polsce jest wejście japońskiego giganta modowego Uniqlo. – mówi Natasza Mika, Dyrektor w dziale  Wynajmu Powierzchni Handlowych, BNP Paribas Real Estate Poland.

Pierwszy stacjonarny sklep Uniqlo otworzy w formule ‘pop up store’ w Domach Towarowych Wars Sawa Junior w centrum Warszawy, pod koniec października. Taku Morikawa, prezes Uniqlo Europe, mówiąc o planach otwarcia podkreślał, że debiut w Warszawie zapadł po analizie dobrych wyników sprzedaży, jakie marka notowała w e-commerce. Dodał również, że Polacy polubili odzież tworzoną według japońskich wartości: prostoty, funkcjonalności, jakości oraz trwałości.

Autorzy raportu z BNP Paribas Real Estate Poland, powołując się na dane PRCH, zwracają uwagę na rosnącą średnią odwiedzalność centrów handlowych, która porównując dane z lipca 2022 roku i lipca 2019 roku wyniosła 105,4%. W tym samym okresie wzrost – na poziomie 15,7% – zanotowały również obroty sklepów, co w znacznym stopniu spowodowane było jednak wzrostem cen, a nie zwiększonym wolumenem zakupów. W czasie szalejącej inflacji Polacy zaczęli najwięcej oszczędzać na wydatkach na odzież i akcesoria, kosmetyki oraz rozrywkę. Wydatki na te kategorie w lipcu, w porównaniu z lipcem 2019 roku, rosły najwolniej. Kolejno o +8,2%, +11,9% i +13,0%. Inflacja daje się we znaki również dyskontom, w których spadła sprzedaż słodyczy i mocnych alkoholi.

Pod koniec trzeciego kwartału w budowie było ponad ok. 350 tys. m kw. nowej powierzchni i ok. 130 tys. m kw. powierzchni, która obejmowała zarówno zmianę formatów handlowych, jak i rozbudowę obiektów istniejących. Format parków handlowych i centrów typu convenience jest dominującym obecnie w całkowitej powierzchni będącej w budowie lub przebudowie i stanowi ponad 70% powstającej powierzchni.

Polacy zmienili model zakupów i na dobre polubili parki handlowe, szczególnie te w dobrych i dogodnych lokalizacjach. Lokalne, wręcz sąsiedzkie zakupy nie oznaczają jednak rezygnacji z zakupów w dużych centrach handlowych czy centrach wyprzedażowych. Widzimy raczej, że zostaje wypracowany pewien stan równowagi, w którym jednocześnie mogą funkcjonować i rozwijać się obiekty o różnych profilach i z różną ofertą, zaspokajając różnorodne potrzeby konsumenckie. Z tą różnicą, że biznes i jednych i drugich napędzany będzie innymi czynnikami.

komentuje Justyna Krawczyńska, Konsultant z działu Wynajmu Powierzchni Handlowych, BNP Paribas Real Estate Poland.

Autorzy raportu wskazują, że od dłuższego czasu najwyższe wskaźniki nasycenia powierzchnią handlową notują aglomeracja poznańska i wrocławska. Kształtują się one na poziomie 1047 m kw. na 1000 mieszkańców. Po przeciwnej stronie bieguna jest aglomeracja łódzka (687 m kw./1000 mieszkańców) i konurbacja katowicka (704 m kw./1000 mieszkańców).
Na koniec pierwszego półrocza na rynkach 8 głównych aglomeracji (Warszawa, Kraków, Łódź, Poznań, Śląsk, Szczecin, Wrocław i Trójmiasto) pozostawało 4,7% niewynajętej powierzchni, co oznacza jego spadek r/r o 0,6 p.p. w porównaniu do analogicznego okresu w 2021 r. Największy spadek powierzchni niewynajętej r/r zarejestrowano we Wrocławiu, co było podyktowane głównie absorbcją powierzchni dawniej zajmowanej przez Tesco, a także podpisaniem umowy najmu przez sieć Primark w centrum Magnolia Park. Kolejny już salon znanej na całym świecie marki powstanie we Wrocławiu do końca 2023 roku.

Źródło: BNP Paribas Real Estate Poland.

Rynek inwestycji w nieruchomości komercyjne wciąż na fali

Mateusz Skubiszewski, BNP Paribas Real Estate Poland

W sumie w trzecim kwartale inwestorzy na nieruchomości komercyjne nad Wisłą wydali nieco ponad 1,4 mld Euro. Najwięcej na projekty logistyczne, magazynowe oraz przemysłowe. Sporą aktywność pokazali gracze ze Stanów Zjednoczonych. Autorzy cyklicznego raportu z BNP Paribas Real Estate Poland zaznaczają, że rynek jest już w fazie dekompresji stóp kapitałowych.

Po trzech kwartałach roku transakcje na rynku inwestycyjnym wyniosły łącznie ponad 4,25 mld Euro. Na wypracowany rezultat duży wpływ miały czynniki związane m.in.: z obawami o rozwój sytuacji geopolitycznej, dalsze skutki porozrywanych łańcuchów dostaw i tempo powrotu do nowej normalności, a także wpływ hamującej gospodarki, rosnąca inflacja, kryzys energetyczny i rosnące koszty finansowania. Eksperci BNP Paribas Real Estate Poland podkreślają, że nieruchomości w Polsce wciąż przyciągają kapitał, a kwota wydana na nieruchomości na koniec roku powinna przebić pułap 5 mld Euro.

Ostatnie miesiące przyniosły spore zmiany na rynku inwestycyjnym. Widać już nowe strategie na nowe, trudne czasy. Pozytywnym sygnałem na przyszłość w sektorze handlowym jest to, że na stole znów pojawiają się transakcje obejmujące większe obiekty handlowe. W niedalekiej przyszłości spodziewamy się sprzedaży centrum Matarnia w Gdańsku czy Parku Andrychów.

mówi Mateusz Skubiszewski, Dyrektor Działu Rynków Kapitałowych, BNP Paribas Real Estate Poland.

W trzecim kwartale sfinalizowały się transakcje w sektorze PRS. Marvipol Development wybudował i zawarł umowę przeniesienia własności z jednym z wiodących operatorów nieruchomości na wynajem, funduszem Heimstaden. Za sprzedaż 138 mieszkań w inwestycji Unique Tower deweloper zarobi blisko 19 mln Euro netto. Z kolei we Wrocławiu Grupa Atrium kupiła apartamentowiec Studio Plac Dominikański. W siedmiopiętrowym budynku jest 138 wykończonych jedno- i dwupokojowych mieszkań, których metraż waha się od 15 do 47 mkw. Zgodnie z założeniami nowego właściciela, w pierwszej kolejności będą w nich mieszkać młode osoby, które we Wrocławiu pracują na krótkoterminowych i średnioterminowych kontraktach.
Autorzy raportu zaznaczają, że od lipca do końca września najwięcej wydali inwestorzy ze Stanów Zjednoczonych (46% wartości transakcji) czy Niemiec (20%). Trudno dziś jednak oceniać, czy wzmożona aktywność graczy z rynków zachodnich jest trwałym trendem, ponieważ część podpisanych przez nich umów została zawarta w ubiegłym roku,  a część dotyczyła dużych transakcji portfelowych, które miały znaczący wpływ na całkowity wolumen.

Trwająca niepewność, podyktowana już nie tylko sytuacją geopolityczną, ale też pogłębiającym się kryzysem gospodarczym, przekłada się na wydłużenie procesów decyzyjnych i ograniczoną aktywność kapitałów. Część inwestorów, głównie z Europy Zachodniej, nadal pracuje w trybie “wait and see”. Pozytywne jest to, że widać większą aktywność inwestorów z naszego regionu oraz Skandynawii, którzy od początku tego roku przynieśli 18% kapitału ulokowanego w tym czasie w polskich nieruchomościach. Niewątpliwie wynika to z faktu, że na konflikt w Europie Wschodniej mogą patrzeć z nieco innej perspektywy.

mówi Marta Gorońska-Wiercioch, Associate Director z Działu Rynków Kapitałowych, BNP Paribas Real Estate Poland.

 Zgodnie z oczekiwaniami, w trzecim kwartale rozpoczął się proces weryfikacji cen sprzedaży, choć nie we wszystkich sektorach jest widoczny tak dobrze jak w magazynach. Szacuje się, że dziś najlepsze pojedyncze obiekty z sektora logistyczno-przemysłowego w okolicach Warszawy będą wyceniane na poziomie 4,75%, podczas gdy te w regionach w okolicy 5,15%. Stopy kapitalizacji dla najlepszych parków handlowych również uległy dekompresji o 25 pp. Ponadto, eksperci BNP Paribas Real Estate Poland zwracają uwagę, że ciężko określić poziom zmian stóp dla najlepszych biurowców czy centrów handlowych, gdyż transakcje obejmujące tego typu aktywa nie miały miejsca w ostatnim kwartale. Z kolei wycena stóp dla transakcji z końcówki ubiegłego roku, z uwagi na znaczący wpływ czynników trudnych do przewidzenia kilka-kilkanaście miesięcy temu, nie może być brana dziś jako dobra referencja.

Źródło: BNP Paribas Real Estate Poland.

Inflacja zmieni sektor biurowy na polskim rynku nieruchomości komercyjnych

Robert Pastuszka_AYZa kilka miesięcy będziemy mogli przekonać się, w jak dużym stopniu wzrost kosztów wynajmu powierzchni biurowych i utrzymania nieruchomości wpłynie na dalsze kształtowanie się sektora biurowego. Wyższe koszty prowadzenia biznesu zmuszą bowiem firmy do weryfikacji założeń budżetowych.

Spis treści:
Podwyżki czynszu i kosztów eksploatacyjnych
Indeksacja stawek czynszu

Podwyżki czynszu i kosztów eksploatacyjnych

Najemcy biurowi muszą przygotować się na wzrost kosztów eksploatacyjnych. Avison Young zwraca uwagę, że będą one znacznie wyższe, nie tylko ze względu na rosnące ceny energii, ale również związane z inflacją podwyżki cen różnych usług, które składają się na tę opłatę. Opłaty wzrosną też choćby ze względu na zmianę płac minimalnych. Pojawiły się już pierwsze szacunki dotyczące ich wysokości, które przy utrzymaniu zakresu na obecnym poziomie mają wynosić 30 zł/mkw. i więcej, w zależności od budynku i jego lokalizacji. Mówimy więc o wzrostach, które mogą stanowić nawet 50% i więcej obecnej wartości.

Wzrost kosztów utrzymania budynków postawi w niełatwej sytuacji, zarówno właścicieli nieruchomości, jak również najemców. Budżetowanie długoterminowych umów najmu będzie z pewnością dużym wyzwaniem dla obu stron. Avison Young spodziewa się, że ze strony najemców pojawi się presja na wprowadzanie do umów zapisów, które w skuteczny sposób będą ograniczały niekontrolowane ryzyko wzrostów.

Niezwykle trudną kwestią będą obecnie wszelkie umowy pre-let, dotyczące budynków, które zostaną oddane na przykład za dwa lata. Określenie wysokości zobowiązania z takim wyprzedzeniem wydaje się dziś praktycznie niemożliwe, patrząc na zmiany, które miały miejsce tylko w okresie bieżącego roku.

Indeksacja stawek czynszu

Kolejnym ważnym elementem jest indeksacja czynszu, która jest nierozerwalną częścią każdej umowy najmu. Avison Young zaznacza , że indeksacja stawek czynszowych jest ściśle związana ze wskaźnikiem wzrostu cen koszyka dóbr i usług – najczęściej HICP w ujęciu rocznym w przypadku umów wyrażonych w EUR, a w przypadku umów w PLN wiąże się z danymi publikowanymi przez GUS. W ostatnich latach wskaźnik HICP był stabilny i wahał się od 0,1 do 2,6. Niestety, już wiemy, że za rok 2022 wskaźnik ten znacząco wzrośnie. Przewiduje się, że wskaźnik może wynieść 7% lub więcej w zależności od dynamiki zmian w ostatnich miesiącach. Jeszcze wyższe wzrosty osiągną umowy zawarte w PLN, gdzie inflacja wskazywana przez GUS jest jeszcze wyższa. Efekty tych zmian odczują wszyscy najemcy, najbardziej użytkownicy nowoczesnych budynków zlokalizowanych w centrach miast, w których stawki są najwyższe, a tym samym podstawa do obliczeń jest największa.

Niezależnie od nadchodzących przeobrażeń w funkcjonowaniu biurowców, właściciele nieruchomości i najemcy są zgodni co do wdrażania zmian związanych z eksploatacją budynków. Już teraz właściciele analizują możliwości optymalizacji zużycia energii. Oszczędności ma przynieść montaż instalacji fotowoltaicznych, wymiana oświetlenia na LED, czy wykorzystanie czujników ruchu sterujących światłem oraz regulacja pracy urządzeń i instalacji wentylacyjnych, chłodzenia i grzania. Powyższe działania są jednakże tylko odpowiedzią na pojawiające się obecnie trudności, zauważa Avison Young. Kwestią, która prawdopodobnie rozstrzygnie się w najbliższych latach i w istotnym stopniu może zmienić rynek będzie implementacja rozwiązań, pozwalających na realizację pasywnych budynków. Pytanie tylko czy jesteśmy gotowi ponieść koszty tych zmian?

Autor: Robert Pastuszka, Director, Office Agency w Avison Young.

PINK z raportem nt rynku biurowego na polskim rynku nieruchomości komercyjnych

patrick-tomasso-89367-unsplash

Polska Izba Nieruchomości Komercyjnych (PINK) opublikowała dane dotyczące rynku powierzchni biurowych na ośmiu głównych rynkach regionalnych w Polsce (Kraków, Wrocław, Trójmiasto, Katowice, Poznań, Łódź, Lublin, Szczecin) za trzeci kwartał 2022 roku.

Źródłem informacji są firmy doradcze, działające na rynku nieruchomości komercyjnych (BNP Paribas Real Estate, CBRE, Colliers, Cushman&Wakefield, JLL, Knight Frank, Newmark Polska, Savills), a podsumowanie dotyczy istniejących zasobów nowoczesnej powierzchni biurowej, nowych obiektów oddanych do użytku, wielkości transakcji wynajmu oraz ilości powierzchni niewynajętej.

  • Na koniec trzeciego kwartału 2022 roku całkowite istniejące zasoby nowoczesnej powierzchni biurowej na ośmiu głównych rynkach regionalnych wyniosły 6 357 400 m kw. Niezmiennie największymi rynkami biurowymi w Polsce (po Warszawie) pozostawały Kraków (1 651 700 m kw.), Wrocław (1 320 600 m kw.) oraz Trójmiasto (1 011 000 m kw.).
  • W trzecim kwartale 2022 roku do użytkowania oddano dwa obiekty o łącznej powierzchni 20 200 m kw. Tymi projektami były: Quorum Office Park D (deweloper Cavatina, 16 200 m kw.) oraz L’Uni (deweloper Luni Sp. z o.o., 4000 m kw.). Oba projekty znajdują się we Wrocławiu. Dodatkowo zakończyła się renowacja budynku Centrum Orląt we Wrocławiu (15 900 m kw.), który oferuje teraz powierzchnie komercyjne na wynajem.
  • Na koniec trzeciego kwartału 2022 roku na ośmiu głównych rynkach regionalnych do wynajęcia od zaraz pozostawało 967 200 m kw. powierzchni biurowej, co odpowiada stopie pustostanu na poziomie 15,2% (wzrost o 0,05 p.p. kw./kw. oraz wzrost o 1,7 p.p. w porównaniu do analogicznego okresu w 2021 roku). Najwyższy współczynnik pustostanów odnotowano w Łodzi – 22,0%, najniższy w Szczecinie – 3,9% (jedyne miasto ze stopą pustostanów poniżej 10,0%).
  • Całkowity wolumen transakcji najmu zarejestrowanych w trzecim kwartale 2022 roku wyniósł 106 300 m kw., co jest wartością o 44% mniejszą niż w kwartale ubiegłym, i o 6% mniejszą niż w analogicznym okresie 2021 roku. Najwięcej powierzchni zostało wynajęte w Krakowie (24 800 m kw.), we Wrocławiu (23 300 m kw.) i w Gdańsku (22 900 m kw.).
  • W trzecim kwartale 2022 roku najwyższy udział w strukturze popytu przypadł nowym umowom: 68% (włączając umowy przednajmu oraz powierzchnie na potrzeby własne właściciela nieruchomości). Renegocjacje i przedłużenia obowiązujących kontraktów odpowiadały za 25% zarejestrowanego popytu, a ekspansje za 7%.
  • Do największych transakcji zawartych w trzecim kwartale 2022 zaliczamy: umowę przednajmu poufnego najemcy z sektora IT w budynku Ocean Office Park D w Krakowie (4700 m kw.), umowę ekspansji firmy Keywords Studios w Global Office Park A1 w Katowicach (3800 m kw.), oraz odnowienie umowy najmu firmy TietoEvry w budynku Green 2Day we Wrocławiu (3700 m kw.).

Źródło: Polska Izba Nieruchomości Komercyjnych (PINK).

Raport Avison Young: Rynek inwestycyjny nieruchomości komercyjnych w Polsce III kwartale 2022

Paulina Brzeszkiewicz_Kuczynska

Załamanie rynku inwestycyjnego nieruchomości komercyjnych w Polsce? Nic z tych rzeczy! Podejmowaniu decyzji inwestycyjnych towarzyszą teraz szczególnie wnikliwe analizy. Konflikt w Ukrainie, szalejąca inflacja oraz gwałtownie rosnące stopy procentowe rzutują na wszystkie rynki w Europie Środkowo-Wschodniej. Branża znajduje się w trudnym otoczeniu makroekonomicznym, a na horyzoncie majaczy potencjalny kryzys energetyczny. Mimo to, w pierwszych trzech kwartałach 2022 roku rynek inwestycyjny w Polsce nie wykazał żadnych niepokojących oznak spowolnienia. Wręcz przeciwnie, całkowity wolumen transakcji w sektorze nieruchomości komercyjnych przekroczył wynik z 2021 roku o ponad 20%.

Spis treści:
Warszawa wychodzi z cienia rynków regionalnych
Rynki wschodzące rządzą
Convenience i parki handlowe, bo co innego?
Wschodzący rynek pod lupą inwestorów
Prognozy

Sektor nieruchomości jest wciąż świetnym zabezpieczeniem przed inflacją z uwagi na rosnący poziom czynszów. Niesfinalizowane wcześniej transakcje przeniosły się na rok bieżący. Avison Young zauważa, że zarejestrowany wynik ukształtowało pięć spektakularnych transakcji, które odpowiadają za 47% całkowitego wolumenu inwestycji w omawianym okresie.

Po dominacji sektora biurowego w pierwszej połowie 2022 roku, w Q3 br. na prowadzenie ponownie wyszedł sektor magazynowy. Rynek biurowy z kolei odnotował wzrost wolumenu transakcji w Warszawie. Sektor handlowy niezmiennie oparty jest na mniejszych obiektach, jak parki handlowe i centra convenience. W sektorze mieszkaniowym zawarte zostały w Q3 dwie transakcje PRS w Warszawie i Wrocławiu.

Jeśli chodzi o źródła kapitału, w minionym kwartale szczególną aktywnością wykazali się inwestorzy i fundusze z Izraela.

  • 4,3 miliarda euro – całkowity wolumen inwestycyjny Q1-Q3 2022

  • 84 transakcje vs. 103 transakcje w Q1-Q3 2021

  • Trzeci najlepszy wynik Q1-Q3 od 2016 roku

SEKTOR BIUROWY

Warszawa wychodzi z cienia rynków regionalnych

Sektor biurowy w Polsce cieszy się niesłabnącym zainteresowaniem inwestorów. Jednak większość podmiotów inwestycyjnych w tym sektorze zawęziła swoje kryteria w związku z wysokimi kosztami finansowania i koniecznością koncentracji na aspektach ESG. Wzrost kosztów budowy w ciągu ostatnich lat w połączeniu z ciągłym wzrostem stawek czynszowych sprawia, że właściciele istniejących nieruchomości mają przewagę konkurencyjną i lepsze zwroty z inwestycji w porównaniu z nowymi projektami, pod względem ustalania stawek czynszu i strategii najmu.

Z wynikiem 1,77 mld euro, odpowiadającym 41% udziałowi w całym wolumenie transakcyjnym, sektor biurowy dominuje pod względem wartości transakcji, które zrealizowane zostały w Q1-Q3. Tym samym, dystans do sektora magazynowego zmniejszył się z 20% w Q1 2022 do zaledwie 5% w okresie Q1-Q3 2022. Spośród 21 transakcji biurowych przeprowadzonych w pierwszych 9 miesiącach br., 15 zlokalizowanych było na rynkach regionalnych. Niemniej, Avison Young zaznacza, że dwie najbardziej imponujące transakcje zostały zamknięte w Warszawie.

W pierwszej połowie 2022 roku transakcje na rynkach regionalnych stanowiły 80% ilości transakcji w sektorze biurowym. Ich wolumen był natomiast porównywalny z wolumenem wygenerowanym w Warszawie, a to dzięki historycznie największej transakcji zakupu pojedynczego aktywa – The Warsaw HUB. W samym Q3 2022 szala przechyliła się nieznacznie na korzyść stolicy. Czwarta historycznie największa pod względem wolumenu transakcja biurowa w Polsce, czyli zakup Generation Park Y przez Hansainvest, pozwoliła Warszawie wyjść na prowadzenie z udziałem 55% udziału w wolumenie inwestycji biurowych w okresie Q1-Q3 2022.

  • 1,77 miliarda euro – wolumen zrealizowany w sektorze biurowym w Q1-Q3 2022

  • 55% przypadło na Warszawę w Q1-Q3 2022

  • Zrealizowano historycznie największą i czwarta pod względem wielkości transakcję pojedynczymi aktywami biurowymi w Polsce

SEKTOR MAGAZYNOWY

Rynki wschodzące rządzą

Sektor magazynowy, wielka gwiazda 2021 roku, na celowniku prawie każdego inwestora instytucjonalnego pozostaje na szczycie listy zakupów również w 2022 roku. Inwestorzy nadal chcą kupować nieruchomości magazynowe, jednak ich właściciele nie są jeszcze gotowi do obniżania cen, zauważa Avison Young. Stąd całościowy wolumen sektora notuje relatywnie niższe wyniki. Popyt napędza rekordowo niski poziom pustostanów, który z kolei wpływa na wzrost stawek czynszowych w całej Polsce.

W Q3 2022, sektor magazynowy umocnił swoją pozycję na polskim rynku inwestycyjnym. Nabycie portfela magazynowego Danica przez CBRE IM od Hillwood było drugą największą transakcją odnotowaną w Q1-Q3 2022. Transakcja wpłynęła również istotnie na udział transakcji portfelowych w całkowitym wolumenie sektora magazynowego, który wyniósł 50%. Mimo to, zarejestrowany wolumen 1,54 mld euro nie osiągnął poziomu z 2021 roku (r/r). Transakcje magazynowe w Q1-Q3 2022 stanowiły 36% całego wolumenu inwestycyjnego, czyli znacznie mniej niż w pierwszej połowie 2022 roku (24%).

Ciekawą prawidłowością obserwowaną przez Avison Young w okresie Q1-Q3 2022 roku w sektorze magazynowym była przewaga rynków wschodzących nad „Wielką Piątką” hubów magazynowo-logistycznych. 47% wolumenu transakcji zrealizowanych zostało na wschodzących rynkach magazynowych. Szczególnie widocznym trendem jest wzrost inwestycji w nieruchomości w Polsce zachodniej na wschodzących rynkach w Szczecinie i w województwie lubuskim, które jest obecnie najintensywniej rozwijającym się rynkiem magazynowym w Polsce.

  • 1,54 miliarda euro – wolumen zrealizowany w sektorze magazynowym w Q1-Q3 2022

  • 50% udział transakcji portfelowych w całkowitym wolumenie sektora w Q1-Q3 2022

  • 47% – udział wschodzących rynków w całkowitym wolumenie sektora w Q1-Q3 2022

SEKTOR HANDLOWY

Convenience i parki handlowe, bo co innego?

Małe formaty handlowe typu convenience niezmiennie dominują w sektorze handlowym w Polsce. Najbardziej pożądane obiekty mają wśród najemców dyskonty spożywcze i sklepy z kategorii „value retailers”, świetnie prosperujące w obecnych czasach, kiedy kupujący często ograniczają zakupy i zwracają większą uwagę na ceny. Avison Young zwraca uwagę, że Polska nadal oferuje bardzo atrakcyjne stopy kapitalizacji w sektorze parków handlowych (6,8%), który potwierdza, że jest odporny, nie tylko na COVID, ale i recesję.

W nadchodzących miesiącach zapewne poznamy oficjalnie dwóch nowych inwestorów w tym sektorze z Francji i z Izraela, którzy podpisali już przedwstępne umowy zakupu.

W Q1-Q3 sektor handlowy odnotował 26 transakcji, z czego 17 dotyczyło parków handlowych i obiektów typu convenience. W przypadku 5 transakcji dotyczących dawnych hipermarketów oraz centrum handlowego Sukcesja w Łodzi (zaprzestanie działalności w 2020 r.) celem była przyszła przebudowa. Porównywalny udział w transakcjach w sektorze miały centra handlowe, w tym dwa małe obiekty w Płocku i Zielonej Górze oraz ogromna transakcja dwóch Joint Ventures, stworzonych przez EPP na początku roku.

Wolumen transakcji w sektorze handlowym w Q2 i Q3 wyniósł odpowiednio 69 milionów euro i 62 miliony euro, plasując się na trzecim i drugim najniższym miejscu od 2016 roku. Niemniej jednak, ze względu na bezprecedensowe wyniki Q1 2022, całkowity wolumen sektora na koniec września br. wyniósł 859 milionów euro, co przekłada się na 20% udziału w całościowym wolumenie rynku inwestycyjnego w Polsce.

  • 859 milionów euro – wolumen inwestycyjny w sektorze handlowym w Q1-Q3

  • 17/26 udział parków handlowych i obiektów handlowych typu convenience w liczbie transakcji w sektorze

  • 5/26 udział projektów przeznaczonych pod przebudowę w liczbie transakcji w sektorze

  • Dwóch “newcomerów” zadebiutuje w sektorze parków handlowych

SEKTOR PRS

Wschodzący rynek pod lupą inwestorów

Rosnąca inflacja i stopy procentowe spowodowały spowolnienie na rynku sprzedaży mieszkań, co z kolei pozytywnie wpłynęło na wzrost popytu najemców na produkty Sektora Najmu Instytucjonalnego (PRS). Takie czynniki, jak wysokie koszty budowy, wynikające z rosnących cen energii i surowców, niestabilnych łańcuchów dostaw oraz wzrostu kosztów finansowania inwestycji, zmuszają jednak niektórych inwestorów do czasowego zawieszania nowych projektów. Rozpoczęte wcześniej transakcje są zamykane. Łącznie z akademikami sektor PRS ma 3% udziału w całkowitym wolumenie rynku inwestycyjnego w Polsce w okresie Q1-Q3 2022.

W samym tylko w Q3 2022 roku odnotowano dwie nowe transakcje PRS. Grupa Heimstaden sfinalizowała zakup Unique Tower D w Warszawie od Marvipol Development, a Atrium European Real Estate nabyło od Toscom Development Studio Plac Dominikański we Wrocławiu. Rynek inwestycyjny PRS charakteryzuje się przewagą transakcji typu „forward funding”, dlatego wiele projektów jest nadal w fazie budowy. Avison Young ma przyjemność świadczyć szeroki zakres usług doradztwa technicznego, od monitoringu procesu budowy po ostateczne odbiory, dla całego warszawskiego portfela PRS należącego do Grupy Heimstaden.
PROGNOZY

Trudny początek 2022 roku przyniósł wiele niepewności co do kondycji polskiego rynku inwestycyjnego i jego przyszłego kształtu. W miarę upływu czasu, wszyscy gracze rynkowi obserwowali z napięciem rynek, ponieważ nie można było wykluczyć żadnego scenariusza. Odporność polskiego rynku inwestycyjnego przełożyła się jednak znów na niezłe wyniki, przekraczając r/r wolumen inwestycyjny z roku 2021 o ponad 20%.

W najbliższych kwartałach Avison Young spodziewa się wprowadzenia na rynek dużych portfeli magazynowych, które z pewnością skorzystają z rekordowo wysokich wskaźników indeksacji, pozwalających na osiągnięcie takich samych cen mimo rosnących stóp kapitalizacji.

Sektor handlowy może ponownie przyciągnąć uwagę inwestorów dobrze prosperującymi centrami handlowymi, jednak przy znacznie wyższych stopach kapitalizacji niż obserwowane przed pandemią. Miejmy nadzieję – nie wywołując wilka z lasu – że polski rynek inwestycyjny utrzyma ten kurs.

Autor: Paulina Brzeszkiewicz-Kuczyńska, Research and Data Manager, Avison Young.

Analitycy Walter Herz: parki handlowe idą po swoje

Warrington,,Uk,-,September,16,2017:,Next,Boots,Building,Gemini

Przyrost podaży i wartość transakcji inwestycyjnych w sektorze handlowym w Polsce ma szansę przekroczyć w tym roku poziom ubiegłoroczny.

Spis treści:
Retail parki atrakcyjnymi aktywami
Inwestycje z wysoką stopą zwrotu

Mimo pogarszających się warunków rynkowych, 2022 rok dla sektora handlowego w Polsce będzie prawdopodobnie kolejnym rokiem, w którym odnotuje rekordowy poziom nowej podaży. Według szacunkowych danych Walter Herz, krajowe zasoby powierzchni handlowych zwiększą się o około 530 tys. mkw. Najwięcej, prawie 350 tys. mkw. nowoczesnych powierzchni dostarczą oddawane licznie parki handlowe i centra convenience, które powstają głównie w mniejszych ośrodkach miejskich.

– Inwestorzy, którzy prowadzą działalność w tym sektorze rynku nieruchomości w Polsce mają szeroko zakrojone plany, obejmujące w przypadku niektórych firm budowę kilkudziesięciu kolejnych parków handlowych w ciągu najbliższych kilku lat. Grupa podmiotów aktywnych w segmencie handlowym stale się zwiększa, zarówno jeśli chodzi o inwestorów poszukujących atrakcyjnych aktywów, jak i firmy deweloperskie realizujące projekty – informuje Bartłomiej Zagrodnik, Managing Partner, CEO w Walter Herz. – W całej Polsce w budowie jest teraz około 30 inwestycji, w ramach których oddane zostaną retail parki. Firmy nieustannie poszukują gruntów pod nowe obiekty, które chcą realizować w tym formacie. Nasycenie nimi nie jest jeszcze tak wysokie, jak w przypadku dużych centrów handlowych i mają wciąż duży potencjał wzrostu – dodaje.

Retail parki atrakcyjnymi aktywami 

Choć wielkopowierzchniowe centra handlowe całkiem nieźle sobie teraz radzą i notują obroty podobne do wartości z 2019 roku, jako klasa aktywów są negatywnie postrzegane przez inwestorów po pandemii i lockdownach.

– Pod względem operacyjnym największym wyzwaniem dla nieruchomości komercyjnych jest teraz kwestia wzrostu opłat eksploatacyjnych, będących pochodną cen energii i rosnących płac. Sporo najemców galerii handlowych zapewniło sobie CAP na te opłatę, co tworzy short fall i przekłada się na NOI, a tym samym wpływa na wycenę nieruchomości. Rośnie też ilość najemców, którzy przedłużają umowy na krótki okres, uwzględniające tylko czynsz od obrotu – przyznaje Piotr Szymoński, Director Office Agency w Walter Herz.

W parkach handlowych i centrach typu convenience umowy podpisywane są wciąż na długi okres. Czynsze i opłaty eksploatacyjne natomiast są znacznie niższe niż w dużych obiektach handlowych, dzięki czemu jest nimi ogromne zainteresowanie ze strony najemców. Oddawane parki są na ogół już w pełni skomercjalizowane. Przyciągają, nie tylko atrakcyjnych operatorów spożywczych i popularne sklepy sieciowe, ale i marki, które nie interesowały się dotąd tego typu placówkami. Teraz tworzą dla nich specjalne formaty i wchodzą do mniejszych miast – mówi Piotr Szymoński.

Stawki czynszowe w retail parkach utrzymują się nadal na tym samym poziomie, co w roku ubiegłym, podaje Walter Herz. W lokalach o większej powierzchni, przeznaczonych pod sieciowe sklepy spożywcze czy drogeryjne w najlepszych obiektach mieszczą się w przedziale 8-12 euro/mkw./m-c.

Inwestycje z wysoką stopą zwrotu

Retail parki są dziś najatrakcyjniejszymi aktywami handlowymi dla zagranicznych funduszy. Przed pandemią, zanim spadło drastycznie zainteresowanie droższymi aktywami, jak galerie handlowe, wolumen transakcyjny w sektorze handlowym w Polsce przekraczał rocznie 2 mld euro, a w roku 2018 wyniósł nawet 2,5 mld euro. W 2021 roku, mimo dużej liczby transakcji zakupy inwestycyjne w tym segmencie zamknęły się kwotą 1 mld euro.

– Właścicieli zmieniały głównie niewielkie obiekty. Notowane były też transakcje związane z przejmowaniem nieruchomości po Tesco oraz zakup obiektów z potencjałem do zwiększenia rentowności. Parki handlowe są teraz najbardziej poszukiwanymi aktywami, ale ich dostępność nie jest wystarczająco duża. Ten segment oferuje ogółem ponad 3,2 mln mkw. powierzchni, co stanowi około 15 proc. zasobów sektora nieruchomości handlowych w Polsce. W dużych centrach mieści się natomiast przeszło 60 proc. nowoczesnych powierzchni handlowych, jakie mamy w kraju – wyjaśnia Bartłomiej Zagrodnik.

Wartość transakcji w nieruchomości handlowe w pierwszej połowie br. wyniosła prawie 800 mln euro. Parki handlowe o wysokim standardzie zlokalizowane w mniejszych miastach, na których skupiają się inwestorzy oferują stopy kapitalizacji w wysokości do 7,5 proc.

Analitycy Walter Herz szacują, że nie tylko pod względem nowej podaży, ale i transakcji inwestycyjnych 2022 rok może być lepszy dla sektora niż rok ubiegły. Na zwiększenie wolumenu transakcji wpływ może mieć ustawa ułatwiająca przekształcanie obiektów handlowych w projekty mieszkalne. Trudności może sprawiać jednak brak dostępu do finansowania zakupu wielkopowierzchniowych centrów handlowych w przeciwieństwie do retail parków.

Źródło: Walter Herz.

 

Nieruchomość komercyjna Westfield Mokotów w Warszawie przyciąga nowych najemców handlowych

Westfield Mokotów

Nieruchomość komercyjna Westfield Mokotów zlokalizowana w stolicy stanowi istotny punkt na mapie Warszawy dla wszystkich miłośników mody.

W ostatnim czasie do oferty modowej Westfield Mokotów dołączyły trzy nowe marki. Klienci mogą odwiedzić salon Gerry Weber, butik bielizny Darily oraz pop-up store marki Kapsula, zrzeszającej ukraińskich projektantów. Dzięki temu oferta centrum handlowego wyraźnie się wzbogaciła. Obiekt stale przyciąga zainteresowanie handlowych najemców, którzy poszukują atrakcyjnego miejsca do prowadzenia biznesu.

Westfield Mokotów nie zwalnia tępa i kontynuuje dotychczasowy kierunek rozwoju, w którym moda i najciekawsze marki z Polski i świata grają pierwsze skrzypce. Cieszymy się z kolejnych nowych propozycji, które wzmacniają naszą ofertę oraz potwierdzają, że Westfield Mokotów jest jedną z najbardziej atrakcyjnych i pożądanych lokalizacji wśród centrów handlowych w Polsce – powiedziała rzeczniczka prasowa Westfield Mokotów, Agata Berndt-Wazelin.

Rynek nieruchomości komercyjnych wzbogaca się o prywatne akademiki

DeathtoStock_Wired5

Rynek nieruchomości komercyjnych wzbogaca się o prywatne akademiki, których przybywa na mapie kraju.

Prywatne akademiki powstają w większości w dużych aglomeracjach miejskich. Studenci doceniają je za komfortowe warunki, łatwy dojazd do uczelni i przejrzyste warunki wynajmu. Zaletą jest również sąsiedztwo innych żaków. Plusem jest też stały dostęp do Internetu.  Części wspólne przeznaczone do nauki i wypoczynku są dodatkową zaletą. Przede wszystkim są to jednak nowe inwestycje, oferujące nowoczesne mieszkania na wynajem.

Nieruchomości inwestycyjne na sprzedaż w systemie BTO kontra obiekty BTS na wynajem

ej-yao-194786-unsplash

Dedykowane nieruchomości inwestycyjne na sprzedaż oraz nieruchomości inwestycyjne na wynajem są obecnie bardzo popularne.

Coraz więcej przedsiębiorców jest zainteresowanych nieruchomościami w systemie BTO oraz BTS. Są to nieruchomości komercyjne szyta na miarę inwestora.
Chodzi o obiekty typu build-to-own (BTO) oraz obiekty typu build-to-suite (BTS).  Inwestycje BTO to nieruchomości, które są budowane przez dewelopera, po czym przechodzą na własność firmy, która zleciła budowę obiektu. Natomiast inwestycje BTS przeznaczone są dla przedsiębiorców, którzy w porozumieniu z deweloperem decydują o tym, jak realizowany ma być projekt. pozostają oni jednak jedynie długoletnimi najemcami, natomiast właścicielem i zarządcą obiektu wciąż pozostaje deweloper.

Najemcy rosną w handlowej nieruchomości komercyjnej Galeria Rumia

GR1

Najemcy rosną w handlowej nieruchomości komercyjnej Galeria Rumia. Doskonałym przykładem jest salon Cropp.

Nieruchomość komercyjna Galeria Rumia to obiekt w samym sercu miasta Rumia, zlokalizowany w dobrze skomunikowanym miejscu. Powierzchnia najmu nieruchomości komercyjnej wynosi ponad 16 800 mkw. Do dyspozycji klientów jest przestronny, zadaszony parking, który pomieści 460 samochodów.
Dotychczasowy najemca galerii, salon Cropp, powiększy się. Nowy salon Cropp  zajmował powierzchnię aż 600 m2, czyli o 200 m2 więcej niż dotychczas. Otwarcie nastąpiło 5 października 2022 roku.
Cropp jest skierowaną do młodych ludzi, miejską marką odzieżową, należącą do grupy LPP.

ALDI otwiera kolejne handlowe nieruchomości komercyjne

ALDI

ALDI otwiera kolejne handlowe nieruchomości komercyjne. Będą nimi szósty sklep w Gdańsku i pierwszy obiekt w Krośnie.

W dniu 5 października swoje drzwi otworzyły dla klientów dwa nowe sklepy spod szyldu ALDI. Nieruchomość komercyjna w Gdańsku mieści się przy ul. Piecewskiej 29. Natomiast handlowa nieruchomość komercyjna w Krośnie jest zlokalizowana przy ulicy Czajkowskiego 5.

– Każde otwarcie sklepu ALDI to dla nas ogromny sukces, jest to potwierdzenie naszego rozwoju. Jako sieć jesteśmy dziś obecni w każdym województwie i chcemy także zagościć w większości polskich domów. Nasi klienci wiedzą, że w ALDI znajdą lokalne i międzynarodowe produkty wysokiej jakości, ponieważ ALDI ma to coś, czego nie ma nigdzie indziej, po co warto wracać do nas, zgodnie z myślą Raz ALDI zawsze ALDI. Wierzymy, że klienci naszych nowych lokalizacjach w Gdańsku i Krośnie znajdą również to „coś” i zyskają przekonanie, że ALDI to pewność udanych zakupów.” – mówi Agata Biernacka, Kierownik Działu Komunikacji i PR ALDI w Polsce.

Procesem komercjalizacji nieruchomości inwestycyjnej Green Horizon w Łodzi zajmie się Cushman & Wakefield

427a67d36d690022a14244a17c18cc95

Procesem komercjalizacji nieruchomości inwestycyjnej Green Horizon w Łodzi zajmie się Cushman & Wakefield.

Międzynarodowa firma doradcza Cushman & Wakefield została wybrana na wyłącznego agenta nieruchomości inwestycyjnej Green Horizon w Łodzi. Obiekt jest własnością Globalworth – właściciela i zarządcy największego portfela biurowego w Europie Środkowo-Wschodniej.
Nieruchomość inwestycyjna Green Horizon to nowoczesny biurowiec zlokalizowany w łódzkim Śródmieściu, przy ulicy Pomorskiej 106, w pobliżu ronda Solidarności. Całkowita powierzchnia tego sześciopiętrowego usługowo biurowego obiektu wynosi 35 500 mkw. Biurowiec zaaranżowany został w oparciu o proekologiczne wartości, dzięki czemu wyróżniony został certyfikatami  LEED Gold, BREEAM Excellent oraz WELL Health & Safety 2022 oraz Certyfikat Bez Barier (w trakcie wdrożenia).

Zlokalizowany w pobliżu centrum Łodzi i Uniwersytetu Łódzkiego obiekt Green Horizon, znają wszyscy Łodzianie. Swój biznes ulokowały tu kluczowe firmy z sektora BPO. Współpracę z Globalworth zaczynamy w bardzo ciekawym momencie metamorfozy budynku. Dbałość o zdrowie i środowisko jest jednym z priorytetów wynajmującego, czego dowodzą takie proekologiczne realizacje jak instalacja nowoczesnego systemu ogrodnictwa modułowego. Dodatkowo energooszczędny system oświetlenia i klimatyzacji, a także przyznane budynkowi certyfikaty świadczące o działalności na rzecz środowiska. Dzięki udogodnieniom i wysokiej jakości wykończeniu, stanowi właściwy wybór dla nowego najemcy i odpowiada stawianym oczekiwaniom”

Zuzanna Krech,  Associate, Regional Head Central Poland, Cushman & Wakefield.

Green Horizon to  rozpoznawalne miejsce na biznesowej mapie Łodzi. Jestem przekonany, że dzięki współpracy z tak doświadczonym partnerem jak Cushman & Wakefield nasz biurowiec zostanie w pełni skomercjalizowany. W efekcie pandemii zmieniły się oczekiwania najemców. Firmy poszukują powierzchni coraz lepszej jakości, pozwalającej im zadbać o jeszcze większy komfort pracowników i zapewnić im bezpieczeństwo, a także możliwie najlepsze warunki pracy. Nasz budynek odpowiada tym potrzebom oferując w pełni wykończone i bardzo dobrze doświetlone powierzchnie pięter z pięknym widokiem”

Maciej Gołębiewski, Asset Management & Leasing Director, Globalworth Poland.

Raport Retail Research Forum za pierwsze półrocze 2022 r.

DeathtoStock_Wired4

Raport Retail Research Forum za pierwsze półrocze 2022 r., przygotowany przez Polską Radę Centrów Handlowych, pokazał, że dla branży był to czas powrotu do wyników sprzed pandemii i odrabiania strat.

Powierzchnia handlowa wzrosła o 97 tys. mkw. GLA, a kolejne 390 tys. mkw. GLA było w budowie. Sfinalizowano kilkanaście transakcji inwestycyjnych na łączną kwotę 800 mln Euro. Jednocześnie obroty centrów handlowych były w tym okresie o 6,3% wyższe niż w pierwszym półroczu 2019 r., a odwiedzalność wyniosła 98,6% tej z 2019 r.

– Z analizy raportu Retail Research Forum wynika, że w I półroczu 2022 r. branża centrów handlowych odbudowywała swój potencjał, wracając do wyników i trendów sprzed pandemii. Poziomy obrotów przekroczyły, a odwiedzalność osiągnęła 99% tej sprzed pandemii. Inwestorzy wydali blisko 2,9 mld Euro na nieruchomości komercyjne, w tym 800 mln Euro na obiekty handlowe. Z kolei dzięki otwarciu 11 nowych parków handlowych w miastach poniżej 100 tys. mieszkańców i rozbudowie 4 większych galerii powierzchnia handlowa osiągnęła 12,74 mkw. GLA – informuje Krzysztof Poznański, dyrektor zarządzający Polskiej Rady Centrów Handlowych.

 

ALDI podsumowuje 2021 rok i zapowiada dalszą ekspansję na rynku nieruchomości komercyjnych

ALDI

ALDI podsumowuje 2021 rok i zapowiada dalszą ekspansję na rynku nieruchomości komercyjnych.

W 2021 roku firma ALDI odnotowała wzrost obrotów ze sprzedaży o 20% w porównaniu do roku 2020. Koszty zatrudnienia były większe o 40 milionów złotych. Firma zapłaciła 16,7 milionów złotych podatku handlowego, 670 tysięcy podatku cukrowego, i przeznaczyła 560 milionów nakładów na inwestycje. Na rynku nieruchomości pojawiło się 39 nowych sklepów. Zwiększony został nakład na reklamę o 65 %.

– Za nami kolejny pandemiczny rok pełen wyzwań dla branży retail. Mamy świadomość ogromu pracy, jaka jest wciąż przed nami oraz silnej konkurencji. Będziemy kontynuować obraną strategię intensywnego rozwoju ALDI w Polsce, która jednocześnie zakłada osiągnięcie pozytywnego wyniku finansowego w perspektywie trzech lat. – mówi Wojciech Łubieński, Prezes Zarządu ALDI w Polsce.

Intrum na siedzibę swojego katowickiego oddziału wybrał przestrzenie CitySpace w nieruchomości komercyjnej Face2Face

2135-272-HDR-Edit

Intrum, lider rynku zarządzania wierzytelnościami, na siedzibę swojego katowickiego oddziału wybrał przestrzenie CitySpace w nieruchomości komercyjnej Face2Face.

Intrum, lider rynku zarządzania wierzytelnościami, na siedzibę swojego katowickiego oddziału wybrał przestrzenie CitySpace w budynku Face2Face autorstwa Echo Investment. W procesie negocjacji najemcę reprezentowała agencja doradcza Corees Polska.
Nieruchomość inwestycyjna CitySpace Face2Face w Katowicach, to jedna z dwóch  lokalizacji w tym mieście, powierzchni elastycznych należących do operatora będącego częścią Echo Investment. Kompleks biurowy zlokalizowany jest przy skrzyżowaniu ulic Grundmanna i Chorzowskiej.


Intrum jest nie tylko liderem rynku zarządzania wierzytelnościami, ale także wyznacza standardy na rynku pracy. Działania, które podejmujemy w obszarze employer brandingu i szeroko rozumianego HR są doceniane przez nasz zespół i zewnętrznych ekspertów. Mamy znaczące doświadczenie w tych dziedzinach, a dodatkowo dbanie
o potrzeby pracowników jest wpisane w naszą politykę zrównoważonego rozwoju (sustainability). Zapewnienie im odpowiednich warunków do pracy i potrzebnego komfortu to nasz priorytet. Przestrzenie CitySpace zdecydowanie odpowiadają na nasze zapotrzebowanie. Zespół Intrum, który od lipca działa w budynku Face2Face wcześniej funkcjonował w zupełnie innym otoczeniu, w innym mieście. Taka przeprowadzka wymaga pomocy ze strony doświadczonych ekspertów. Takich właśnie jak Coress Polska. Firma fachowo i z właściwym wsparciem przeprowadziła nas przez proces najmu nowej powierzchni biurowej
– komentuje Iwona Żurawska, Dyrektor Departamentu HR i Administracji w Intrum.

– Jesteśmy bardzo szczęśliwi mogąc powitać nowego najemcę CitySpace. Nasze obszerne portfolio usług, od wsparcia recepcyjnego, przez szybki Internet czy nielimitowaną kawę, aż po w pełni wyposażone gabinety, umożliwia klientom skupienie się na pracy, kiedy nasz zespół dba o resztę. Szczególnie cieszymy się z zaufania
do Face2Face – naszego najnowszego biura w Katowicach. Jest to pierwszy projekt typu flex w regionie, który postawił na skalę oraz jakość spotykaną do tej pory wyłącznie w większych rynkach regionalnych oraz w Warszawie. – zauważa Mateusz Mróz, Sales Manager CitySpace odpowiedzialny za rynek katowicki.

– Rynek biurowy oferuje poszukującym powierzchni szeroki wybór, także w aspekcie formatów elastycznych, i niezmiennie cieszą się one dużą popularnością wśród naszych Klientów. Tym razem wybór naszego Klienta padł na CitySpace Face2Face. Bardzo dziękuję Intrum za zaufanie i kolejny wspólny projekt. – podsumowuje Marek Ciunowicz, CEO w Corees Polska.

 

REDD PRESS: spada liczba budowanych biurowych nieruchomości komercyjnych

alex-knight-309862-unsplash

Cały czas spada liczba budowanej powierzchni biurowej w Polsce. Jak pokazuje raport REDD, trend ten najbardziej zauważalny jest w Warszawie, gdzie w budowie pozostaje 119 tys. mkw. W całym kraju powstaje 585 tys. mkw. powierzchni biurowej. W sumie do wynajęcia pozostaje w Polsce ponad 2,8 mln mkw. powierzchni biurowej w budynkach dostępnych oraz pozostających w budowie, ale już komercjalizowanych.

Spis treści:
Coraz mniej w budowie
Współczynnik pustostanów

Średni czas wynajmu biur w Polsce

Według analityków REDD zasoby powierzchni biurowej w całej Polsce wynosiły na początku października 13,9 mln mkw. Na najemców w całej Polsce czeka w sumie ponad 2,8 mln mkw. powierzchni biurowej. W budynkach oddanych to 2,3 mln mkw., a w budynkach w budowie 522 tys. mkw. wolnej powierzchni.

Coraz mniej w budowie

– Zauważamy w danych, że nadal spada liczba budynków biurowych w realizacji. Podaż powierzchni biurowych będących w budowie na głównych rynkach biurowych spadła do poziomu 585 tys. mkw. Warszawa jest miastem, gdzie najłatwiej zauważalny jest ten trend. Wielkość podaży będącej w budowie na koniec września wyniosła zaledwie 119 tys. mkw. powierzchni, co jest najniższym wynikiem od lat – mówi Krzysztof Fuks, head of research w REDD.

W ocenie eksperta, liczba realizowanej powierzchni może jednak w najbliższych miesiącach znacząco wzrosnąć za sprawą licznych planowanych projektów.

Współczynnik pustostanów

Z danych REDD wynika, że w Warszawie tzw. współczynnik pustostanów to 11,1 proc., we Wrocławiu 17,6 proc. w Trójmieście 12,1 proc. w Katowicach 16 proc. w Poznaniu 12 proc., w Łodzi 15,3 proc., a w Krakowie 12,6 proc.

– Współczynnik pustostanów w przypadku większości rynków utrzymał się na zbliżonym poziomie do poprzednich miesięcy. Wzrost odnotował Wrocław oraz Poznań, natomiast spadek obserwujemy w Krakowie, Katowicach, Trójmieście, Łodzi i Warszawie – wyjaśnia Krzysztof Foks z REDD.

Średni czas wynajmu biur w Polsce

Z analiz REDD wynika, że średni czas wynajmu biur w Polsce wynosi 369 dni. – REDD Index spadł w przypadku zdecydowanej większości rynków. Jedynie na katowickim i łódzkim rynku biurowym uśredniony czas wynajmu biur wzrósł – dodaje Krzysztof Foks. Raport pokazuje, że najszybciej biura wynajmują się w Poznaniu (311 dni), a najdłużej biura czekają na najemców w Trójmieście, gdzie REDD Index wynosi 500 dni. – Nasze dane pokazują, że szybciej wynajmują się stosunkowo niewielkie moduły. Ze względu na pracę zdalną wiele firm szuka mniejszych biur – zaznacza Foks.

Raport został opracowany przez Dział Analiz na podstawie zaktualizowanych danych w 95% budynków w Polsce.

Źródło: REDD Group.

DL Invest Group debiutuje na warszawskim rynku nieruchomości inwestycyjnych w sektorze biurowym

27.08.2020 - Katowice . Dominik Leszczynski - dyrektor generalny DL Invest Group . Fot. Dawid Markysz / EDYTOR.net

Fot. Dawid Markysz / EDYTOR.net

DL Invest Group debiutuje na warszawskim rynku nieruchomości inwestycyjnych w sektorze biurowym.

Firma DL Invest Group stała się właścicielem biurowca IRIS w Warszawie. Jest to nieruchomość inwestycyjna o powierzchni ponad 14 000 mkw. Nowoczesny budynek klasy A mieści się w bardzo dobrze skomunikowanej lokalizacji na warszawskim Służewcu przy ulicy Cybernetyki 9. Tym samym firma DL Invest Group debiutuje na stołecznym rynku powierzchni biurowych.
Ponadto w portfolio DL Invest Group znajdują się także nowoczesne biurowce klasy A zlokalizowane w Katowicach, Gliwicach i Częstochowie. 

Szybki rozwój DL Invest Group w sektorze biurowym to skutek przemyślanej długoterminowej strategii rozwoju firmy zakładającej budowę nowych, najwyższej klasy nieruchomości oraz przejmowanie aktywów z dużym potencjałem dostarczenia dodatkowej wartości. Przewagą konkurencyjną DL Invest Group, dzięki której najemcy uzyskują dostęp nie tylko do wysokiej klasy powierzchni biurowych, ale także do najwyższej jakości obsługi, jest rozbudowana struktura wewnętrzna naszej firmy obejmująca zarówno działy generalnego wykonawstwa i projektowe, jak również działy zarządzania nieruchomościami i wynajmu. Pozwala nam to szybko reagować na zmieniające się rynkowe sytuacje oraz wychodzić naprzeciw oczekiwaniom najemców – mówi Dominik Leszczyński, Założyciel i CEO DL Invest Group. Słuszność przyjętej strategii oraz trafne decyzje inwestycyjne podkreśla między innymi poziom wynajmu naszych istniejących nieruchomości wynoszący około 97%. Wyróżnikiem naszej firmy jest również to, że projekty trafiające do naszego portfolio pozostają naszą własnością. Zależy nam na długoterminowych relacjach z naszymi najemcami i w tym celu dbamy zarówno o satysfakcję z użytkowania naszych powierzchni, jak również wychodzimy naprzeciw potrzebom użytkowników nieruchomości tworząc wewnętrzne platformy komunikacji w postaci programu DL Welcome umożliwiającego budowę społeczności naszych najemców ze wszystkich sektorów rynku, w których działa firma: biurowego, magazynowego oraz parków handlowych” – podkreśla Dominik Leszczyński. 

 

Nieruchomość komercyjna ERA Park Handlowy w Iławie niemal w pełni skomercjalizowana

IŁAWA_Era Parkr wizualizacja

Nieruchomość komercyjna ERA Park Handlowy w Iławie została niemal w pełni skomercjalizowana.

W Iławie powstaje nowa nieruchomość komercyjna o charakterze handlowym. Prace budowlane realizowane są zgodnie z harmonogramem inwestycji. Niebawem pierwszym najemcom zostaną przekazane lokale. Otwarcie obiektu planowane jest na marzec 2023 roku. Poziom komercjalizacji obiektu sięga 99 procent.
Za koncepcję komercyjną i wynajem obiektów sieci Era Park odpowiedzialna jest firma Mallson Polska.

Ekologiczne certyfikaty podnoszą prestiż nieruchomości komercyjnych

alexey-topolyanskiy-DJO2L1RQZZc-unsplash

Coraz więcej nieruchomości inwestycyjnych stara się o uzyskanie certyfikatu BREEAM lub LEED.

Posiadanie przez nieruchomość komercyjną ekologicznego certyfikatu podnosi prestiż inwestycji. System certyfikacji wielokryterialnej budynków BREEAM (Building Research Establishment Environmental Assessment Method) to najczęściej stosowany w naszym kraju system certyfikacji. Procesowi certyfikacji podlegają często biurowce i magazyny, ale również inne obiekty komercyjne.
Innym popularnym certyfikatem jest system LEED. Jest to system oceny wielokryterialnej budynków (Leadership in Energy and Environmental Design). O certyfikat LEED mogą ubiegać się obiekty takie jak: biurowce, budynki handlowe, budynki przemysłowe, obiekty hotelowe itp.

Magazyny na wynajem potrzebne na już

ej-yao-194786-unsplash

Sektor magazynowy stale się rozwija. Pomimo niesprzyjającej sytuacji gospodarczej, popyt na magazyny wciąż jest na wysokim poziomie.

Najemcy poszukują cały czas atrakcyjnych magazynów na wynajem. Deweloperze starają się zapewnić odpowiednią podaż, jednak nie zawsze pokrywa ona popyt. Wiele zależy od kosztów projektu, jakie planuje zrealizować inwestor. Jak wiadomo, obecnie deweloperzy zachowują pewną ostrożność. Niemniej nie rezygnują z podejmowania się realizacji nowych inwestycji. Na rynek przybywa jednak nieco mniej nowych obiektów.

Knight Frank: miliard euro potrzebuje 24 tys. m kw. powierzchni inwestycyjnej

Michał Kozdrój Knight Frank

Prognozy Banku Światowego i Oxford Economics dotyczące populacji 26 największych europejskich miast przewidują, że do 2050 roku 414 milionów osób, czyli 80% populacji tych państw będzie mieszkało w miastach. Wraz ze wzrostem populacji w miastach nawyki zakupowe również będą ewoluować w kierunku rosnącej sprzedaży on-line i większego zapotrzebowania na powierzchnię magazynową. W najnowszym raporcie „Europe’s Last Mile. European Logstics Report 2022”, analitycy Knight Frank przedstawiają analizę europejskiego rynku logistyki ostatniej mili i tego jak będzie się ten sektor rozwijał w ciągu najbliższych lat.

Spis treści:
Miliard euro potrzebuje 24 tys. m kw. powierzchni
Pożądane lokalizacje dla logistyki ostatniej mili

Polska kluczowym rynkiem w Europie

Miliard euro potrzebuje 24 tys. m kw. powierzchni

Na podstawie analizy działalności operatorów w segmencie logistyki ostatniej mili w Wielkiej Brytanii i w Europie (gdzie głownie wykorzystywany jest model hub & spoke w dystrybucji), 20%-25% całkowitej powierzchni magazynowej znajdowało się w obiektach satelitarnych (spoke) dedykowanych do obsługi ostatniej mili. Potrzeba powierzchni magazynowej rosła wprost proporcjonalnie do wzrostu sprzedaży on-line. Konieczność optymalizacji, poprzez chociażby automatyzację procesów, wzrost zainteresowania usługą fulfilment mogą te proporcje zmienić. Mając to na względzie oceniamy, że na każdy wydany 1 miliard euro w segmencie detalicznej sprzedaży online będzie potrzebne 24 tys m kw. miejskiej powierzchni magazynowej. Na siedmiu największych rynkach e-commerce Europy kontynentalnej – Francja, Niemcy, Włochy, Hiszpania, Niderlandy, Szwecja i Polska – wartość sprzedaży detalicznej online wyniosła około 293 mld euro w 2021 r. Wraz z jej przewidywanym wzrostem na poziomie 48% do 2026 roku można oszacować, że w wymienionych krajach rynek do tego czasu będzie potrzebował dodatkowo 3,5 mln m kw. powierzchni „ostatniej mili” do jej obsługi. W Polsce może to być 536 tys. m kw. Ograniczona dostępność gruntów może jednak podnieść ceny najmu powierzchni. Deweloperzy wolą bowiem przekształcać grunty w granicach miast z funkcji przemysłowych na mieszkaniowe, które gwarantują wyższy zwrot z inwestycji.

Pożądane lokalizacje dla logistyki ostatniej mili

Czynnikami determinującymi wybór lokalizacji pod magazyny ostatniej mili są: gęstość zaludnienia, poziom przychodu gospodarstw domowych i współczynnik penetracji sprzedaży online. Pod kątem gęstości zaludnienia przodują Paryż, Berlin i Monachium. Znaczenie ma również czynnik demograficzny, ponieważ ludzie młodsi są skłonniejsi wybrać zakupy online. Profil demograficzny deklasuje zatem Barcelonę, Rzym i Mediolan jako lokalizacje z potencjałem rozwoju logistyki ostatniej mili. Pod kątem przychodów gospodarstw domowych przodują miasta niemieckie, a współczynnika penetracji Holandia. Naszej analizie poddaliśmy Francję, Niemcy, Włochy, Holandię, Hiszpanię, Szwecję i Polskę. Spośród tych krajów miasta, które zidentyfikowaliśmy jako najbardziej perspektywiczne pod kątem wzrostu sprzedaży detalicznej online, a jednocześnie największego wzrostu zapotrzebowania na logistykę ostatniej mili to Warszawa, Lipsk, Berlin, Drezno i Offenbach nad Menem.

Polska kluczowym rynkiem w Europie

Z 7 poddanych analizie państwa to Polska i Hiszpania będą najszybciej rozwijającymi się gospodarkami w ciągu najbliższych 5 lat, ze wzrostem PKB na poziomie odpowiednio 3,1% i 2,8% (źródło: Oxford Economics, September 2022 r.). Dla Polski przewiduje się również najszybsze tempo wzrostu sprzedaży detalicznej online, na poziomie 18,7% w latach 2022 – 2026. Polska jest szóstym krajem z największą populacją w Europie i pomimo obecnie stosunkowo niewielkiego rynku e-commerce, prognozy dotyczące wzrostu gospodarczego, sprzedaży detalicznej oraz współczynnika penetracji będą wpływać na dalszy, szybki rozwój rynku magazynowego, głównie w odpowiedzi na rosnące zapotrzebowanie od firm dystrybucyjnych i z sektora e-commerce. Warszawa, w zestawieniu, jest na 6-tym miejscu pod względem prognoz dotyczących wysokości wydatków konsumentów na zakupy online, za Berlinem, Paryżem, Monachium, Hamburgiem i Hauts-de-Seine (region (Île-de-France).

Autorami raportu są:  Michał Kozdrój, Head of Industrial Agency, Knight Frank oraz Elżbieta Czerpak, Head of Research, Knight Frank.

Trwa rozbudowa o 20 000 m kw. kompleksu produkcyjno-magazynowego firmy Flextronics International Poland Sp. z o.o. w Tczewie

4c7f9bcc40553c246fdfaf807ac532b0

Trwa rozbudowa kompleksu produkcyjno-magazynowego firmy Flextronics International Poland Sp. z o.o. w Tczewie. Nieruchomość inwestycyjna powiększy się o o 20 000 m kw.

Panattoni, lider rynku powierzchni przemysłowych w Europie, rozpoczął rozbudowę nieruchomości inwestycyjnej w Tczewie. Powstanie dodatkowych 20 000 m kw. w ramach kompleksu produkcyjno-magazynowego firmy Flextronics International Poland Sp. z o.o. w Tczewie. Uroczyste Wmurowanie Kamienia Węgielnego odbyło się 11 października. Fabryka o powierzchni 80 000 m kw. obejmuje obecnie 4 budynki i jest jednym z największych ośrodków przedsiębiorstwa w Europie.
Fabryka Flex położona jest ok. 10 km od autostrady A1, co pozwala na dotarcie w 40 minut do centrum Gdańska oraz niecałe 45 minut do Portu Gdańskiego.

SAVILLS: Popyt na powierzchnie logistyczne w EU w 2022 r. może osiągnąć rekordowy poziom przy dużym udziale Polski

2_Katarzyna-Pyś-Fabiańczyk_Savills_2021

Niepewność związana z przyszłością europejskiej gospodarki nie spowodowała spadku zainteresowania najemców powierzchniami logistycznymi – już w pierwszym półroczu tego roku popyt pobił ubiegłoroczny rekord o 12%. Jak podaje międzynarodowa firma doradcza Savills, wynika to głównie ze wzrostu aktywności na rynkach najmu w Niemczech (4,61 mln m kw.) i Wielkiej Brytanii (3,93 mln m kw.), a także w Polsce (3,83 mln m kw.), która zajęła trzecie miejsce na podium pod względem ilości wynajętej powierzchni.

W Polsce popyt na powierzchnię magazynową utrzymuje się na bardzo wysokim poziomie, do czego przyczynia się duże zainteresowanie ze strony operatorów logistycznych, firm kurierskich oraz działających w branży e-commerce, handlowej i produkcyjnej. Na koniec pierwszego półrocza 2022 r. dostępne było zaledwie 822 500 m kw., co sprawia, że znalezienie dużego obiektu magazynowego gotowego do wynajęcia jest niemal niemożliwe. Czynsze bazowe w Polsce wzrosły o ok. 15%, a efektywne są wyższe o ok. 20%” – komentuje Katarzyna Pyś-Fabiańczyk, dyrektorka Industrial Services Hub w Savills Polska.

Wolumen transakcji inwestycyjnych również wzrósł w porównaniu z analogicznym okresem w ubiegłym roku, co stanowi potwierdzenie utrzymującego się zainteresowania inwestorów sektorem logistycznym, na który obecnie przypada 20% całkowitego kapitału zainwestowanego w nieruchomości w Europie.

Pomimo istotnych problemów wpływających na kondycję globalnej gospodarki optymizmem napawa fakt, że popyt ze strony najemców i inwestorów wcale nie słabnie, gdyż łańcuchy dostaw w dalszym ciągu ewoluują, dostosowując się do popandemicznej rzeczywistości” – mówi Kevin Mofid, dyrektor działu badań europejskiego rynku nieruchomości logistycznych, Savills EMEA.

Największy wzrost aktywności inwestycyjnej w porównaniu z pierwszą połową ubiegłego roku odnotowano w Portugalii (o 11 566%), w czym największy udział miały dwie duże transakcje sfinalizowane przez firmę Blackstone, a w dalszej kolejności w Belgii (+376%), Włoszech (+150%), Czechach (+63%), Finlandii (+56%), Danii (52%), Niemczech (+50%) i Polsce (+43%). Według Savills, najbardziej aktywni w drugim kwartale bieżącego roku byli inwestorzy z Ameryki Północnej i Azji, którzy dokonywali odpowiedniej alokacji zebranego i dostępnego kapitału.

Większość tegorocznych transakcji w UE zrealizowana została jednak w pierwszym kwartale. Wolumeny inwestycyjne w drugim kwartale zmniejszyły się o 34% rok do roku. „Wzrost kosztów finansowania dłużnego wpływa na wszystkie sektory, dlatego spadek aktywności inwestycyjnej nie dotyczy wyłącznie branży logistycznej” – wyjaśnia Kevin Mofid i dodaje: „Ze względu na utrzymujący się wysoki popyt wśród najemców inwestorzy nadal będą poszukiwali okazji inwestycyjnych na rynku, aczkolwiek przewidujemy, że w związku z dostosowywaniem strategii inwestycyjnych przez inwestorów i deweloperów do rosnących kosztów kredytów spadnie zainteresowanie finansowaniem inwestycji o charakterze spekulacyjnym”.

Z badania European Real Estate Logistics Census 2022*, przeprowadzonego latem 2022 r. przez firmę Analytiqa specjalizującą się w analizach rynku łańcuchów dostaw w imieniu Tritax EuroBox plc, czołowej firmy inwestującej w nieruchomości logistyczne w Europie, we współpracy z Savills, wynika, że lokalizacja budynku wciąż jest najważniejszym kryterium inwestycyjnym. Oznacza to, że główne rynki nadal będą cieszyły się największym zainteresowaniem, a kwestie związane z ESG będą wpływały na decyzje podejmowane przez inwestorów.

Wśród wyzwań stojących przed branżą w przyszłym roku Savills wymienia między innymi wzrost inflacji, ograniczanie wydatków konsumpcyjnych oraz rosnący koszt finansowania dłużnego.

Pomimo nadchodzących trudności wskaźniki rynkowe nadal będą podtrzymywać popyt wśród inwestorów, którzy będą jednak zachowywać pewną ostrożność przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych. Ze względu na prognozowane kolejne zakłócenia w łańcuchach dostaw najemcy z pewnością będą poszukiwali dodatkowej powierzchni w ramach łagodzenia i minimalizowania ryzyka braku dostaw. Ograniczona dostępność i podaż nowej powierzchni magazynowej przełoży się na wzrost czynszów na głównych rynkach” – komentuje Marcus de Minckwitz, dyrektor działu nieruchomości przemysłowych i logistycznych, Savils EMEA.

Savills prognozuje, że w 2022 r. najbardziej wzrosną czynsze za wynajem powierzchni w obiektach wykorzystywanych na potrzeby logistyki miejskiej, do czego przyczynią się między innymi szybko rosnące koszty transportu. Najemcy będą preferowali magazyny usytuowane blisko klientów, które umożliwią im ograniczanie wzrostu wydatków na ten cel. W perspektywie najbliższych trzech lat będą dążyć do zwiększenia ilości wynajmowanej powierzchni, dywersyfikacji bazy dostawców, inwestowania w automatykę oraz skracania łańcuchów dostaw (reshoring i nearshoring).

Uczestnicy badania European Real Estate Logistics Census 2022 uważają pojazdy elektryczne za najbardziej przełomową innowację technologiczną, która zrewolucjonizuje łańcuchy dostaw w kolejnych trzech latach – to znaczący wzrost w porównaniu z ubiegłorocznymi odpowiedziami respondentów. Na kolejnych miejscach znalazły się inwestycje w automatykę (magazyny i pojazdy) oraz analitykę predykcyjną, których znaczenie również wzrosło w porównaniu z ubiegłym rokiem.

Kompleksowe rozwiązania ekologiczne i niezawodne dostawy energii elektrycznej zostały uznane przez najemców za kluczowe priorytety. Jednocześnie ze względu na szerszą sytuację makro może wzrosnąć znaczenie ESG, a wysokie koszty energii elektrycznej będą skłaniały do poszukiwania zrównoważonych i niezawodnych rozwiązań w zakresie łańcuchów dostaw, które pozwolą ograniczyć koszty i tworzyć wartość społeczną. Planując przyszłość najemcy przywiązują coraz większą wagę do automatyzacji i robotyzacji procesów” – komentuje Katarzyna Pyś-Fabiańczyk, dyrektorka Industrial Services Hub w Savills Polska.

Logistyka okazała się jednym z najbardziej odpornych sektorów w czasie pandemii i zapewne przetrwa prognozowane zawirowania rynkowe. Biorąc pod uwagę wciąż duży wolumen kapitału posiadanego przez inwestorów zainteresowanych tym sektorem, jesteśmy przekonani, że jakakolwiek oznaka korekty zachęci ich do wykorzystania pojawiających się okazji inwestycyjnych” – podsumowuje Marcus de Minckwitz.

* Raport European Real Estate Logistics Census 2022 oraz dodatkowe informacje dostępne są na ofirlanje stronie internetowej Savills.

Źródło: Savills Polska.

Centrum logistyczne Media Expert w Łodzi oficjalnie otwarte – 160 000 m kw. w Central European Logistics Hub

32032be733243d9ea12a01b4a6f5d99e

Centrum logistyczne Media Expert w Łodzi oficjalnie otwarte – 160 000 m kw. w Central European Logistics Hub.

Przedstawiciele Panattoni, lidera rynku nieruchomości przemysłowych w Europie i Media Expert – właściciela kilkuset elektromarketów w Polsce – oraz Prezydent Łodzi Hanna Zdanowska, w dniu 2 września uroczyście otworzyli najnowszą część centrum logistycznego Media Expert w Central European Logistics Hub.
Dwie hale – jedna właśnie oddana do użytku a druga ukończona przed rokiem – o powierzchni 160 000 m kw. – zostały połączone z istniejącym budynkiem Media Expert, tworząc centralny kompleks dla dystrybucji krajowej. Trzy budynki zajmują łącznie 232 000 m kw., a pracować będzie tu ok. tysiąc osób. Całkowita powierzchnia wynajęta Media Expert przez Panattoni w regionie łódzkim to już ponad 270 000 m kw., kolejne 35 000 m kw. jest w budowie.
Obiekty zostały ze sobą połączone za pomocą przenośników taśmowych, które umożliwiają automatyczne przesyłanie produktów. Trzy budynki zajmują w sumie 270 000 m kw. i tworzą centralny kompleks Media Expert dla dystrybucji krajowej. Uroczyste otwarcie odbyło się 2 września br., a udział wzięli m.in. Marek Dobrzycki, Dyrektor Zarządzający Panattoni, Andrzej Błachowicz, Wiceprezes TERG S.A. właściciela Media Expert oraz Hanna Zdanowska, Prezydent Łodzi.

Realizację komentuje Marek Dobrzycki, Managing Director z Panattoni: – „Ostateczne otwarcie kolejnego centrum logistycznego, dostarczonego przez nas dla Media Expert, jest bardzo ważne z wielu względów. Po pierwsze, cementuje naszą wieloletnią współpracę z klientem, dla którego w regionie łódzkim zrealizowaliśmy już ponad 270 000 m kw. Po drugie, po raz kolejny widzimy ogromne wsparcie ze strony władz lokalnych. Włodarze miasta są z nami od początku naszej działalności w Łodzi, a ich probiznesowa postawa jest motorem napędowym naszej działalności w regionie. Po trzecie wreszcie, potwierdza to duży potencjał Central European Logistics Hub dla wielkich firm działających w całym kraju. Blisko 600 000 m kw. dostarczonej już powierzchni sprawia, że koncepcja nowej dzielnicy biznesowej Łodzi była strzałem w dziesiątkę”.

– „Oficjalnie oddajemy dziś do użytku kolejne magazyny tworzące nowoczesny i zautomatyzowany Park Logistyczny Media Expert w Łodzi. Dzięki niemu możemy sprostać ciągle rosnącym wymaganiom rynku, a przede wszystkim jeszcze szybciej i sprawniej zaopatrywać naszych klientów w kanałach dystrybucji Retail oraz Omnichannel. Związaliśmy się z Łodzią dekadę temu i wciąż tu inwestujemy, tworzymy nowe miejsca pracy, bo doceniamy panujący tu dobry klimat dla dalszego rozwoju. To w Łodzi realizujemy największe inwestycje z naszym wieloletnim partnerem – Panattoni. Jakość, terminowość i profesjonalizm są dla nas bardzo ważne, a Panattoni je gwarantuje i dlatego są one najlepszym spoiwem naszych marek oraz gwarancją owocnej współpracy w przyszłości” – mówi Marek Grzebita, Prezes TERG S.A., właściciela marki Media Expert

– „Po 4 latach od momentu, kiedy wspólnie z Panattoni ogłosiliśmy powstanie największego w Polsce centrum produkcyjno-dystrybucyjnego, możemy zakomunikować, że w zasadzie jest ono już na ukończeniu. To wręcz niewyobrażalne, że w tak krótkim czasie udało się w Łodzi wybudować od podstaw tętniącą życiem dzielnicę przemysłową, która stworzyła nowe miejsca pracy i bez wątpienia przyczynia się do rozwoju miasta. Dziękuję firmie Panattoni za zaufanie, którym obdarzyła Łódź, Wasze inwestycje tworzą infrastrukturę, dzięki której możliwy jest rozwój firm w Łodzi. Chcę również serdecznie podziękować firmie Media Expert, która zdecydowała, że to właśnie w Łodzi powstanie centralny kompleks logistyczny dla dystrybucji krajowej. Zapewniam, że dołożymy wszelkich starań, żebyście w Łodzi czuli się jak najlepiej” – mówi Hanna Zdanowska, Prezydent Łodzi.

materiał prasowy

Hotelowa nieruchomość komercyjna Kyriad Stargard dołącza do sieci Louvre Hotels Group

LHG_Kyriad_Stargard_foto4
Hotelowa nieruchomość komercyjna Kyriad Stargard dołącza do sieci Louvre Hotels Group.

W dniu 17 października 2022 roku pierwszych gości w swych progach powita nowy hotel Kyriad Stargard. Wraz z otwarciem hotelowej nieruchomości komercyjnej polskie portfolio Louvre Hotels Group wzbogaci się o nową destynację w północno-zachodniej Polsce. Obiekt będzie działał pod szyldem marki Kyriad, jednego z dynamicznie rozwijających się brandów LHG, w ramach umowy franczyzowej z inwestorem Magdaleną Szejny. Hotel Kyriad Stargard oferuje dwie profesjonalnie wyposażone sale konferencyjne (Spichrzową i Młyńską) o powierzchni od 35 do 40 metrów kwadratowych.

Firma Savills przejmuje w Polsce zespół zarządzania nieruchomościami inwestycyjnymi Knight Frank

Savills_I.Miazgowska T.Buras M.Bryszewski_low res

Firma  Savills przejmuje w Polsce zespół zarządzania nieruchomościami inwestycyjnymi Knight Frank.

Międzynarodowa firma doradcza Savills podpisała umowę z firmą Knight Frank, która obejmuje przejęcie zespołu zarządzania nieruchomościami komercyjnymi zlokalizowanymi w Polsce. W ramach zawartego porozumienia do Savills przeszło 35 pracowników, a portfel zarządzanych przez Savills obiektów w Polsce przekroczył milion dwieście tysięcy metrów kwadratowych.
Przejęty portfel nieruchomości komercyjnych, którymi od tej pory zarządzać będzie Savills, obejmuje w większości budynki biurowe zlokalizowane w Warszawie oraz największych miastach w Polsce.

Wzmocnienie usług zarządzania nieruchomościami jest jednym z głównych priorytetów strategii rozwoju Savills w Europie. Zespół zarządzania nieruchomościami firmy Knight Frank w Polsce cieszył się znakomitą opinią na rynku i bardzo cieszymy się, że od teraz stają się częścią naszego biznesu. Polska jest dla nas ważnym rynkiem, na którym chcemy się dalej rozwijać” – mówi James Sparrow, CEO Savills w Wielkiej Brytanii oraz regionie Europy, Afryki i Bliskiego Wschodu.

W jakim zakresie zmiany prawne wpłyną na rynek nieruchomości?

jodko-600x463

Na rynku nieruchomości rośnie presja regulacyjna. Szykują się zmiany w prawie – zarówno biorąc pod uwagę implementację przepisów unijnych, jak i krajowe plany zmian w przepisach dotyczących opłaty planistycznej. Czy inwestycja kapitału na rynku nieruchomości stanie się mniej atrakcyjna?

Zapaść na rynku kredytów mieszkaniowych odbija się nie tylko na bankach, ale i na całej gospodarce. Era taniego pieniądza skończyła się już jakiś czas temu, a każdy, kto łudził się, że interwencja banków centralnych w Europie zatrzyma szalejącą inflację, dziś musi zweryfikować swoje analizy.

Rynek nieruchomości dla inwestorów jest atrakcyjny, bo jest dość odporny na trzęsienie ziemi, z którym mamy do czynienia. Nie spadają ceny nieruchomości, a inwestorzy zarówno nieruchomości, jak i grunty postrzegają jako dobrą lokatę kapitału.

– Dla rynku nieruchomości nie inflacja dziś staje się problemem. Realnym problemem są wydłużający się i tak bardzo długi czas oczekiwań na pozwolenia budowlane, zaburzone łańcuchy dostaw czy problemy z wypłacalnością wielu podwykonawców. Do tego szykuje się sporo znaczących zmian w prawie, które nie będą obojętne dla rynku nieruchomości – zauważa Radosław Jodko, ekspert ds. inwestycji RRJ Group.

Jak podkreśla, chodzi zarówno o zmiany związane z nową dyrektywą CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive) uściślającą i rozszerzającą katalog firm zobowiązanych do działań na rzecz zrównoważonego rozwoju, jak i o planowaną przez polski rząd nowelizację ustawy o planowaniu przestrzennym.

Nowelizacja ustawy o zagospodarowaniu i planowaniu przestrzennym jest wprawdzie na etapie opiniowania, ale rząd nie kryje, że chce, by zmiany zaczęły obowiązywać już w pierwszym kwartale 2023 roku.

REDD: nieruchomości komercyjne a technologia

helloquence-61189-unsplash

Superszybkie windy, systemy zabezpieczeń, drzwi z automatycznym rozpoznawaniem twarzy – technologia już zmienia nieruchomości komercyjne. Do „twardych” rozwiązań dołącza teraz proptech, który zrewolucjonizuje całą branżę, w tym sposób pracy z klientem, a to bardzo dobra wiadomość dla tych, którzy w przyszłości, nawet tej najbliższej, będą poszukiwać atrakcyjnych powierzchni biurowych.

Spis treści:
Od papieru do AI
Najpierw AI, potem agent

Od papieru do AI

Branża nieruchomości jest z wciąż z papieru. Królują wydruki z Excela i półki z dokumentami. Jak w latach 90’. Dlatego do niedawna klient szukający powierzchni na wynajem musiał czekać średnio kilka dni na odpowiedź. I dlatego również same nieruchomości czekają obecnie ponad rok na ponowny wynajem. REDD Index pokazuje dokładnie 371 dni, w czasie których biura czekają na wynajem.

Rewolucję na polskim rynku wprowadził dopiero platforma REDD i była to rewolucja w obszarze software.

Technologia w nieruchomościach wchodzi coraz szybciej w obszar danych. Kończy się era agentów, którzy za wszelką cenę bronili swojego know how ze stratą dla funkcjonowania branży. To jest ta główna zmiana – dane, które pozwolą szybsze znalezienie miejsca na działalność – tłumaczy Piotr Smagała, Managing, Director & Co-Founder, REDD.

Rosnącą rolę technologii, jako elementu wspierającego pracę doradców nieruchomości, prognozuje również Tomasz Buda z Savills, odpowiedzialny w firmie za innowacje. Za przykład podaje branżę, która jest pod względem wdrożeń nowych technologii na drugim biegunie rozwoju w Polsce – bankowość.

Fintechy pokazały, że można niemal cały bank przenieść do sieci. Proptechy zrobią to samo u nas, w nieruchomościach komercyjnych. Widzę, że nasz obszar staje się coraz bardziej konkurencyjny i szuka się nowych metod dotarcia do klientów, tych cyfrowych – mówi Tomasz Buda z Savills.

Najpierw AI, potem agent

Podobnie, jak z bankami, ludzie nie znikną całkowicie z branży real estate, ale tak samo, jak nie wypłacamy już pieniędzy przy okienku w placówce, tak i nieruchomości komercyjnych nie będziemy szukać siedząc wyłącznie przy biurku agenta. Ludzie będą potrzebni, ale do czegoś innego.

Nie zmieni się nigdy jedno – najważniejsza jest informacja. Podstawowe dane o nieruchomościach powinny być ogólnodostępne i docierać do klienta jak najszybciej. Rolą agenta jest wzbogacenie tych informacje o swoją wiedzę rynkową i doradzanie na etapie wyboru konkretnego miejsca, tak by odpowiadało potrzebom danej organizacji. Maszyna może wiele wyliczyć, ale czynnik ludzki jest wciąż niezwykle ważny i takie doradztwo będzie niezmiennie cenne – twierdzi ekspert Savills.

Do przejścia z konkurencyjności w obszarze wiedzy do rywalizowania na jakość obsługi klienta potrzebna jest jednak coraz większa transparentność danych.

W tym obszarze mamy bardzo wiele do zrobienia. Dysponujemy kilkunastoma miliardami danych o budynkach. Sztuczna inteligencja może je analizować wielokrotnie i szybko, w zależności od potrzeb, ale są kraje w których o takie dane jest dużo łatwiej. Jeśli tutaj pójdziemy dalej, rewolucja w branży przebiegnie prędzej – tłumaczy Piotr Smagała, Managing, Director & Co-Founder, REDD.

Źródło: REDD Group.

Polski rynek nieruchomości komercyjnych w sektorze magazynowym z obiecującymi widokami na przyszłość

Fot. Dekpol.Polska, która jest piątym rynkiem magazynowym w UE ma szansę na przejęcie sporej części inwestycji i produkcji oraz procesów logistycznych przenoszonych z Azji.

Spis treści:
Lekki spadek produkcji
Polska drugim, najszybciej rozwijającym się rynkiem w Europie
Czynsze w górę

W Polsce powstaje 30 proc. nowych magazynów w Europie, a pod względem popytu na powierzchnie plasujemy się na trzeciej pozycji, po Wielkiej Brytanii i Niemczech. W ostatnich miesiącach rynek inwestycyjnie nieco zwolnił, ale perspektywy dla sektora w naszym kraju są bardzo obiecujące.

Zmiany w światowej gospodarce i niepokój związany z konfliktem w Ukrainie nie ograniczyły jak dotąd rekordowo wysokiego zainteresowania wynajmem powierzchni magazynowych w naszym kraju. Popyt na rynku magazynowym jest rekordowo wysoki. Spadła natomiast ilość nowych projektów realizowanych w tym segmencie.

– Tylko w pierwszej połowie tego roku do najemców trafiło prawie 4 mln mkw. powierzchni, o około 12 proc. więcej niż rok wcześniej. Rekordowo wysoka chłonności naszego rynku, która przypomnijmy w 2021 roku przekroczyła aż 7 mln mkw. powierzchni, plasuje Polskę pod względem popytu na europejskim podium – informuje Agata Karolina Lasota, dyrektor zarządzająca LBC Invest. Przyznaje jednak, że realny wpływ czynników geopolitycznych na ten sektor w naszym kraju nie jest jeszcze odczuwalny. – Wysoki wolumen najmu odnotowany w pierwszych 6 miesiącach roku to konsekwencja procesów inwestycyjnych zainicjowanych w ubiegłym roku. Oznaki spowolnienia gospodarczego zaczynają być jednak widoczne także na rynku magazynowym. Mimo, że możemy mówić o deficycie magazynów w Polsce, bo wolnej powierzchni jest zaledwie 3 proc., w ostatnich miesiącach nastąpił spadek liczby rozpoczynanych inwestycji – wyjaśnia.

Lekki spadek produkcji

Agata Karolina Lasota zaznacza przy tym, że spadek aktywności inwestycyjnej na krajowym rynku logistycznym może okazać się przejściowy, bo całkiem realny jest scenariusz mówiący o szerszym przenoszeniu do naszego kraju produkcji z Chin i innych krajów azjatyckich. Przyznaje, że kolejne zakłócenia globalnych łańcuchów dostaw z Chin, wzrost kosztów transportu kontenerowego z Azji skutecznie motywuje firmy do skracania długości dostaw. Prawdopodobny jest również napływ klientów z Europy Zachodniej, którzy chcą relokować do nas część swojej produkcji i operacji logistycznych.

– Poza atrakcyjnym zapleczem logistycznym, Polska oferuje inwestorom duży rynek wewnętrzny, niższe koszty pracy w porównaniu z krajami zachodnioeuropejskimi oraz dobrze wykształconych ludzi chętnych do pracy. Otrzymujemy zapytania od firm z Rosji i Chin, które analizują możliwość przeniesienia produkcji do naszego kraju. Trafiają też do nas przedsiębiorcy ukraińscy. Firmy chcą jak najlepiej zabezpieczyć ciągłość pracy i podejmują działania, które mogą zagwarantować im niezakłócone funkcjonowanie w przyszłości. Planują zwiększenie zapasów magazynowych, zabezpieczają zaplecze dla produkcji i dążą do zwiększenia efektywności oraz zoptymalizowania kosztów logistyki – informuje Agata Karolina Lasota.

Tylko w drugim kwartale br. krajowe zasoby powierzchni magazynowych wzrosły o 2,2 mln mkw. Swój potencjał magazynowy najbardziej zwiększył w tym roku Wrocław, Górny Śląsk i obszar Polski centralnej. Zasoby w sektorze magazynowym liczą około 26,5 mln mkw. nowoczesnej powierzchni. Daje nam to piąte miejsce pod względem wielkości rynku magazynowego w Unii Europejskiej.

Polska drugim, najszybciej rozwijającym się rynkiem w Europie

W połowie roku w budowie było prawie 4,5 mln mkw. powierzchni magazynowo-przemysłowych. Pod względem przyrostu zasobów plasuje to polski rynek na drugim miejscu w Europie. W połowie roku w realizacji było o 30 proc. powierzchni więcej niż pod koniec 2021 roku, ale od wiosny do wakacji nastąpił prawie dziesięcioprocentowy spadek produkcji. Jeśli wziąć natomiast średnią z kilku ostatnich kwartałów spadek jest już bardziej widoczny. Zmalała przede wszystkim ilość powierzchni realizowanej w zachodniopomorskim, na Dolnym Śląsku oraz w centralnej części kraju.

– Już latem widoczny był spadek ilości projektów magazynowych realizowanych w Polsce spekulacyjnie. Globalne turbulencje gospodarcze i rozwój konfliktu w Ukrainie budzi niepewność wśród inwestorów. Trudno oszacować realną wysokość przyszłych kosztów budowy. Najwięksi gracze nadal poszukują jednak gruntów pod inwestycje, mimo utrzymujących się wysokich cen ziemi. Budowa banków ziemi świadczy o chęci powrotu deweloperów na ścieżkę intensywnej aktywności inwestycyjnej. Firmy oczekują, że rynek nadal będzie się szybko rozwijał. Przygotowują kolejne realizacje, jednak start budowy projektów determinowany jest wcześniejszym zabezpieczeniem powierzchni umowami – przyznaje dyrektor zarządzająca LBC Invest.

Spadek liczby nowych inwestycji w sektorze magazynowym w Polsce nie ma związku z popytem. Zainteresowanie wynajmem nadal jest rekordowo wysokie. W drugim kwartale tego roku zapotrzebowanie na magazyny osiągnęło historyczne maksimum. Zwolnienie tempa rozwoju rynku wiąże się głównie z utrudnieniami w realizacji projektów i wzrostem kosztów nowych inwestycji.

Czynsze w górę

Rosnące koszty budowy i utrzymania nieruchomości wpłynęły także na ceny wynajmu powierzchni magazynowych, które dotąd w Polsce utrzymywały się na bardzo niskim poziomie w porównaniu z innymi rynkami europejskimi. Najwyższe podwyżki odnotowane zostały w województwie krakowskim i trójmiejskim oraz w rejonie Warszawy. Według danych LBC Invest, od początku roku czynsze w zależności od lokalizacji wzrosły od około 10 proc. nawet do 25 proc.

– Ze względu na małą dostępność wolnych powierzchni i ograniczenie nowej podaży można oczekiwać dalszych podwyżek stawek czynszowych w całej Polsce, które zaczęły rosnąć już na przełomie roku. Polski rynek nie jest wyjątkiem, wzrost kosztu wynajmu powierzchni magazynowych widoczny jest w całej Europie – przyznaje Agata Karolina Lasota.

Wyższe ceny najmu są na pewno dla inwestorów czynnikiem motywującym ze względu na wzrost rentowności inwestycji. Aktywność inwestycyjną studzić mogą natomiast wysokie ceny atrakcyjnych gruntów oraz dwukrotnie wyższe koszty związane z finansowaniem projektów przez banki. Wymogi w zakresie ESG sprawiają, że obiekty magazynowe są przyjazne dla środowiska, energooszczędne i komfortowe w użytkowaniu, ale koszt realizacji takich projektów jest też odpowiednio wyższy.

Źródło: LBC Invest.